Δικαστής μετανάστευσης στο νότιο Νέο Μεξικό φέρεται να πίεζε επί σχεδόν τρεις ώρες έναν gay Ιρανό αιτούντα άσυλο με ερωτήσεις για τη σχέση του με άλλον άνδρα, σύμφωνα με ηχητικό απόσπασμα που εξασφάλισε το The Advocate.
Η υπόθεση προκάλεσε ανησυχία σε δικηγόρους, καθώς ο άνδρας είναι ένας από δύο Ιρανούς αιτούντες άσυλο που βρίσκονταν σε ομόφυλη σχέση και έφυγαν από τη χώρα τους φοβούμενοι ότι θα μπορούσαν να εκτελεστούν για «ομοφυλοφιλική συμπεριφορά», η οποία ποινικοποιείται στο Ιράν.
Το περιστατικό φωτίζει ένα βαθύτερο πρόβλημα: για πολλούς ΛΟΑΤΚΙ+ μετανάστες και αιτούντες άσυλο, η σχέση τους δεν άφησε ποτέ τα ίχνη που ζητά μια μεταναστευτική υπηρεσία.
Δεν υπήρχαν κοινές φωτογραφίες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Δεν υπήρχαν οικογενειακές γνωριμίες, δημόσιες εμφανίσεις, κοινές αναρτήσεις, απλές αποδείξεις μιας ζωής που μπορούσε να φανεί χωρίς φόβο. Σε πολλές χώρες, αυτά τα ίχνη δεν είναι απλώς προσωπικά. Μπορεί να γίνουν επικίνδυνα.
Αυτό ακριβώς περιγράφει ο δικηγόρος μετανάστευσης Ρίτσαρντ Τ. Χέρμαν εξηγώντας μια από τις λιγότερο ορατές δυσκολίες που αντιμετωπίζουν ΛΟΑΤΚΙ+ μετανάστες στις ΗΠΑ: καλούνται να αποδείξουν σχέσεις, ζωές και ταυτότητες που για χρόνια έπρεπε να κρύβουν για να προστατευθούν.
Ο Χέρμαν θυμάται την περίπτωση ενός νεαρού άνδρα που είχε ερωτευτεί, αλλά είχε μάθει να κάνει τα πάντα ώστε κανείς να μη γνωρίζει τη σχέση του. Προερχόταν από χώρα όπου το να είσαι ανοιχτά gay μπορούσε να καταστρέψει μια καριέρα, να διαλύσει μια οικογένεια ή να οδηγήσει σε βία. Εκείνος και ο σύντροφός του απέφευγαν τις φωτογραφίες, τις δημόσιες εμφανίσεις και κάθε στοιχείο που θα μπορούσε να τους εκθέσει.
Όταν, όμως, βρέθηκαν μπροστά στο αμερικανικό μεταναστευτικό σύστημα, όλα όσα τους είχαν προστατεύσει έγιναν πρόβλημα. Η γραφειοκρατία ζητούσε αποδείξεις πραγματικής σχέσης: φωτογραφίες, μηνύματα, κοινά ταξίδια, έγγραφα, ίχνη κοινής ζωής. Το ζήτημα δεν ήταν αν η σχέση ήταν αληθινή. Το ζήτημα ήταν πώς αποδεικνύεις μια σχέση που είχε χτιστεί μέσα στην ανάγκη της μυστικότητας.
Στην περίπτωση του Ιρανού αιτούντα άσυλο ο δικαστής επέστρεφε ξανά και ξανά σε ερωτήσεις για το ποιοι γνώριζαν τη σεξουαλικότητά του και πώς ζούσε τη σχέση του. Ο άνδρας εξήγησε μέσω διερμηνέα ότι η μυστικότητα δεν ήταν επιλογή, αλλά ανάγκη επιβίωσης. Είπε ότι μόνο η σύζυγός του γνώριζε για τη σχέση του με άλλον άνδρα και ότι μια ευρύτερη αποκάλυψη στο Ιράν θα μπορούσε να τον βάλει σε άμεσο κίνδυνο.
Αυτό είναι το σημείο όπου η μεταναστευτική γραφειοκρατία συχνά συναντά την queer πραγματικότητα με λάθος ερωτήσεις. Το αμερικανικό σύστημα μετανάστευσης βασίζεται συχνά σε μια υπόθεση ορατότητας. Όταν ένα ζευγάρι παντρεύεται ή ζητά αναγνώριση της σχέσης του, θεωρείται αυτονόητο ότι θα υπάρχουν φωτογραφίες, φίλοι, συγγενείς, κοινά συμβόλαια, κοινές οικονομικές κινήσεις ή έστω δημόσια ίχνη μιας σχέσης.
Για πολλά ΛΟΑΤΚΙ+ ζευγάρια, όμως, ειδικά από χώρες όπου η ομοφυλοφιλία ποινικοποιείται ή αντιμετωπίζεται με κοινωνική βία, η ζωή δεν λειτουργεί έτσι. Μια φωτογραφία μπορεί να είναι επικίνδυνη. Ένα μήνυμα μπορεί να γίνει απόδειξη εναντίον τους. Η είσοδος σε λάθος σπίτι, η παρουσία σε λάθος χώρο ή μια ανακάλυψη από συγγενή μπορεί να οδηγήσει σε απειλές, εκβιασμό, βία ή απόρριψη.
Έτσι, πολλοί άνθρωποι γίνονται ειδικοί στην απόκρυψη πολύ πριν γίνουν μετανάστες. Η ειρωνεία, όπως σημειώνει ο Χέρμαν, είναι σκληρή: η ίδια συμπεριφορά που τους βοήθησε να επιβιώσουν μπορεί αργότερα να τους κάνει να φαίνονται ύποπτοι σε ένα σύστημα που περιμένει από την αγάπη να έχει αποδείξεις.
Το ίδιο πρόβλημα εμφανίζεται και σε υποθέσεις ασύλου. Πολλοί πιστεύουν ότι το να αποδείξει κάποιος πως είναι gay ή ΛΟΑΤΚΙ+ είναι απλό. Για ανθρώπους που πέρασαν χρόνια κρύβοντας την ταυτότητά τους από οικογένεια, εργοδότες, θρησκευτικές κοινότητες ή κρατικές αρχές, η απόδειξη αυτή μπορεί να είναι εξαιρετικά δύσκολη.
Ορισμένοι έχουν ζήσει σε ετεροφυλόφιλους γάμους επειδή δεν έβλεπαν άλλη επιλογή. Άλλοι απέφευγαν κάθε σχέση που θα μπορούσε να αφήσει ίχνη. Άλλοι έχουν μάθει να μιλούν για τον εαυτό τους με μισές αλήθειες, επειδή η πλήρης αλήθεια μπορούσε να τους βάλει σε κίνδυνο.
Όταν φτάνουν στις ΗΠΑ και ζητούν προστασία, καλούνται να μετατρέψουν χρόνια φόβου σε φάκελο. Να τεκμηριώσουν μια ζωή που είχε οργανωθεί ακριβώς για να μην τεκμηριωθεί.
Το ζήτημα γίνεται ακόμη πιο βαρύ μέσα στο σημερινό αμερικανικό περιβάλλον για τη μετανάστευση. Περιορισμοί στο άσυλο, αυστηρότεροι έλεγχοι, αλλαγές στις διαδικασίες και πολιτικές αποφάσεις μπορούν να επηρεάσουν ιδιαίτερα όσους ήδη βρίσκονται σε ευάλωτη θέση. Για ΛΟΑΤΚΙ+ μετανάστες από χώρες όπου η σεξουαλικότητα ή η ταυτότητα φύλου μπορεί να τους εκθέσει σε διώξεις, κάθε αλλαγή δεν είναι απλώς διοικητική λεπτομέρεια. Μπορεί να καθορίσει το αν θα μπορέσουν να μείνουν ασφαλείς.
Οι νομικές κατακτήσεις των τελευταίων δεκαετιών παραμένουν σημαντικές. Οι γάμοι ομόφυλων ζευγαριών αναγνωρίζονται στο αμερικανικό μεταναστευτικό δίκαιο, οι gay σύζυγοι μπορούν να ζητήσουν πράσινη κάρτα και οι βίζες αρραβωνιασμένων παραμένουν διαθέσιμες. Όμως η νομική δυνατότητα δεν σημαίνει πάντα εύκολη πραγματικότητα.
Για πολλούς ΛΟΑΤΚΙ+ μετανάστες, το εμπόδιο δεν είναι μόνο να έχουν δικαίωμα. Είναι να μπορούν να πείσουν μια γραφειοκρατία ότι η ζωή τους ήταν αληθινή, ακόμη κι αν δεν μπορούσε να φανεί.
Η ιστορία που περιγράφει ο Χέρμαν φωτίζει μια αθέατη πλευρά του μεταναστευτικού συστήματος. Πίσω από κάθε φάκελο δεν υπάρχει μόνο μια κατηγορία βίζας, μια ημερομηνία, ένα δικαιολογητικό ή μια προθεσμία. Υπάρχουν άνθρωποι που έμαθαν να επιβιώνουν κρύβοντας την αγάπη τους και τώρα πρέπει να την αποδείξουν.
με στοιχεία από The Advocate
