Αρχαία χωματουργικά έργα που κρύβονται κάτω από το τροπικό δάσος του Αμαζονίου υποδηλώνουν την ύπαρξη μιας μεγάλης κοινωνίας που ζούσε στην περιοχή πριν από περίπου 2.500 χρόνια.
Μια νέα έρευνα με τη μέθοδο LiDAR εντόπισε εκατοντάδες άγνωστους αρχαιολογικούς χώρους, προσφέροντας στους αρχαιολόγους την πιο σαφή εικόνα που έχουν μέχρι σήμερα για τον πολιτισμό των Aquiry, έναν πολιτισμό που έχτισε τεράστια τελετουργικά κέντρα σε ολόκληρη την περιοχή που σήμερα αποτελεί την πολιτεία Άκρε της Βραζιλίας.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature, χρησιμοποίησε αερομεταφερόμενη σάρωση με λέιζερ για να διαπεράσει το πυκνό φύλλωμα του δάσους, το οποίο έκρυβε εδώ και καιρό ίχνη αρχαίων οικισμών.
Οι ερευνητές πέταξαν πάνω από 4.400 χιλιόμετρα πάνω από το τροπικό δάσος και χαρτογράφησαν περίπου 4.500 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Οι σαρώσεις αποκάλυψαν 396 μεγάλα γεωμετρικά χωματουργικά έργα, με βαθιές τάφρους και υπερυψωμένα αναχώματα.
Αυτές οι ανακαλύψεις αύξησαν σημαντικά τον γνωστό αριθμό των τοποθεσιών στην περιοχή. Οι αρχαιολόγοι έχουν πλέον καταγράψει περίπου 1.700 γεωγλυφικά σε ολόκληρο τον νοτιοδυτικό Αμαζόνιο. Παρόλα αυτά, η ομάδα πιστεύει ότι χιλιάδες ακόμη περιμένουν κάτω από το δάσος. Μεγάλες εκτάσεις δεν έχουν σαρωθεί ποτέ, και οι ερευνητές εκτιμούν ότι περισσότερα από 20.000 χωματουργικά έργα ενδέχεται να παραμένουν κρυμμένα.
Ένας χαμένος πολιτισμός στον Αμαζόνιο
Ο πολιτισμός των Aquiry ξεκίνησε γύρω στο 500 π.Χ. και διήρκεσε μέχρι περίπου το 850 μ.Χ. Οι ερευνητές εισήγαγαν για πρώτη φορά την ονομασία αυτή το 2021, μετά από χρόνια εργασίας στο Άκρε. Το όνομα προέρχεται από τον ποταμό Άκρε.
Τα χωματουργικά έργα αποτελούσαν τόπους τελετών και δημόσιων συγκεντρώσεων και όχι μόνιμες κατοικίες. Οι άνθρωποι ζούσαν σε κοντινά μακρόστενα σπίτια που μοιράζονταν πολλές οικογένειες. Καλλιεργούσαν φυτά όπως καλαμπόκι και κολοκύθα και συναντιόντουσαν σε αυτά τα κέντρα για τελετές, πολιτικές συγκεντρώσεις και κοινωνικές εκδηλώσεις. Οι προφορικές παραδόσεις των αυτοχθόνων ομάδων υποδηλώνουν ότι αυτοί οι τόποι συνέβαλαν στη δημιουργία δεσμών μεταξύ γειτονικών κοινοτήτων και είχαν επίσης πνευματική σημασία.
Η νέα έρευνα επέτρεψε στους ερευνητές να χαρτογραφήσουν την πλήρη έκταση της πολιτιστικής περιοχής του Aquiry με πολύ μεγαλύτερη ακρίβεια. Χρησιμοποιώντας τον αριθμό των χωματουργικών έργων και εκτιμήσεις για τον αριθμό των εργατών που απαιτούνταν για την κατασκευή και τη συντήρησή τους, η ομάδα υπολόγισε ότι ο πληθυσμός έφτασε στο αποκορύφωμά του, κυμαινόμενος μεταξύ 1,25 εκατομμυρίων και 3 εκατομμυρίων ανθρώπων, από το 100 έως το 300 μ.Χ. Οι προηγούμενες εκτιμήσεις ήταν πολύ λιγότερο βέβαιες, καθώς οι περισσότερες γνωστές τοποθεσίες προέρχονταν από εκχερσωμένες εκτάσεις, όπου τα χωματουργικά έργα ήταν ευκολότερο να εντοπιστούν.
Τα ευρήματα ανατρέπουν τις παραδοσιακές αντιλήψεις για τον αρχαίο Αμαζόνιο. Οι παλαιότερες απόψεις συχνά απεικόνιζαν μικρά και διάσπαρτα χωριά σε ολόκληρο το τροπικό δάσος. Όλο και περισσότερα στοιχεία υποδεικνύουν ότι υπήρχαν μεγάλοι πληθυσμοί που ζούσαν σε συνδεδεμένες κοινότητες, με οργανωμένα τοπία και μεγάλα οικοδομικά έργα που εκτείνονταν σε ευρείες περιοχές.
Οι ερευνητές ανακάλυψαν και μια άλλη έκπληξη. Μόνο η πολιτιστική περιοχή του Aquiry φαίνεται να περιλαμβάνει τόσα χωματουργικά έργα όσα υποδείκνυαν οι προηγούμενες εκτιμήσεις για ολόκληρη τη λεκάνη του Αμαζονίου. Τέτοια αποτελέσματα ενδέχεται να αλλάξουν επίσης τον τρόπο με τον οποίο οι ερευνητές μελετούν τα δάση, τα εδάφη, τη βιοποικιλότητα της περιοχής, καθώς και τη μακροπρόθεσμη ανθρώπινη επίδραση στο τοπίο.
Οι αρχαιολόγοι εξακολουθούν να μην γνωρίζουν γιατί σταμάτησε να υπάρχει ο πολιτισμός των Aquiry. Τα χωματουργικά έργα φαίνεται να εγκαταλείφθηκαν μεταξύ του 850 και του 950 μ.Χ., κατά τη διάρκεια μιας περιόδου ταχείας παρακμής. Η χρονική στιγμή συμπίπτει με την πτώση αρκετών άλλων μεγάλων κοινωνιών στην Αμερική, συμπεριλαμβανομένων των Μάγια στην Κεντρική Αμερική και των πολιτισμών Tiwanaku και Wari στις Άνδεις.
Με πληροφορίες από Archaeology News Online Magazine και Nature
