Μερικές φορές, ένα μουσείο ανοίγει ένα ξεχασμένο κουτί και βρίσκει ακριβώς αυτό που δεν περίμενε κανείς: έναν ρωμαϊκό φαλλό 20 εκατοστών, σκαλισμένο σε οστό.
Το εύρημα εντοπίστηκε στο Valkhof Museum, στο Ναϊμέχεν της Ολλανδίας, κατά τη διάρκεια ενός μεγάλου προγράμματος απογραφής αρχαιολογικών αντικειμένων. Η συλλογή περιλαμβάνει περίπου 16.000 κουτιά με ευρήματα που είχαν συγκεντρωθεί από εγκαταλελειμμένες ή ανενεργές αποθήκες και πλέον ανήκουν στην επαρχία Gelderland, περιοχή που κάποτε βρισκόταν στα όρια της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.
Η επαρχία έχει αναθέσει στο μουσείο την καταγραφή και αξιολόγηση της συλλογής, σε ένα εξαετές πρόγραμμα που ξεκίνησε το 2025 και χρηματοδοτείται με 8 εκατομμύρια ευρώ. Μέχρι στιγμής, η ομάδα έχει ανοίξει μόλις 300 από τα 16.000 κουτιά, αλλά ένα από τα πρώτα ευρήματα δύσκολα περνά απαρατήρητο.
Πρόκειται για ένα καμπύλο αντικείμενο μήκους περίπου 20 εκατοστών, σκαλισμένο σε οστό και σε φαλλικό σχήμα. Σύμφωνα με το μουσείο, μπορεί να είναι το πρώτο γνωστό εύρημα αυτού του είδους, καθώς οι Ρωμαίοι κατασκεύαζαν συχνότερα παρόμοια αντικείμενα από πέτρα ή μέταλλο και όχι από οργανικά υλικά.
Το αντικείμενο δεν πρέπει να διαβαστεί μόνο με σύγχρονους όρους. Στον ρωμαϊκό κόσμο, οι απεικονίσεις φαλλών ήταν εξαιρετικά διαδεδομένες και δεν συνδέονταν απαραίτητα με τη σεξουαλικότητα ή τη χυδαιότητα. Όπως εξήγησε η αρχαιολόγος Ilse Schuuring από την επαρχία Gelderland, οι Ρωμαίοι δεν ένιωθαν ντροπή απέναντι στα γεννητικά όργανα. Οι φαλλικές απεικονίσεις λειτουργούσαν συχνά ως σύμβολα γονιμότητας, αλλά και ως προστατευτικά φυλαχτά που τοποθετούνταν κοντά σε εισόδους για να απομακρύνουν τα κακά πνεύματα.
Μαζί με το αντικείμενο, οι εργαζόμενοι του μουσείου εντόπισαν και άλλα ρωμαϊκά ευρήματα, ανάμεσά τους πολυτελή επιτραπέζια σκεύη και κεραμικά με διακόσμηση από μήτρες. Το μουσείο αναφέρει επίσης ένα πήλινο κύπελλο με «χαρούμενο πρόσωπο», ένα ακόμη μικρό παράθυρο στην καθημερινότητα της ρωμαϊκής ζωής στην περιοχή.
Το είδος του ζώου από το οστό του οποίου κατασκευάστηκε το αντικείμενο δεν έχει ακόμη ταυτοποιηθεί. Για τις αρχές της Gelderland, πάντως, η ανακάλυψη δείχνει ήδη τη σημασία της ξεχασμένης συλλογής. Ο περιφερειακός υπουργός Peter Drenth τη χαρακτήρισε «τεράστιο θησαυρό», σημειώνοντας ότι ακόμη και τα πρώτα κουτιά δείχνουν πόσο πλούσια και σύνθετη ήταν η ρωμαϊκή ζωή στην περιοχή.
Το πρόγραμμα απογραφής βρίσκεται ακόμη στην αρχή του. Αν μέσα στα πρώτα 300 κουτιά βρέθηκε ένας ρωμαϊκός φαλλός 20 εκατοστών, κανείς δεν ξέρει τι μπορεί να περιμένει στα υπόλοιπα 15.700.
Με στοιχεία από Hyperallergic, Popular Science και NL Times.
