Σοβιετικές αφίσες ταινιών της δεκαετίας του 1920 Facebook Twitter

Σοβιετικές αφίσες ταινιών της δεκαετίας του 1920

0

Μια επιλογή 250 κινηματογραφικών αφισών αποτυπώνει την πολιτιστική δραστηριότητας της προ-Στάλιν εποχής. Η επιλογή προέρχεται από την ιδιωτική συλλογή της ειδήμονος Susan Pack και περιλαμβάνει έργα 27 διαφορετικών καλλιτεχνών. Το βιβλίο «Film Posters of the Russian Avant-Garde» (Κινηματογραφικές αφίσες της ρωσικής πρωτοπορίας) κυκλοφορεί από την Taschen. 

Οι αφίσες της ρωσικής πρωτοποριακής κινηματογραφικής τέχνης των μέσων της δεκαετίας του 1920 έως τις αρχές της δεκαετίας του 1930 δεν μοιάζουν με καμία άλλη αφίσα που δημιουργήθηκε ποτέ. Παρόλο που αυτή η περίοδος καλλιτεχνικής ελευθερίας στη Σοβιετική Ένωση ήταν σύντομη, αυτές οι ισχυρές, εντυπωσιακές εικόνες παραμένουν μεταξύ των πιο λαμπρών και ευφάνταστων αφισών που δημιουργήθηκαν ποτέ.

Οι καλλιτέχνες πειραματίστηκαν με τις ίδιες καινοτόμες κινηματογραφικές τεχνικές που χρησιμοποιούνταν στις ταινίες που διαφήμιζαν, όπως ακραία κοντινά πλάνα, ασυνήθιστες γωνίες και δραματικές αναλογίες.

Από τις αφηγηματικές πτυχές των ταινιών προκύπτει το υποβόσκον άγχος που απεικονίζεται σε πολλά από τα φοβισμένα γυναικεία πρόσωπα, καθώς και μια συχνά φανερή σεξουαλικότητα που δεν είναι χαρακτηριστική για τις διαφημίσεις της εποχής.

Από τολμηρές αναπαραστάσεις μέχρι αρχιτεκτονικά στοιχεία, κάθε καλλιτέχνης παρουσιάζει ένα ξεχωριστό στυλ και αισθητική. Ωστόσο, συλλογικά αποφεύγουν την αίγλη του Χόλιγουντ και προτιμούν τις πιο σκληρές, εντυπωσιακές, ακόμη και προκλητικές εικόνες.

Σοβιετικές αφίσες ταινιών της δεκαετίας του 1920 Facebook Twitter
Aνώνυμος, αφίσα της ταινίας Ester iz Solema, 1929. Φωτ.: Taschen/Susan Pack collection

Στον πρόλογο, ο Christopher W Mount, επιμελητής στο Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης της Νέας Υόρκης, γράφει: «Ο κινηματογράφος - μια σχετικά νέα μορφή τέχνης τη δεκαετία του 1920 - είχε προφανείς κοινωνικές εφαρμογές για χρήση ως προπαγάνδα λόγω του βασικού αφηγηματικού χαρακτήρα του, και η ανάπτυξη και ο πειραματισμός του ενθαρρύνθηκαν σε ολόκληρη τη Σοβιετική Ένωση. Κατά συνέπεια, δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι πολλοί από τους πιο επιφανείς καλλιτέχνες της εποχής δούλεψαν στην παραγωγή κινηματογραφικών διαφημίσεων και αφισών».

Γεμάτα τολμηρά χρώματα, δραματικές γωνίες και εντυπωσιακή τυπογραφία, αυτά τα εκπληκτικά σχέδια μαρτυρούν την πειραματική πρωτοπορία εκείνων των ημερών, πριν ο σοβιετικός ρεαλισμός γίνει το επίσημο δόγμα της τέχνης. Η αντιπαράθεση της κλίμακας είναι υπεύθυνη για μεγάλο μέρος του δυναμισμού και της πρωτοτυπίας της σύνθεσης στις αφίσες. Η αίσθηση της κίνησης και του ιλίγγου, καθώς και η χρήση της επανάληψης, που είναι τόσο εμφανείς στο έργο των Stenbergs, θυμίζουν τις κινηματογραφικές τέχνες.

Από τις αφηγηματικές πτυχές των ταινιών προκύπτει το υποβόσκον άγχος που απεικονίζεται σε πολλά από τα φοβισμένα γυναικεία πρόσωπα, καθώς και μια συχνά φανερή σεξουαλικότητα που δεν είναι χαρακτηριστική για τις διαφημίσεις της εποχής.

Σοβιετικές αφίσες ταινιών της δεκαετίας του 1920 Facebook Twitter
Anatoly Belsky, The Private Life of Peter Vinograd, 1934. Φωτ.: Taschen/Susan Pack collection

Ο συχνά ασυνήθιστος χρωματισμός των αφισών και η προτίμηση στους αντίθετους τόνους σηματοδοτούν μια απομάκρυνση από τον προηγούμενο ρεαλισμό προς μια πιο αφηρημένη σύνθεση και έκφραση.

Η επανάσταση του 1917 άλλαξε τη ζωή στη Ρωσία πολιτικά, κοινωνικά και καλλιτεχνικά. Η τέχνη θεωρήθηκε σημαντική δύναμη για τη διαμόρφωση του μέλλοντος του νέου κράτους. Συνθήματα όπως «Η τέχνη στη ζωή» και «Η τέχνη στην τεχνολογία» εξέφραζαν τη λαϊκή πεποίθηση ότι η τέχνη είχε τη δύναμη να μεταμορφώσει τη ζωή σε κάθε επίπεδο.

Σοβιετικές αφίσες ταινιών της δεκαετίας του 1920 Facebook Twitter
Nikolai Prusakov και Grigori Borisov, αφίσα για την ταινία Puteshestvie na Mars, περ. 1926. Φωτ.: Taschen/Susan Pack collection
Σοβιετικές αφίσες ταινιών της δεκαετίας του 1920 Facebook Twitter
Anton Lavinsky, Miss Mend, 1927. Φωτ.: Taschen/Susan Pack collection
Σοβιετικές αφίσες ταινιών της δεκαετίας του 1920 Facebook Twitter
ZIM, Spartakiada, 1927. Φωτ.: Taschen/Susan Pack collection
Σοβιετικές αφίσες ταινιών της δεκαετίας του 1920 Facebook Twitter
Mikhail Dlugach, Yego Kariera, 1928. Φωτ.: Taschen/Susan Pack collection
Σοβιετικές αφίσες ταινιών της δεκαετίας του 1920 Facebook Twitter
Nikolai Prusakov, Pervy Kornet Streshnev, 1928. Φωτ.: Taschen/Susan Pack collection
Σοβιετικές αφίσες ταινιών της δεκαετίας του 1920 Facebook Twitter
Anatoly Belsky, Trubka Kommunard, 1929. Φωτ.: Taschen/Susan Pack collection
Σοβιετικές αφίσες ταινιών της δεκαετίας του 1920 Facebook Twitter
Nikolai Prusakov, Pyat Minut, 1929. Φωτ.: Taschen/Susan Pack collection
Σοβιετικές αφίσες ταινιών της δεκαετίας του 1920 Facebook Twitter
Smolyakovsky, Konveier Smerti, 1933. Φωτ.: Taschen/Susan Pack collection


 

Design
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Νίκος Βαλσαμάκης: «Εγώ επέβαλα τον μοντερνισμό»

Αρχιτεκτονική / Νίκος Βαλσαμάκης: «Δεν θα άφηνα ποτέ την Αθήνα για να μείνω στο Μόναχο ή στο Παρίσι»

Υπέγραψε εμβληματικές κατοικίες, σχεδίασε τα ξενοδοχεία «Αμαλία» από τους Δελφούς έως το Ναύπλιο και άφησε το αποτύπωμά του σε μερικά από τα πιο χαρακτηριστικά κτίρια της σύγχρονης Αθήνας. Ο Νίκος Βαλσαμάκης ανοίγει σπάνια την πόρτα του γραφείου του στην οδό Πλουτάρχου – και ακόμη σπανιότερα μιλά για τον εαυτό του. Στα 102 του χρόνια, ο σημαντικότερος εν ζωή Έλληνας αρχιτέκτονας, που δίδαξε στην Ελλάδα τη γλώσσα του μοντερνισμού και άλλαξε για πάντα τον τρόπο που κατοικούμε, μιλά αποκλειστικά στη LiFO.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Ένα σπίτι που λειτουργεί ως φυτώριο ιδεών

Design / Ένα σπίτι που μόνο στη Μαρία Παπαδημητρίου θα μπορούσε να ανήκει

Το σπίτι της διακεκριμένης εικαστικού στη Δροσιά δεν είναι απλώς ένας ιδιωτικός χώρος· είναι ένα φυτώριο ιδεών, ένας ζωντανός τόπος φιλοξενίας, συνάντησης και συλλογικής δημιουργίας.
ΤΖΟΥΛΗ ΑΓΟΡΑΚΗ
10 κτίρια της Αθήνας που αξίζουν μια δεύτερη ευκαιρία

Αθήνα / 10 κτίρια της Αθήνας που αξίζουν μια δεύτερη ευκαιρία

Στους αθηναϊκούς δρόμους, πολύ συχνά, η ιστορία και η μνήμη της πόλης κρύβονται πίσω από ερειπωμένες όψεις και σφραγισμένα παράθυρα αξιόλογων κτιρίων που είναι εκτός χρήσης. Αξίζουν καλύτερη τύχη αυτά τα κτίρια; Το ερώτημα μοιάζει ρητορικό, γιατί το πραγματικό είναι αν τους δόθηκε ποτέ μια ευκαιρία. Εδώ και πολλές δεκαετίες, η απάντηση παραμένει αρνητική.
ΝΤΙΝΑ ΚΑΡΑΤΖΙΟΥ
Το μουσείο του μέλλοντος θα το βρεις στο Ανατολικό Λονδίνο

V&A East Storehouse / Το μουσείο του μέλλοντος θα το βρεις στο Ανατολικό Λονδίνο

Η άλλοτε παραμελημένη βιομηχανική ζώνη μεταμορφώθηκε σε νέο πολιτιστικό προορισμό, με το V&A East Storehouse να επαναπροσδιορίζει την έννοια του μουσείου. Χωρίς προθήκες, χωρίς προκαθορισμένες διαδρομές και με χιλιάδες αντικείμενα σε απόσταση αναπνοής από τον επισκέπτη.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Ιερουσαλήμ: Η ιστορία μιας πόλης μέσα από 40 αιώνες μνήμης και συγκρούσεων

Graphic Novel / Μια ελιά στο Όρος των Ελαιών αφηγείται την πολυτάραχη ιστορία της Ιερουσαλήμ

Ένα καθηλωτικό graphic novel για την Ιερουσαλήμ παρουσιάζει 4.000 χρόνια Ιστορίας ― τη γέννηση τριών μεγάλων μονοθεϊστικών θρησκειών, τις διαδοχικές κατακτήσεις και μεταμορφώσεις της πόλης μέσα στους αιώνες
M. HULOT
Εβδομάδα Design του Μιλάνου

Design / Όσα θα δούμε στην Εβδομάδα Design του Μιλάνου

Στη φετινή διοργάνωση, που έχει πάντα στο επίκεντρο την αρχιτεκτονική, την τέχνη και όσα προωθούν την ευζωία, έντονο θα είναι το ελληνικό στοιχείο με τη συμμετοχή του ιστορικού οίκου επιπλοποιίας Saridis of Athens.
ΣΤΕΛΛΑ ΛΙΖΑΡΔΗ
Η τελευταία θεματοφύλακας του ποιοτικού χαρτιού

Χαρτιά Περράκης / Η τελευταία θεματοφύλακας του ποιοτικού χαρτιού

Εδώ και ενάμιση αιώνα η επιχείρηση Χαρτιά Περράκης εισάγει χαρτιά κάθε είδους― από κάνναβη, τζιν ή φύλλα ορτανσίας. Απέναντι στον καλπασμό της ψηφιακής ανάγνωσης, είχε πάντα το ίδιο όπλο: την ησυχία, την αφή και την όσφρηση ενός καλού χαρτιού στα δάχτυλα.
M. HULOT
Ένα οικοσύστημα μνήμης μέσα σε μια μονοκατοικία

Design / Ένα σπίτι γεμάτο πορτρέτα συγγενών

Το νεοκλασικό του Αλέξανδρου Κεφαλά στα Κάτω Πατήσια έχει ένα υπόγειο χιούμορ και ισορροπεί μεταξύ παρόντος και παρελθόντος: τα πορτρέτα των συγγενών, τα αρ νουβό αντικείμενα δίπλα σε πιο σύγχρονα έργα δημιουργούν μια αίσθηση συνέχειας.
ΤΖΟΥΛΗ ΑΓΟΡΑΚΗ
Το Open House Athens επιστρέφει με τη θεματική «Emerging City»

Design / Τα πιο εντυπωσιακά κτίρια της πόλης ανοίγουν για το κοινό

Το πρόγραμμα του Open House Athens περιλαμβάνει ξεναγήσεις σε ιστορικά και σύγχρονα κτίρια, επισκέψεις σε νέα αρχιτεκτονικά γραφεία, περιήγηση στην Κυψέλη και τη Φωκίωνος Νέγρη, καθώς και νυχτερινές διαδρομές στο κέντρο.
M. HULOT
Ένα σπίτι που δεν βασίζεται σε εντυπωσιακές χειρονομίες

Design / Ένα σπίτι που δεν βασίζεται σε εντυπωσιακές χειρονομίες

Στο σπίτι του αρχιτέκτονα Λουκά Μπομπότη και της Άννας Ζινσένκο στο Παλαιό Ψυχικό όλα φτιάχτηκαν απ' την αρχή, με βάση το καλό τους γούστο: mid-century design, vintage κομμάτια και ένα roof-garden που κόβει την ανάσα.
ΤΖΟΥΛΗ ΑΓΟΡΑΚΗ
Loewe Craft Prize 2026: Χειροποίητα αντικείμενα πέρα από κάθε φαντασία

Design / Loewe Craft Prize 2026: Χειροποίητα αντικείμενα πέρα από κάθε φαντασία

10 δημιουργίες που ξεχωρίσαμε από τις φετινές συμμετοχές στον ετήσιο θεσμό του Ιδρύματος Loewe που στηρίζει τους χειρώνακτες-καλλιτέχνες, συμφιλιώνοντας πατροπαράδοτες τεχνικές με σύγχρονες παρεμβάσεις.
ΣΤΕΛΛΑ ΛΙΖΑΡΔΗ