Σαράντα ένα έργα του Κιθ Χάρινγκ από τη συλλογή του Κέρμιτ Όσβαλντ, του παιδικού φίλου και στενού συνεργάτη του, βγαίνουν σε νέα online δημοπρασία της Sotheby’s τον Οκτώβριο. Η πώληση Haring’s House: Works from the Collection of Kermit Oswald θα πραγματοποιηθεί από την 1η έως τις 8 Οκτωβρίου, ενώ τα έργα θα παρουσιαστούν στο κτήριο Breuer της Sotheby’s στη Νέα Υόρκη από τις 2 έως τις 6 Οκτωβρίου.
Δεν πρόκειται για μια ακόμη εμπορική ανακύκλωση ενός από τους πιο αναγνωρίσιμους καλλιτέχνες του 20ού αιώνα. Το υλικό προέρχεται από έναν άνθρωπο που βρισκόταν όσο ελάχιστοι κοντά στον Χάρινγκ: τον Κέρμιτ Όσβαλντ, φίλο του από το νηπιαγωγείο στο Κούτσταουν της Πενσιλβάνια, συνομιλητή, συνεργάτη και άνθρωπο που έμεινε παρών σε όλη τη σύντομη ζωή του καλλιτέχνη.
Ο Χάρινγκ και ο Όσβαλντ μεγάλωσαν μαζί, μοίραζαν εφημερίδες, ζωγράφιζαν από παιδιά και αργότερα συνέχισαν να ανταλλάσσουν ιδέες και γράμματα όταν ο Χάρινγκ μετακόμισε στη Νέα Υόρκη, το 1978, για να σπουδάσει στη School of Visual Arts. Ο Όσβαλντ συνδέθηκε και πρακτικά με τη δουλειά του: τον βοήθησε στην κατασκευή ξύλινων έργων, έφτιαχνε πλαίσια, συμμετείχε στην εγκατάσταση εκθέσεων και κράτησε για δεκαετίες έργα που ο Χάρινγκ τού είχε χαρίσει ή που είχαν περάσει απευθείας από το χέρι του στη συλλογή του.
Η νέα δημοπρασία έρχεται μετά τις μεγάλες πωλήσεις του Μαΐου, όταν η Sotheby’s παρουσίασε για πρώτη φορά δημόσια ένα μεγάλο μέρος της συλλογής Όσβαλντ. Εκείνο το πρώτο κεφάλαιο είχε στο κέντρο του το σπάνιο Self-Portrait του 1985, ένα από τα μόλις έξι γνωστά αυτοπορτρέτα του Χάρινγκ σε καμβά, καθώς και το παιδικό κρεβάτι και τη συρταριέρα που είχε ζωγραφίσει ως δώρο για το πρώτο παιδί του φίλου του.
Το φθινοπωρινό κεφάλαιο είναι πιο διάσπαρτο, πιο μικρό σε κλίμακα και, γι’ αυτό, ίσως πιο αποκαλυπτικό. Περιλαμβάνει έργα σε χαρτί, κολάζ, γλυπτά, αντικείμενα και εφήμερο υλικό, με τιμές εκκίνησης που σε ορισμένες περιπτώσεις κατεβαίνουν κάτω από τα 5.000 δολάρια. Δεν έχουμε εδώ μόνο τον Χάρινγκ των μεγάλων murals και των εμβληματικών φιγούρων, αλλά έναν καλλιτέχνη που δοκιμάζει υλικά, εικόνες, σύμβολα και χειρονομίες πριν παγιωθεί ως παγκόσμιο pop σύμβολο.
Το έργο που οδηγεί τη δημοπρασία είναι το Red-Yellow-Blue #3 του 1987, με εκτίμηση 120.000 έως 180.000 δολάρια. Σύμφωνα με τον Όσβαλντ, ανήκει σε μια σειρά που ο Χάρινγκ δημιούργησε μετά από επίσκεψή του σε έκθεση του Πάμπλο Πικάσο στο Guggenheim. Το έργο είχε παρουσιαστεί στην έκθεση Keith Haring: Sculpture & Painting στην Tony Shafrazi Gallery το 1987 και, σύμφωνα με τον Όσβαλντ, ήταν από τα αγαπημένα του ίδιου του Χάρινγκ.
Ανάμεσα στα πιο πρώιμα έργα βρίσκεται και ένα άτιτλο έργο του 1979, με εκτίμηση 4.000 έως 6.000 δολάρια, από την περίοδο που ο Χάρινγκ σπούδαζε ακόμη σημειολογία και αναζητούσε τον τρόπο με τον οποίο η εικόνα, το κείμενο, η επανάληψη και το σύμβολο θα μπορούσαν να γίνουν μια νέα δημόσια γλώσσα. Αυτή η πρώιμη φάση έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον γιατί δείχνει τον Χάρινγκ πριν από την πλήρη αναγνώριση των φιγούρων του: πριν το σκυλί, το radiant baby και οι χορεύουσες μορφές γίνουν διεθνές λεξιλόγιο.
Ιδιαίτερη θέση έχει και ένα άτιτλο σχέδιο με μελάνι sumi, με ημερομηνία 27 Νοεμβρίου 1981, που εκτιμάται στα 100.000 έως 150.000 δολάρια. Εκεί εμφανίζεται ήδη η χαρακτηριστική ένταση της γραμμής του: σώματα, μορφές και σύμβολα βυθισμένα σε ένα πλέγμα κίνησης. Ένα άλλο άτιτλο έργο σε χαρτί από την ίδια χρονιά, με εκτίμηση 70.000 έως 100.000 δολάρια, δείχνει μια ξέφρενη σκηνή πάρτι με δύο από τα χαρακτηριστικά χαμογελαστά πρόσωπα του Χάρινγκ, ακόμη με δύο μάτια — πριν από την τυχαία μετατόπιση που θα γεννούσε αργότερα τις διάσημες τρίματες μορφές του.
Το πιο συγκινητικό έργο της πώλησης, σύμφωνα με την Kathleen Hart της Sotheby’s, είναι ένα άτιτλο σχέδιο του 1984 με δύο χέρια που τραβούν τα φτερά ενός αγγέλου. Η εκτίμησή του κυμαίνεται από 80.000 έως 120.000 δολάρια. Ο Όσβαλντ έχει συνδέσει το έργο με την αίσθηση θνητότητας του Χάρινγκ, ένα θέμα που θα αποκτούσε ακόμη μεγαλύτερο βάρος στα επόμενα χρόνια. Ο καλλιτέχνης διαγνώστηκε με AIDS το 1988 και πέθανε το 1990, στα 31 του.
Η δημοπρασία περιλαμβάνει επίσης ένα πρωτότυπο poster με μελάνι sumi και Sharpie που ο Χάρινγκ δημιούργησε για να στηρίξει το New Arts Program στο Κούτσταουν, με εκτίμηση 40.000 έως 60.000 δολάρια, καθώς και μια σειρά από αντικείμενα που δείχνουν την παιγνιώδη πλευρά του. Ανάμεσά τους ένα διακοσμημένο χαρτονόμισμα των 50 δολαρίων από το 1988, με εκτίμηση 2.000 έως 3.000 δολάρια, ένα παλιό θερμόμετρο με διαφήμιση τσιγάρων L&M και μια σειρά από αντικείμενα σε σχήμα μπούμερανγκ.
Αυτά τα αντικείμενα είναι ίσως λιγότερο εντυπωσιακά από έναν μεγάλο καμβά, αλλά φωτίζουν κάτι ουσιαστικό για τον Χάρινγκ: την επιμονή του να μεταφέρει την εικόνα παντού. Σε τοίχους, αφίσες, χαρτιά, ξύλα, παιχνίδια, έπιπλα, χρήματα, καθημερινά αντικείμενα. Η γλώσσα του δεν ήθελε να μείνει περιορισμένη στο μουσείο ή στην αγορά τέχνης· ήθελε να κυκλοφορήσει.
Γι’ αυτό και η συλλογή του Όσβαλντ έχει σημασία πέρα από τις τιμές της. Δεν δείχνει μόνο τι αξίζει σήμερα ο Χάρινγκ στην αγορά, αλλά πώς δημιουργήθηκε μια εικόνα μέσα από φιλία, χειρωνακτική δουλειά, παιδική μνήμη, queer Νέα Υόρκη, πειραματισμό και καθημερινή ανταλλαγή. Πολλά από αυτά τα έργα δεν μοιάζουν με «τελειωμένα» icons, αλλά με ίχνη μιας γλώσσας που γεννιέται.
Και αυτή είναι η δύναμη του Haring’s House: παρουσιάζει τον Κιθ Χάρινγκ όχι μόνο ως παγκόσμιο σύμβολο, αλλά ως άνθρωπο που έφτιαχνε εικόνες για τους φίλους του, που δοκίμαζε ιδέες πάνω σε ό,τι υλικό έβρισκε μπροστά του και που άφησε πίσω του ένα έργο τόσο δημόσιο όσο και βαθιά προσωπικό.
Με στοιχεία από Artnet, Sotheby’s
