Οι γιατροί σε όλο τον κόσμο προειδοποιούν ότι τα ηλεκτρονικά τσιγάρα και οι συσκευές ατμίσματος μπορεί να δημιουργούν μια νέα γενιά εξαρτημένων από τη νικοτίνη – με τα παιδιά και τους εφήβους να βρίσκονται στον μεγαλύτερο κίνδυνο για μακροχρόνια, μη αναστρέψιμη βλάβη.
Παρά το γεγονός ότι προωθούνται ως ασφαλέστερη εναλλακτική του καπνίσματος, οι τελευταίες μελέτες δείχνουν ότι τα e-cigarettes είναι μακριά από το να είναι ακίνδυνα. Συνδέονται με καρδιαγγειακά προβλήματα, βλάβες στους πνεύμονες και αυξημένο κίνδυνο καρκίνου.
Η καθηγήτρια Μάγια-Λίζα Λόχεν, ανώτερη καρδιολόγος στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο της Βόρειας Νορβηγίας, δήλωσε στην Euronews Health: «Τα ηλεκτρονικά τσιγάρα κυκλοφορούν μόλις 15 χρόνια, αλλά υπάρχουν πάνω από 15.000 δημοσιευμένες έρευνες, εκ των οποίων τουλάχιστον 1.000 ασχολούνται με τις επιπτώσεις στην υγεία. Πλέον γνωρίζουμε αρκετά για να συμπεράνουμε ότι δεν είναι ακίνδυνα προϊόντα».
Η ταχύτατη αύξηση του ατμίσματος στους νέους θα έπρεπε να χτυπάει παγκόσμιες καμπάνες κινδύνου. Σύμφωνα με έρευνα σε 37 χώρες, το 22% των 15-16 ετών στην Ευρώπη χρησιμοποιεί τακτικά ηλεκτρονικά τσιγάρα, αυξημένο από 14% πέντε χρόνια νωρίτερα.
Πύλη για το κάπνισμα
Παρά την πτώση του καπνίσματος τις τελευταίες δεκαετίες, το άτμισμα αντιστρέφει αυτήν την τάση. Στη Νορβηγία, η χρήση ανάμεσα στους νέους αυξήθηκε σε 11% μέσα σε τέσσερα χρόνια, παρά την απαγόρευση πωλήσεων στη χώρα. Παράλληλα, η χρήση κανονικών τσιγάρων αυξάνεται ξανά.
«Ξεκινώντας το άτμισμα είναι σαν μια γέφυρα προς το κανονικό κάπνισμα», προειδοποίησε η Λόχεν. «Η βιομηχανία καπνού γνωρίζει ότι αυτό λειτουργεί – στοχεύει τα παιδιά με γλυκές γεύσεις και εντυπωσιακά σχέδια».
Οι μακροχρόνιες συνέπειες θα γίνουν πλήρως ορατές σε δεκαετίες, αλλά ήδη υπάρχουν σοβαρές ανησυχίες. Η θέρμανση των υγρών ατμισμού μπορεί να απελευθερώσει επιβλαβείς χημικές ουσίες, όπως φορμαλδεΰδη και ακεταλδεΰδη, γνωστούς καρκινογόνους. Αυτές μπορούν να προκαλέσουν φλεγμονή στα αιμοφόρα αγγεία και καρδιαγγειακά προβλήματα.
Η νικοτίνη είναι ιδιαίτερα επιβλαβής για τους εφήβους, καθώς μπορεί να αλλάξει τον αναπτυσσόμενο εγκέφαλο, επηρεάζοντας μνήμη, μάθηση και συγκέντρωση.
Ρύθμιση και εκπαίδευση
Στην ΕΕ, οι ρυθμιστικές αρχές έχουν περιορίσει τις συγκεντρώσεις νικοτίνης και έχουν απαγορεύσει το marketing σε ανηλίκους, με περιορισμένη εφαρμογή. Στη Νορβηγία οι πωλήσεις απαγορεύονται, αλλά οι νέοι αγοράζουν εύκολα online. Στις ΗΠΑ, τα αρωματισμένα e-cigarettes παραμένουν ευρέως διαθέσιμα παρά τις εκκλήσεις για περιορισμούς.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας προειδοποιεί ότι τα ηλεκτρονικά τσιγάρα δεν είναι αποτελεσματικό εργαλείο διακοπής του καπνίσματος και πρέπει να αντιμετωπίζονται ως επιβλαβή προϊόντα.
Η εκπαίδευση θεωρείται εξίσου σημαντική. Η Λόχεν τονίζει ότι σχολεία, γονείς και κοινότητες πρέπει να καταρρίψουν τον μύθο ότι το άτμισμα είναι ακίνδυνο.
«Πρέπει να απαγορευτεί, αλλά και να γίνει γνωστό ότι είναι επικίνδυνο», είπε. «Οι δάσκαλοι πρέπει να εκπαιδευτούν, να ενσωματωθεί στη σχολική ύλη, και οι γονείς να συμμετέχουν».
Με πληροφορίες από euronews
