Ένα ναυάγιο που ανακαλύφθηκε στα ανοικτά της νότιας ακτής της Αγγλίας ταυτοποιήθηκε τελικά μετά από σχεδόν 30 χρόνια έρευνας.
Οι αρχαιολόγοι πιστεύουν πλέον ότι το σκάφος ήταν το «Dom van Keulen», ένα ολλανδικό εμπορικό πλοίο που μετέφερε χρυσά νομίσματα από το Μαρόκο όταν βυθίστηκε το 1633.
Τι μετέφερε το πλοίο
Το ναυάγιο βρίσκεται κοντά στο Σάλκομπ του Ντέβον. Δύτες εντόπισαν για πρώτη φορά την τοποθεσία το 1995, ανασύροντας περισσότερα από 400 χρυσά νομίσματα από τον βυθό. Για δεκαετίες, οι ειδικοί εργάστηκαν για να προσδιορίσουν την ταυτότητα του πλοίου και να ανακαλύψουν την πορεία του τελευταίου ταξιδιού του.
Νέα έρευνα που δημοσιεύθηκε στο βιβλίο «Από το Μαρόκο στις ακτές της Αγγλίας: Η ιστορία του Dom van Keulen και του αξιοθαύμαστου φορτίου του» συνδέει το ναυάγιο με ένα ολλανδικό εμπορικό πλοίο που έπλεε από το Μαρόκο προς τις Κάτω Χώρες το φθινόπωρο του 1633.
Ο ιστορικός Ίαν Φρίελ εξέτασε αρχεία που φυλάσσονται στα Εθνικά Αρχεία. Τα έγγραφα περιγράφουν ένα πλοίο με το όνομα «Dom van Keulen» που αντιμετώπισε σφοδρές καταιγίδες κατά τη διάρκεια του ταξιδιού του προς τα βόρεια. Το πλοίο υπέστη ζημιά και τελικά βυθίστηκε κοντά στις αγγλικές ακτές. Τα αρχεία δείχνουν ότι ολόκληρο το πλήρωμα επέζησε.
Το φορτίο προσφέρει μια σπάνια εικόνα του εμπορίου μεταξύ της Βόρειας Αφρικής και της Βόρειας Ευρώπης κατά τον 17ο αιώνα. Ιστορικές πηγές δείχνουν ότι το πλοίο μετέφερε, μεταξύ άλλων, 64 σάκους νιτρικού καλίου, 320 δέρματα κατσίκας και περίπου 9.000 δουκάτα, χρυσά νομίσματα που κόπηκαν στο Μαρόκο.
Οι ερευνητές πιστεύουν ότι ανακτήθηκε μεγάλο μέρος του φορτίου λίγο μετά τη βύθιση. Εκατοντάδες χρυσά νομίσματα παρέμειναν υποβρύχια για περισσότερο από τρεις αιώνες πριν τα ανακαλύψουν οι δύτες.
Τα νομίσματα προέρχονταν από το δίκτυο εμπορίου του Μαρόκου στον Ατλαντικό, το οποίο διακινούσε μεγάλες ποσότητες χρυσού από τη Δυτική Αφρική. Κατά τη διάρκεια του 16ου και του 17ου αιώνα, Ολλανδοί έμποροι αντάλλασσαν προϊόντα με χρυσό και άλλα προϊόντα από τη Βόρεια Αφρική. Ο εισαγόμενος χρυσός διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στην ολλανδική οικονομία και συνέβαλε στον εφοδιασμό των νομισματοκοπείων που παρήγαγαν νομίσματα τα οποία χρησιμοποιούνταν σε διεθνείς εμπορικές οδούς.
Πολλά ευρήματα από το ναυάγιο φυλάσσονται σήμερα στο Βρετανικό Μουσείο. Εκτός από τα χρυσά νομίσματα, οι αρχαιολόγοι ανέσυραν κοσμήματα, κεραμικά, ένα κύπελλο και ένα κουτάλι από κασσίτερο, μια σφραγίδα, ένα βαρίδι βυθομέτρησης σε σχήμα ψαριού και ένα μικρό χρυσό κομμάτι σε σχήμα δακτύλου.
Η προστασία του ναυαγίου
Λίγες πληροφορίες έχουν διασωθεί σχετικά με την εμφάνιση του πλοίου. Δεν υπάρχουν γνωστές ζωγραφικές απεικονίσεις του σκάφους. Οι αρχαιολογικές έρευνες δείχνουν ότι η περιοχή του ναυαγίου εκτείνεται σε μήκος περίπου 30 μέτρων στον βυθό, σε βάθος περίπου 18 μέτρων. Κανόνια, άγκυρες και διάσπαρτα φορτία εξακολουθούν να βρίσκονται στον χώρο.
Το βιβλίο τοποθετεί το πλοίο στο ευρύτερο ιστορικό πλαίσιο της δυναστείας των Sa’dian Sharif, η οποία κυβερνούσε το Μαρόκο κατά τη διάρκεια του ταξιδιού. Το φορτίο αντανακλά τους ισχυρούς εμπορικούς δεσμούς που συνέδεαν το Μαρόκο, την Ολλανδική Δημοκρατία και την Αγγλία κατά τη διάρκεια μιας περιόδου αυξανόμενου θαλάσσιου εμπορίου.
Το ναυάγιο προστατεύεται από τη βρετανική νομοθεσία και τελεί υπό τη διαχείριση του Historic England. Μόνο δύτες με άδεια επιτρέπεται να επισκέπτονται τον χώρο. Οι τοπικές αρχές και οι ναυτιλιακές οργανώσεις παρακολουθούν την περιοχή προκειμένου να αποτρέψουν ζημιές και την παράνομη ανάσυρση αντικειμένων.
Αυτό που ξεκίνησε με λίγα χρυσά νομίσματα στον βυθό έχει εξελιχθεί σε μια ιστορία για ένα χαμένο εμπορικό πλοίο, ένα επικίνδυνο ταξίδι και ένα εμπορικό δίκτυο που εκτεινόταν από τη Δυτική Αφρική έως τη Βόρεια Ευρώπη.
Η ταυτοποίηση του «Dom van Keulen» φέρνει ένα μακροχρόνιο αρχαιολογικό μυστήριο πολύ πιο κοντά στην απάντηση.
Με πληροφορίες από Archaeology News Online Magazine
