Υπάρχουν δημοπρασίες που αφορούν την αξία ενός αντικειμένου. Και υπάρχουν δημοπρασίες όπου το αντικείμενο μοιάζει να κρατά ακόμη μέσα του τη στιγμή της δημιουργίας.
Ένα αδημοσίευτο χειρόγραφο του Λούντβιχ βαν Μπετόβεν βγαίνει αυτό το καλοκαίρι σε δημοπρασία στον Sotheby’s, με εκτίμηση που φτάνει τις 200.000 λίρες, περίπου 269.000 δολάρια. Δεν πρόκειται για ολοκληρωμένη παρτιτούρα, αλλά για κάτι ίσως πιο γοητευτικό: τέσσερις σελίδες προσχεδίων, γραμμένες με μολύβι και μελάνι, όπου φαίνεται η μουσική να παίρνει σχήμα πριν σταθεροποιηθεί.
Το χειρόγραφο αφορά την ουβερτούρα Die Weihe des Hauses, γνωστή στα αγγλικά ως The Consecration of the House και στα ελληνικά ως Τα Εγκαίνια του Οίκου. Ο Μπετόβεν τη συνέθεσε το 1822 για τα εγκαίνια του ανακαινισμένου Θεάτρου Γιόζεφστατ στη Βιέννη, σε μια περίοδο όπου η δημόσια παρουσία του είχε ήδη γίνει όλο και πιο δύσκολη.
Το προσχέδιο γράφτηκε τον Σεπτέμβριο του 1822, όταν ο συνθέτης ανάρρωνε στη λουτρόπολη Μπάντεν. Σύμφωνα με τον Sotheby’s, είναι το πιο εκτενές χειρόγραφο του Μπετόβεν που έχει εμφανιστεί σε δημοπρασία εδώ και δύο δεκαετίες.
Η ίδια η ουβερτούρα έχει ιδιαίτερη θέση στην ύστερη δημιουργία του. Γράφτηκε για μια τελετουργική περίσταση, με μεγαλοπρέπεια που παραπέμπει στον Χέντελ, τον οποίο ο Μπετόβεν θαύμαζε βαθιά, και με μια φούγκα στο κέντρο της. Η πρεμιέρα του έργου συνδέεται επίσης με την τελευταία εμφάνιση του συνθέτη στο πόντιουμ.
Το χειρόγραφο ανήκει στη συλλογή των Κρίστοφερ Κον και Στάνλεϊ Τζ. Σίγκερ, δύο εκκεντρικών συλλεκτών που συγκέντρωσαν επί δεκαετίες έργα τέχνης, σπάνια βιβλία, χειρόγραφα, κοσμήματα και παράξενα αντικείμενα με ιστορία. Η συλλογή τους βγαίνει σε δύο online δημοπρασίες του Sotheby’s, με τη δεύτερη, από τις 23 Ιουνίου έως τις 7 Ιουλίου, να επικεντρώνεται σε βιβλία, χειρόγραφα και έργα σε χαρτί.
Οι Κον και Σίγκερ δεν συνέλεγαν μόνο «μεγάλα ονόματα». Το αρχείο τους μοιάζει με ιδιωτικό μουσείο εμμονών: Πικάσο, Φράνσις Μπέικον, Έγκον Σίλε, Τέρνερ, αλλά και ένα καλάθι που ανήκε στη Μέριλιν Μονρόε, μια πολυθρόνα του Ουίνστον Τσόρτσιλ και μικρά αντικείμενα που οι δύο άνδρες χάριζαν ο ένας στον άλλο για τη χαρά της ανακάλυψης.
Στην ίδια δημοπρασία με το χειρόγραφο του Μπετόβεν περιλαμβάνονται και άλλα σπάνια τεκμήρια: ένα αντίτυπο του Far From the Madding Crowd του Τόμας Χάρντι, υπογεγραμμένο από τη Βιρτζίνια Γουλφ με το πατρικό της όνομα, πρώτες εκδόσεις του Middlemarch της Τζορτζ Έλιοτ, του Leaves of Grass του Γουόλτ Γουίτμαν και του A Christmas Carol του Κάρολου Ντίκενς.
Αλλά οι τέσσερις σελίδες του Μπετόβεν παραμένουν το πιο δυνατό ίχνος της δημοπρασίας. Όχι μόνο επειδή είναι σπάνιες ή ακριβές. Γιατί δεν δείχνουν μόνο ένα έργο. Δείχνουν την ακαταστασία πριν από την αιωνιότητα: τις δοκιμές, την ταχύτητα του χεριού, το πέρασμα από τη σκέψη στον ήχο.
Με στοιχεία από Artnet.
