Γίνεται μεγάλη κουβέντα για τη βραδινή ζώνη των τηλεοπτικών σταθμών, για τον τρόπο που εδώ και καιρό αδυνατούν να πιάσουν τον σφυγμό και να ανακαλύψουν το τι πραγματικά ενδιαφέρει τον Έλληνα τηλεθεατή: όσο κερδίζουν έδαφος οι συνδρομές σε ξένα τηλεοπτικά δίκτυα και ελληνικές συνδρομητικές πλατφόρμες, με ποιοτικές σειρές και εκπομπές που πέτυχαν παντού στον κόσμο, αλλά όχι στην Ελλάδα, αναρωτιέται κανείς, μήπως κάποιο λάθος γίνεται στην αφομοίωση του format, μήπως ξαφνικά γυρίζουμε την πλάτη σε ό,τι μπορεί και να θυμίζει ακόμη ελληνική τηλεόραση.
Σε μια χαλαρή κουβέντα με στελέχη δύο τηλεοπτικών σταθμών, δεν παίρνει και πολλή ώρα για να εικάσει κανείς τι δεν πάει καλά.
Παρά την εμπειρία, τα χρόνια στον «αέρα», την έγκριση, ακόμη και τη δημιουργία φρέσκων τηλεοπτικών προγραμμάτων, πρόκειται για ανθρώπους, -όχι κάποιας ηλικίας, θα ήταν ρατσιστικό να διατυπωθεί κάτι τέτοιο-, που είναι φορείς ενός άλλου καιρού, τηλεόρασης της δεκαετίας του '90 και των 00s, στελέχη που έχουν όλη την καλή διάθεση να καταλάβουν τι άλλαξε, αλλά αδυνατούν, γιατί στέκονται στο παράδειγμα (επιτυχημένο, η αλήθεια είναι) άλλων εποχών.
Ενώ τα κανάλια μπορούν να διαφημίζουν με όρους spam την πρεμιέρα ενός νέου προγράμματος (σειρά, εκπομπή, show, οτιδήποτε), συνηθίζουν να το αποσύρουν βίαια και μουλωχτά –ας επιτραπεί η λέξη, γιατί αυτό ακριβώς συμβαίνει-, χωρίς καμία προειδοποίηση και κυρίως, χωρίς κανένα σεβασμό προς τον τηλεθεατή.
Και πάλι όμως, με όλες τις αποτυχίες και τις υπερβολές, υπάρχουν δύο συνήθειες των ελληνικών τηλεοπτικών σταθμών, που εκτός από αψυχολόγητες, είναι βαθιά αγενείς προς το τηλεοπτικό κοινό, με τη μεν μία να υποτιμά τη νοημοσύνη τηλεθεατών και παρουσιαστών ή ηθοποιών και τη δε άλλη να στοχεύει απευθείας στο πορτοφόλι του κοινού, σε καιρούς που δεν περισσεύουν χρήματα για εξωτηλεοπτικές πολυτέλειες.
H «βίαιη διακοπή» προγραμμάτων, χωρίς καν διακαιολογία
Κατ' αρχάς, ο λόγος για τη «βίαιη διακοπή» προγραμμάτων. Σε περίπου 25 χρόνια ελληνικής τηλεόρασης –δημόσιας και ιδιωτικής- πολλοί ίσως πιστεύουν ότι ο Έλληνας τηλεθεατής έχει αναπτύξει ανοσία στον τρόπο με τον οποίο εξαφανίζεται ένα πρόγραμμα από την τηλεοπτική του ρουτίνα.
Το παράδοξο; Ενώ τα κανάλια μπορούν να διαφημίζουν με όρους spam την πρεμιέρα ενός νέου προγράμματος (σειρά, εκπομπή, show, οτιδήποτε), συνηθίζουν να το αποσύρουν βίαια και μουλωχτά –ας επιτραπεί η λέξη, γιατί αυτό ακριβώς συμβαίνει-, χωρίς καμία προειδοποίηση και κυρίως, χωρίς κανένα σεβασμό προς τον τηλεθεατή.
«Δεν είμαστε συνηθισμένοι στις δημόσιες απολογίες, για τις οποίες φημίζονται μεγάλοι ξένοι τηλεοπτικοί σταθμοί και δίκτυα», μου εξηγεί πρώην στέλεχος μεγάλου τηλεοπτικού σταθμού που εδώ και καιρό έχει περάσει στον χώρο των τηλεοπτικών παραγωγών για το διαδίκτυο. «Κάτι τέτοιο ουσιαστικά είναι μια ομολογία αποτυχίας, γι' αυτό και αποφεύγεται, σχεδόν με αυστηρές οδηγίες προς τα Γραφεία Τύπου και τους ανθρώπους επικοινωνίας ενός καναλιού. Χρειάζεται αλλαγή φιλοσοφίας στον τρόπο που δουλεύουμε για να αρχίσουμε να βγάζουμε τόσα δελτία Τύπου πρεμιέρας, όσα και απόσυρσης μιας εκπομπής».
Και η αλήθεια είναι αυτή: συνήθως για τους ξαφνικούς τίτλους τέλους σε μια εκπομπή που δεν τα πήγε καλά σε ποσοστά τηλεθέασης δεν υπάρχει σχετική ενημέρωση. Ο τηλεοπτικός συντάκτης είτε το αντιλαμβάνεται από την ανάγνωση του ημερήσιου προγράμματος, διαπιστώνει ότι... κάτι λείπει και αρχίζει τα τηλέφωνα προς το κανάλι για μια επίσημη ενημέρωση ή ακόμη χειρότερα, οι άνθρωποι του καναλιού διαρρέουν διακριτικά (ή έτσι νομίζουν) την είδηση σε κάποιον δημοσιογράφο.
Φυσικά, ο τηλεθεατής ενημερώνεται τελευταίος. Πολύ συχνά και ο παρουσιαστής ή οι συντελεστές μιας εκπομπής το μαθαίνουν από τα sites και τη γενικότερη φημολογία. Πρακτικά, ο ηττημένος είναι το κανάλι, τόσο για λόγους ουσίας, όσο και για λόγους εικόνας και επικοινωνίας. Οι επικεφαλής του εμφανίζονται να συμπεριφέρονται στους άλλοτε συνεργάτες τους με χαρακτηριστική έλλειψη σεβασμού, ομοίως και στους λίγους τηλεθεατές που ενδεχομένως παρακολουθούσαν το πρόγραμμα, ενώ μια έντιμη ανακοίνωση (ακριβώς όπως αυτές της διαφήμισης έναρξης), θα οχύρωναν την αξιοπιστία του καναλιού...
Αρκετά τηλεοπτικά δίκτυα του εξωτερικού, μεταξύ των οποίων το Netflix, το ΗΒΟ και άλλα, φροντίζουν να ενημερώσουν το τηλεοπτικό κοινό, όταν αναγκάζονται να προχωρήσουν στη διακοπή, στην καθυστέρηση ή τη ματαίωση μιας τηλεοπτικής σειράς ή εκπομπής.
Είναι ένδειξη σεβασμού προς όλους και αναγνώριση ενός λάθους, από το οποίο το δίκτυο μπορεί να μάθει και να συνεχίσει να παράγει ποιοτικό πρόγραμμα. Στις ίδιες ανακοινώσεις συνήθως αναφέρεται ο λόγος της διακοπής είτε πρόκειται για χαμηλή τηλεθέαση, είτε για κάποιο εσωτερικό πρόβλημα της παραγωγής (βλ. την περίπτωση της σειράς "Dracula" με τον Τζόναθαν Ρις Μέγερς ή το "House of Cards" μετά το σκάνδαλο με τον Κέβιν Σπέισι).
Η συνέχεια στο περίπτερο!
Κι αν αυτή είναι η μία κακή συνήθεια, η άλλη, η απολύτως ελληνική, είναι η διακοπή σειρών που συνεχίζονται στο... περίπτερο.
«Τα dvd που πωλούνται ως βοηθητικά της κυκλοφορίας περιοδικών και επί της ουσίας αναγκάζουν τον τηλεθεατή να δει το τέλος της αγαπημένης του σειράς πληρώνοντας ένα φαινομενικά μικρό αντίτιμο είναι κυρίως ελληνική συνήθεια, παθογένεια ας την πούμε καλύτερα, που όμως λόγω κρίσης έχει περιοριστεί ως φαινόμενο», λέει στέλεχος εταιρείας παραγωγής ελληνικών σειρών, από εκείνες που προσπαθούν να επιβιώσουν στην τηλεόραση της κρίσης, των απλήρωτων στούντιο και ηθοποιών.
Όπως λέει, είναι συνήθεια που στοχεύει κυρίως σε τηλεθεατές μεγαλύτερης ηλικίας –που είναι και οι πιο αφοσιωμένοι σε ό,τι έχει να κάνει με την τηλεοπτική τους προτίμηση- και που μοιραία θα αναζητήσουν το τελευταίο επεισόδιο ή τον τελευταίο κύκλο της αγαπημένης τους σειράς, σχετικά αδιαμαρτύρητα.
Σε κάθε περίπτωση, με το ελληνικό τηλεοπτικό κοινό να έχει από καιρό γυρίσει την πλάτη στις πρόχειρες παραγωγές του ενός δωματίου και των reality της μίας σεζόν και με το διαδίκτυο να υπόσχεται άπειρες επιλογές –ειδικά σε νέες, πολυδάπανες και επιτυχημένες ξένες σειρές- οι υπεύθυνοι προγράμματος των ελληνικών καναλιών ίσως θα πρέπει να εξετάσουν όχι διορθωτικές κινήσεις, αλλά ένα ουσιαστικό reset στη φιλοσοφία τους μέσα στους επόμενους μήνες.
