Στη δεκαετία του ’90, στην Αυστραλία, οι κάμπιες του βαμβακιού (bollworm) κατέστρεφαν τα χωράφια ταχύτερα απ’ ό,τι μπορούσαν οι αγρότες να τις εξοντώσουν. Οι συνεχείς εφαρμογές φυτοφαρμάκων δημιουργούσαν ολοένα πιο ανθεκτικά έντομα, σκοτώνοντας ταυτόχρονα ωφέλιμα είδη.
Ο εντομολόγος Δρ Robert Mensah, τότε στο Cotton Research Institute, είχε μια διαφορετική ιδέα: να χρησιμοποιήσει άλλα έντομα για να αντιμετωπίσει τα παράσιτα. Δημιούργησε ένα απλό «τροφικό σπρέι», μίγμα τροφικών συστατικών, μαγιάς και ζάχαρης, διαλυμένο σε νερό, το οποίο, όταν ψεκαζόταν στις καλλιέργειες, απελευθέρωνε άρωμα που προσέλκυε ωφέλιμα έντομα, όπως πασχαλίτσες, για να τραφούν με τα επιβλαβή.
Με την προσθήκη καλλιέργειας-καταφυγίου, οι πληθυσμοί αυτών των ωφέλιμων εντόμων μπορούσαν να διατηρηθούν όλο τον χρόνο, χωρίς να μετακινούνται και να δηλητηριάζονται από φυτοφάρμακα σε γειτονικές εκτάσεις. Έτσι ξεκίνησε μια διεθνής εκστρατεία βιώσιμης γεωργίας.
Η μέθοδος του Mensah εφαρμόστηκε με επιτυχία στο Μπενίν, την Αιθιοπία, το Βιετνάμ και την Ινδία, μέσω οργανισμών όπως το Pesticide Action Network και το Better Cotton, εκπαιδεύοντας εκατοντάδες χιλιάδες αγρότες. Τα σπρέι είναι φθηνά, ασφαλή και αποτελεσματικά, αλλά απαιτούν χρόνο και εργασία, καθώς οι αγρότες πρέπει να τα παρασκευάζουν και να τα εφαρμόζουν συχνά.
Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι τα χημικά φυτοφάρμακα οδηγούν αναπόφευκτα σε ανθεκτικότητα των εντόμων. Αντίθετα, η ολοκληρωμένη διαχείριση εχθρών (IPM) – που συνδυάζει εναλλαγή καλλιεργειών, παρακολούθηση πληθυσμών και προσέλκυση φυσικών εχθρών – προσφέρει μια πιο βιώσιμη λύση, με τη χρήση χημικών ως έσχατη επιλογή.
Ωστόσο, σε χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, η χαμηλή αναλογία κόστους των φυτοφαρμάκων στην παραγωγή και οι ασφαλιστικές απαιτήσεις λειτουργούν ως αντικίνητρα για αλλαγή. Η μείωση κρατικής χρηματοδότησης και η έλλειψη στήριξης από την αλυσίδα προμήθειας εμποδίζουν την ευρεία υιοθέτηση πρακτικών φιλικών προς το περιβάλλον.
Ο καθηγητής Tariq Butt τονίζει ότι χρειάζεται περισσότερη έρευνα για την αποτελεσματικότητα των τροφικών σπρέι σε διαφορετικά κλίματα και συστήματα καλλιέργειας, αλλά αναγνωρίζει ότι τα αποτελέσματα δείχνουν σημαντική προοπτική, ιδιαίτερα για μικροκαλλιεργητές.
Με πληροφορίες από Guardian
