Ένα μαύρο σκαθάρι με πορτοκαλί κηλίδες και την ονομασία American burying beetle (αμερικανικό ταφικό σκαθάρι) μπορεί να βοηθήσει σημαντικά, στην ανακάλυψη νέων θεραπειών για την αντιμετώπιση μέχρι και πολύ σοβαρών λοιμώξεων.
Αν και περνάει μεγάλο μέρος της ζωής του υπόγεια, το ελάχιστα δημοφιλές αμερικανικό σκαθάρι θα μπορούσε να είναι το «κλειδί» για την ανάπτυξη της επόμενης γενιάς αντιβιοτικών θεραπειών. Τις τελευταίες δύο δεκαετίες, οι ερευνητές έχουν διερευνήσει τον τρόπο με τον οποίο το σκαθάρι συντηρεί το κρέας σε θερμοκρασία δωματίου, επιδιώκοντας να αξιοποιήσουν τις αντιβακτηριακές, αντιμυκητιασικές και διατροφικές του ιδιότητες, για ανθρώπινη χρήση. Σύμφωνα με το National Geographic, τώρα, οι επιστήμονες ανακάλυψαν μια νέα «υπερδύναμη»: Αυτά τα σκαθάρια είναι ανθεκτικά ακόμη και σε ισχυρά θανατηφόρα εντομοκτόνα -διαπίστωση που «προκαλεί ακόμη μεγαλύτερο ενθουσιασμό για τη μελέτη του είδους με σκοπό την ανακάλυψη νέων φαρμάκων που σώζουν ζωές», σύμφωνα με τους επιστήμονες.
Επιβιώνουν μετά την έκθεση σε ισχυρά εντομοκτόνα
Το αμερικανικό σκαθάρι είναι εκτεθειμένο τακτικά σε μυριάδες παθογόνους μικροοργανισμούς.
Για παράδειγμα, για να θρέψει τα μικρά του, σαρώνει μικρά νεκρά ζώα, όπως ποντίκια και πουλιά, που είναι γεμάτα με παθογόνα. Αφού μυρίσει ένα κουφάρι από απόσταση έως και δύο χιλιομέτρων, το σκαθάρι μαζί με έναν σύντροφό του θάβει το νεκρό ζώο, αφαιρεί το τρίχωμα ή τα φτερά του, το τυλίγει σε μπάλα και το καλύπτει με στοματικές και άλλες εκκρίσεις, που το διατηρούν φρέσκο για εβδομάδες ή και περισσότερο.
Όμως, όσο επιδέξια και ανθεκτικά και αν είναι απέναντι στα μικρόβια, τα σκαθάρια απειλούνται από την απώλεια ενδιαιτημάτων και την περιβαλλοντική αλλαγή. Μια πρόσφατη μελέτη στο PLOS One, έδειξε κάτι ακόμα πιο εντυπωσιακό: τα σκαθάρια είναι ανθεκτικά στα νεονικοτινοειδή, δηλαδή ισχυρά εντομοκτόνα που καταστρέφουν το νευρικό σύστημα των εντόμων. Αυτά τα εντομοκτόνα απαγορεύονται στην Ευρώπη αλλά χρησιμοποιούνται στις ΗΠΑ.
Οι περισσότεροι άλλοι τύποι εντόμων πεθαίνουν όταν εκτεθούν σ’ αυτά, όμως το ταφικό σκαθάρι απλώς φαίνεται σαν «μεθυσμένο» για μία μέρα και μετά αναρρώνει πλήρως. Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι αυτό οφείλεται σε μηχανισμούς αποτοξίνωσης που έχει εξελίξει το σκαθάρι για να προστατεύεται από τις τοξίνες στο περιβάλλον του (όπως τα βακτήρια της αποσύνθεσης).
«Γυρίζουν ανάσκελα, συσπώνται, τεντώνουν τα φτερά τους χωρίς να πετάνε», λέει ο συν-συγγραφέας της μελέτης Wyatt Hoback, εντομολόγος στο OSU. Στριφογυρίζουν αλλά δεν πεθαίνουν όπως τα περισσότερα άλλα έντομα. «Τις περισσότερες φορές, αυτό το σύνολο συμπτωμάτων οδηγεί στο θάνατο του εντόμου. Αλλά το ενδιαφέρον είναι ότι, με το αμερικανικό σκαθάρι, συμπεριφέρεται σαν να είναι μεθυσμένο και σαν να πρόκειται να πεθάνει για μια μέρα, και την επόμενη μέρα επανέρχεται στο φυσιολογικό», προσθέτει.
Οι επιστήμονες μελετούν τώρα:
- Το γονιδίωμα του σκαθαριού
- Το μικροβίωμά του (δηλαδή τα βακτήρια που ζουν επάνω και μέσα του)
- Τις εκκρίσεις του που διατηρούν το κρέας φρέσκο
Έχουν ήδη εντοπίσει 11 διαφορετικά είδη βακτηρίων, ένα εκ των οποίων είναι εντελώς καινούργιο για την επιστήμη. Ελπίζουν ότι αυτές οι μελέτες θα οδηγήσουν σε νέα αντιβιοτικά, ιδιαίτερα απέναντι σε βακτήρια όπως το MRSA, ένα επικίνδυνο μικρόβιο που αντιστέκεται στα περισσότερα φάρμακα.
Οι ερευνητές θέλουν να καταλάβουν:
- Εάν το σκαθάρι παράγει ειδικά ένζυμα για να αποτοξινώνεται, ή
- εάν τα βακτήρια που κουβαλά είναι αυτά που το προστατεύουν και
- πώς η έκθεση σε εντομοκτόνα πυροδοτεί την ενεργοποίηση γονιδίων (upregulation) που παράγουν πρωτεΐνες με θεραπευτικές ιδιότητες.
«Αν μπορούσαμε να βρούμε τον τρόπο με τον οποίο τα σκαθάρια αντιμετωπίζουν τα πάντα στο περιβάλλον, από τη γάγγραινα μέχρι τον χρυσίζοντα σταφυλόκοκκο, τότε έχουμε τη δυνατότητα να μπορέσουμε να αλληλουχήσουμε τις συγκεκριμένες πρωτεΐνες που εμπλέκονται και να τις μετατρέψουμε σε φάρμακα», λένε οι ειδικοί μελετητές. Το αμερικανικό ταφικό σκαθάρι θα μπορούσε να κρύβει λύσεις για μερικά από τα μεγαλύτερα ιατρικά προβλήματα του 21ου αιώνα. Αν κατανοήσουμε πώς προστατεύεται από τοξίνες και βακτήρια, θα μπορούσαμε να δημιουργήσουμε νέα φάρμακα για την προστασία της ανθρώπινης υγείας.
Με πληροφορίες από National Geographic
