«Εμείς κλείσαμε τα μάτια, εμπιστευτήκαμε την καλοσύνη των ανθρώπων και προχωρήσαμε», γράφει στο βιβλίο του, Τρίτη Πράξη, ο ηθοποιός Ρίτσαρντ Ρομάνους που με τη σύζυγό του, Άνθεα Σίλμπερτ, αποφάσισαν να πουλήσουν το σπίτι τους στο Λος Άντζελες, να χωρέσουν τα υπάρχοντά τους σε 22 κούτες και μαζί με τον σκύλο τους να δοκιμάσουν την τύχη τους στην άλλη άκρη του κόσμου, κάνοντας μια καινούργια αρχή στην Ελλάδα της μετάβασης από τη δραχμή στο ευρώ, της δύστροπης γραφειοκρατίας και μιας γενικότερης αβεβαιότητας.
Η αγορά ενός οικοπέδου στη Σκιάθο αποδείχθηκε ζόρικη υπόθεση και βοηθός τους στη νέα ζωή που δοκίμαζαν ήταν οι νέοι τους φίλοι, οι ντόπιοι Σκιαθίτες, που τους αγκάλιασαν με έναν τρόπο που σίγουρα ξεπερνούσε κατά πολύ την τυπική αμερικανική ευγένεια. Η μόνη τους γέφυρα με την Ελλάδα ήταν η καταγωγή της Άνθεα. Το γένος Γιαννακούρου, η ενδυματολόγος είχε αλλάξει προ πολλού το επώνυμό της σε Σίλμπερτ, κρατώντας το επώνυμο του σκηνογράφου πρώτου συζύγου της Πολ, που μαζί με τον επίσης art director, δίδυμο αδελφό του Ρίτσαρντ επικρατούσαν στον τομέα τους κατά τη δημιουργική περίοδο που ακολούθησε την πτώση των μεγάλων στούντιο.
«Με τους ταλαντούχους δεν είχα ποτέ πρόβλημα», εκμυστηρεύτηκε η Άνθεα Σίλμπερτ στο «Dark Candy», την ελληνική multimedia πλατφόρμα που είναι υπεύθυνη για την πρόσκλησή της να παραστεί στην ειδική προβολή της ταινίας Το μωρό της Ρόζμαρι στο Ολύμπιον στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης.
Η Άνθεα δεν έγινε αρχαιολόγος, όπως επιθυμούσε ο πατέρας της. Σπούδασε Ιστορία της Τέχνης και από τύχη μαθήτευσε δίπλα σε έναν ενδυματολόγο, βοηθώντας τον στη σχεδίαση των κοστουμιών. Έκανε το ντεμπούτο της στο The tiger makes out με σκηνοθέτη τον Άρθουρ Χίλερ, πριν αυτός εκτοξευθεί με το Love Story – στο καστ ήταν και ο Ντάστιν Χόφμαν, την ίδια χρονιά που χάρη στον Πρωτάρη έφτασε στην κορυφή. Έδωσε το στίγμα της στην αμέσως επόμενη δουλειά της, το Μωρό της Ρόζμαρι, το 1968.
Ο Ρόμαν Πολάνσκι της ζήτησε να μεταφέρει το κλίμα της επίσκεψης του Πάπα στη Νέα Υόρκη, τρία χρόνια νωρίτερα, και συμφώνησαν πως οι κακοί της ταινίας δεν πρέπει να φορούν τα προφανή σκούρα ρούχα, αλλά, αντίθετα και απροσδόκητα, να εμφανίζονται με ανοιχτά χρώματα, για να φαίνονται φιλικοί και να μην τους υποψιάζεται κανείς.
Η Σίλμπερτ, που ποτέ στην καριέρα της δεν λοξοκοιτούσε στα περιοδικά μόδας αλλά διαμόρφωνε το στυλ των ταινιών της μέσα από μελέτη εφημερίδων, περιοδικών, φωτογραφιών και ιστορικών βιβλίων, είχε αντιληφθεί πως οι γυναικείες φούστες ανέβαιναν πάνω από το γόνατο μερικούς πόντους κάθε χρόνο, από τα μέσα της δεκαετίας εκείνης. Το 1968 είχαν φτάσει πλέον στο ύψος του μίνι και αξιοποίησε την τάση για να εφοδιάσει τη Μία Φάροου με μια ποικιλία από baby doll που παρέπεμπαν σε έναν χαρακτήρα ο οποίος φλέρταρε ισάξια με την παιδικότητα και την πρόκληση.
Απέσπασε την πρώτη της υποψηφιότητα για το κορυφαίο Chinatown. Πάντα σε στενή συνεργασία με τον Πολάνσκι, ο οποίος δεν διαπραγματεύθηκε ποτέ με τον απαιτητικό παραγωγό Ρόμπερτ Έβανς την επιλογή της όπως ούτε και του μοντέρ του Σαμ Ο’Στιν, έντυσε τη Φέι Ντάναγουεϊ στα μαύρα λόγω του πένθους της και όχι στα κόκκινα, όπως θα ήταν το πιο φυσικό για μια βαμπ που έφερε το μοιραίο στην παραμικρή της κίνηση. Κερδίζοντας μια μικρή μάχη, όταν επέμεινε πως μια τέτοια γυναίκα αποκλείεται να έβαφε κατακόκκινα τα νύχια της, θεωρεί πως το καλύτερο κομπλιμέντο τής το έκανε ο Τζακ Νίκολσον, ο οποίος δεν είχε ποτέ δεύτερες σκέψεις για την κρίση της.
«Με τους ταλαντούχους δεν είχα ποτέ πρόβλημα», εκμυστηρεύτηκε η Άνθεα Σίλμπερτ στο «Dark Candy», την ελληνική multimedia πλατφόρμα που είναι υπεύθυνη για την πρόσκλησή της να παραστεί στην ειδική προβολή της ταινίας Το μωρό της Ρόζμαρι στο Ολύμπιον στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης. Αντίθετα, δεν έβγαζε άκρη με τους μέτριους που μάσαγαν τα λόγια τους και ποτέ δεν ήταν σίγουροι για το τι ήθελαν.
Στο Shampoo, ένα φόρεμα που σχεδίασε για την Τζούλι Κρίστι, τότε σύντροφο του σκηνοθέτη και πρωταγωνιστή Γουόρεν Μπίτι, της προκάλεσε έναν καλλιτεχνικό πονοκέφαλο που λύθηκε με τις πλέον δημοκρατικές διαδικασίες. Η Κρίστι της ζήτησε να ανοίξει το ντεκολτέ, πιστεύοντας πως είναι πολύ κλειστό για τον χαρακτήρα της. Η Σίλμπερτ προσπάθησε να της εξηγήσει πως ακριβώς αυτό ήταν το κόλπο: να δίνει μια συντηρητική εντύπωση από μπροστά και με το που θα γυρνούσε την πλάτη όλοι να διαπιστώνουν πως το ρούχο είναι ανοιχτό ως τον κώλο.
Η Κρίστι ήταν αμετάπειστη και η ενδυματολόγος τηλεφώνησε στον Μπίτι που αρχικά είχε εγκρίνει τη δημιουργία, για να λειτουργήσει ως διαιτητής. «Θα το τεστάρουμε στις κάμερες», την καθησύχασε. Όταν οι τεχνικοί και οι παριστάμενοι, άνδρες στην πλειοψηφία τους, είδαν το ρούχο φορεμένο από την Κρίστι, άρχισαν να σφυρίζουν, να επικροτούν και να γελάνε πονηρά με το που έκανε τη στροφή προς τα πίσω. Ο Μπίτι δεν χρειάστηκε άλλο πειστήριο και η άποψη της Άνθεα πέρασε πανηγυρικά.
Η δεύτερη υποψηφιότητά της στα Όσκαρ ήρθε με την υπέροχη Τζούλια του Φρεντ Ζίνεμαν το 1977. Η Τζέιν Φόντα υποδυόταν τη Λίλιαν Χέλμαν με την οποία, εκτός από τις αντιλήψεις, διέφεραν σε όλα τα υπόλοιπα, κυρίως στο φιζίκ και το σώμα. Με τη Χέλμαν σύμβουλο της Φόντα στα πάντα καθόλη τη διάρκεια των γυρισμάτων, η Σίλμπερτ πέτυχε το ακατόρθωτο, δηλαδή να μείνει πιστή στην εποχή, στις αναμνήσεις και στις σημειώσεις της Χέλμαν, καθώς και στην προσθήκη ενός sexy twist σε μια γυναίκα που μόνο σε ειδικές περιστάσεις το ανέδιδε.
Η κρίσιμη καμπή της καριέρας της ήρθε με το FIST, μια ταινία με πρωταγωνιστή τον Σιλβέστερ Σταλόνε. Σε μια καπιτάλε σκηνή, ο σταρ του Ρόκι αποφασίζει να κατέβει σε διαδήλωση με ένα σακάκι ριγμένο ανέμελα στους ώμους του. Με το που το βλέπει στην πρόβα η Σίλμπερτ, πλησιάζει τον σκηνοθέτη Νόρμαν Τζούισον και του λέει ως συνειδητοποιημένη αριστερή, συνεπώς ευαισθητοποιημένη σε μια ταινία με θέμα τις απεργίες και τα συνδικάτα, πως ή θα πρέπει να το φοράει ή, καλύτερα, να το αφήσει στην άκρη.
Ο Τζούισον την άδειασε κανονικά, της είπε με αυστηρό ύφος να μην παρεμβαίνει σε θέματα που αφορούν τον σκηνοθέτη και τους ηθοποιούς του κι εκείνη ζήτησε να της στείλει το εισιτήριο της επιστροφής της, αποχωρώντας εκνευρισμένη από το πλατό. Στις 3 τα ξημερώματα ο Τζούισον την επισκέφθηκε στο δωμάτιο του ξενοδοχείου της, της ζήτησε συγγνώμη και να παραμείνει στην ταινία. Παρότι δέχθηκε τη συγγνώμη και υποχώρησε για να μη δημιουργήσει πρόβλημα, είχε πάρει την απόφαση πως τέτοιου είδους συμπεριφορές δεν της ταιριάζουν πλέον.
Με τις θερμές εισηγήσεις του συνεργάτη και φίλου της Μάικ Νίκολς, προσελήφθη ως παραγωγός στη Warner, προφανώς για να μην υφίσταται τις παράλογες αποφάσεις άλλων, και σταδιακά αντιλήφθηκε πως ο ρόλος της executive producer την έφερε αντιμέτωπη με τους παλιούς της φίλους, π.χ. τον Γουόρεν Μπίτι, που πίστεψαν πως συνθηκολόγησε με τον εχθρό! Μετά από μόλις 21 ταινίες ως ενδυματολόγος, η Σίλμπερτ έδωσε τον καλύτερο εαυτό της από ένα άλλο μετερίζι και, μετά από μια δεκαετία πάλι, συνεταιρίστηκε με τη φίλη της Γκόλντι Χον και έφτιαξαν μια επιτυχημένη εταιρεία παραγωγής.
Η Χον, όπως και ο αγαπημένος της, ο Κερτ Ράσελ, έμειναν για πάντα στη ζωή της, αλλά το Χόλιγουντ τής τελείωσε οριστικά και συμβολικά με το που έκλεισε ο εικοστός αιώνας. Η μετεγκατάσταση του ζεύγους Ρομάνους σε έναν άγνωστο τόπο τον βαρύ χειμώνα του 2002 άλλαξε ριζικά την αντίληψή τους για τη ζωή και τους ανθρώπους. Ο Ρομάνους, που έπαιξε σε πολλές ταινίες χωρίς ποτέ να χρισθεί σταρ, εντρύφησε στο νησί του Παπαδιαμάντη ως συγγραφέας και η σύζυγός του ανέλαβε την εικονογράφηση και την εικαστική επιμέλεια των βιβλίων του.
Ένα σύντομο, πυκνό, λαμπερό κεφάλαιο στην πρωτεύουσα του κινηματογράφου παραχώρησε τη θέση του σε μια ήσυχη ζωή κοντά στη φύση και στον στοχασμό, σαν εναλλακτική ταινία του σκεπτόμενου Χόλιγουντ. Ο θετός της γιος Ρόμπερτ επιβεβαίωσε τον θάνατό της από φυσικά αίτια στα 84 της, στις 18 Ιουνίου, στη Σκιάθο.
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LiFO.
