Οι επιστήμονες ανασυγκρότησαν μέρος της καθημερινής ζωής μιας προρωμαϊκής κοινότητας στην Ιταλία, μελετώντας χημικά ίχνη που ήταν αποθηκευμένα μέσα σε αρχαία οστά.
Η έρευνά τους αποκαλύπτει τι έτρωγαν οι άνθρωποι, πόσο συχνά μετακινούνταν και πώς οι κοινωνικές συνήθειες διαμόρφωναν τη ζωή πριν από περίπου 2.700 χρόνια.
Τα ευρήματα αμφισβητούν επίσης την αντίληψη ότι οι πλούσιες ταφές ανήκαν πάντα σε εύπορους ανθρώπους.
Η μελέτη επικεντρώθηκε στη νεκρόπολη της Νοβιλαρά στην κεντρική Ιταλία, έναν από τους μεγαλύτερους χώρους ταφής που συνδέονται με τον πολιτισμό των Picene κατά την Πρώιμη Εποχή του Σιδήρου. Μια διεθνής ομάδα υπό την ηγεσία του Πανεπιστημίου της Κόρδοβα και του Πανεπιστημίου της Πίζας μελέτησε τα λείψανα 148 ατόμων που είχαν ταφεί μεταξύ του 8ου και του 7ου αιώνα π.Χ.
Η ομάδα μέτρησε τα σταθερά ισότοπα άνθρακα, αζώτου και θείου που διατηρούνται στο κολλαγόνο των οστών. Αυτοί οι χημικοί δείκτες προέρχονται από τα τρόφιμα και το νερό που κατανάλωναν οι άνθρωποι κατά τη διάρκεια της ζωής τους. Τα οστά διατηρούν αυτά τα ίχνη για χιλιάδες χρόνια. Συγκρίνοντας τα δεδομένα των ισοτόπων με την ηλικία, το φύλο, τα ταφικά έθιμα και τα σημάδια καταπόνησης στο σκελετό, οι ερευνητές συνέθεσαν μια εικόνα της καθημερινής ζωής.
Τι έδειξαν τα αποτελέσματα της ανασκαφής στην Ιταλία
Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι οι άνθρωποι έτρωγαν κυρίως δημητριακά και κρέας από χερσαία ζώα. Η διατροφή τους προερχόταν κυρίως από καλλιέργειες C3, όπως το σιτάρι και το κριθάρι, με μια μικρή ποσότητα φυτών C4. Τα ψάρια αποτελούσαν μικρό μέρος της διατροφής τους, παρόλο που η κοινότητα ζούσε μόλις περίπου 6 χιλιόμετρα από την Αδριατική Θάλασσα.
Οι διατροφικές επιλογές διέφεραν επίσης μεταξύ ανδρών και γυναικών. Οι ενήλικες άνδρες κατανάλωναν περισσότερες ζωικές πρωτεΐνες από τις ενήλικες γυναίκες. Το μοτίβο αυτό υποδηλώνει κοινωνικούς κανόνες που συνδέονται με το φύλο, με διαφορετική πρόσβαση στα τρόφιμα ή διαφορετική καθημερινή εργασία. Οι τιμές των ισοτόπων θείου δείχνουν επίσης ότι οι άνδρες μετακινούνταν συχνότερα από τις γυναίκες κατά τη διάρκεια της ζωής τους.
Η μελέτη εντόπισε μια μικρή ομάδα ατόμων των οποίων οι τιμές ισοτόπων θείου δεν αντιστοιχούσαν στο τοπικό εύρος. Μεταξύ 1,4 και 6,4% που είχαν ταφεί στη Νοβιλαρά προέρχονταν από άλλες περιοχές. Η παρουσία τους συνάδει με παλαιότερα στοιχεία που δείχνουν ότι η κοινότητα συμμετείχε σε εμπορικές συναλλαγές και επαφές τόσο με γειτονικές όσο και με απομακρυσμένες περιοχές. Κατά μήκος αυτών των διαδρομών ταξίδευαν τόσο άνθρωποι όσο και εμπορεύματα.
Ένα αποτέλεσμα ξεχώρισε. Τα άτομα που θάφτηκαν με όπλα, κοσμήματα από κεχριμπάρι και άλλα πολυτελή αντικείμενα δεν είχαν καλύτερη διατροφή από εκείνα που θάφτηκαν με απλούστερα κτερίσματα. Οι τιμές των ισοτόπων τους ήταν σχεδόν ίδιες. Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι τα κτερίσματα αντανακλούσαν τα ταφικά έθιμα και τις επιλογές των επιζώντων μελών της οικογένειας, και όχι την καθημερινή ζωή των νεκρών.
Η ομάδα δεν εντόπισε επίσης καμία σαφή σύνδεση μεταξύ της διατροφής και των ενδείξεων κακής υγείας ή στρες που καταγράφηκαν στα οστά και τα δόντια. Ο τρόπος ταφής, η διατροφή και η σωματική υγεία δεν διαμόρφωναν σαφείς κοινωνικές ομάδες.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Journal of Archaeological Science», προσφέρει μια πιο λεπτομερή εικόνα της ζωής στην Ιταλία κατά την Πρώιμη Εποχή του Σιδήρου. Οι ερευνητές σκοπεύουν να προσθέσουν αναλύσεις ισοτόπων στροντίου και οξυγόνου, καθώς και γενετικές και πρωτεϊνικές αναλύσεις, προκειμένου να εντοπίσουν την προέλευση των μη ντόπιων κατοίκων και να σχηματίσουν μια πληρέστερη εικόνα της κοινότητας της Νοβιλαρά.
Με πληροφορίες από Journal of Archaeological Science και Archaeology News Online Magazine
