Οι Ιταλοί απέρριψαν τη μεταρρύθμιση της Δικαιοσύνης που προωθούσε η κυβέρνηση, σε ένα αποτέλεσμα με σαφές πολιτικό βάρος για την πρωθυπουργό Τζόρτζια Μελόνι, η οποία αναγνώρισε την έκβαση του δημοψηφίσματος.
Με καταμετρημένο μεγάλο μέρος των ψήφων, το «όχι» διατηρεί καθαρό προβάδισμα, με περίπου 53,6% έναντι 46,4% του «ναι», σύμφωνα με προβολές της Rai. Η συμμετοχή κινήθηκε σε υψηλά επίπεδα, κοντά στο 58%–60%, πολύ πάνω από τις αρχικές εκτιμήσεις.
Σε σύντομη δήλωσή της, η Μελόνι τόνισε ότι «η κυριαρχία ανήκει στον λαό και οι Ιταλοί εξέφρασαν ξεκάθαρα τη βούλησή τους». Όπως ανέφερε, η κυβέρνηση υλοποίησε μια βασική προεκλογική της δέσμευση, φέρνοντας τη μεταρρύθμιση προς ψήφιση, αλλά «οι πολίτες αποφάσισαν» και η απόφαση αυτή γίνεται σεβαστή.
Χαρακτήρισε, ωστόσο, το αποτέλεσμα «χαμένη ευκαιρία για τον εκσυγχρονισμό της Ιταλίας», υπογραμμίζοντας ότι η κυβέρνηση θα συνεχίσει το έργο της «με υπευθυνότητα και αποφασιστικότητα».
Πρώτη σοβαρή πολιτική δοκιμασία
Το αποτέλεσμα συνιστά την πρώτη σημαντική πολιτική ήττα για τη Μελόνι από τότε που ανέλαβε την εξουσία το 2022, έχοντας μέχρι σήμερα διατηρήσει μια σχετικά σταθερή κυβέρνηση και σειρά εκλογικών επιτυχιών.
Ο πολιτικός επιστήμονας Ντανιέλε Αλμπερτάτσι χαρακτήρισε το αποτέλεσμα «πολύ κακό», σημειώνοντας ότι πρόκειται για απόρριψη ενός βασικού στοιχείου του κυβερνητικού προγράμματος. Όπως εκτίμησε, η εξέλιξη αυτή πλήττει την εικόνα πολιτικής κυριαρχίας της πρωθυπουργού και ενδέχεται να ενισχύσει την αντιπολίτευση, εφόσον καταφέρει να συσπειρωθεί ενόψει των επόμενων εκλογών.
Τα στοιχεία δείχνουν έντονη διαχωριστική γραμμή μεταξύ κυβέρνησης και αντιπολίτευσης. Οι ψηφοφόροι των κομμάτων της κυβερνητικής συμμαχίας στήριξαν σε μεγάλο βαθμό τη μεταρρύθμιση, με περίπου 89% των ψηφοφόρων των Αδελφών της Ιταλίας να ψηφίζουν «ναι».
Αντίθετα, η αντιπολίτευση εμφανίστηκε σχεδόν πλήρως συσπειρωμένη. Περίπου 90% των ψηφοφόρων του Δημοκρατικού Κόμματος και 87% του Κινήματος Πέντε Αστέρων τάχθηκαν κατά των αλλαγών.
Τι προέβλεπε η μεταρρύθμιση
Το δημοψήφισμα αφορούσε μια σύνθετη αναδιάρθρωση του δικαστικού συστήματος. Μεταξύ άλλων, προέβλεπε τον διαχωρισμό των καριέρων δικαστών και εισαγγελέων, καθώς και αλλαγές στη σύνθεση του Ανώτατου Δικαστικού Συμβουλίου, με εισαγωγή επιλογής μελών μέσω κλήρωσης αντί εκλογής. Η κυβέρνηση υποστήριξε ότι οι αλλαγές θα περιόριζαν τα εσωτερικά δίκτυα επιρροής και θα ενίσχυαν τη διαφάνεια.
Αντίθετα, ενώσεις δικαστικών λειτουργών και κόμματα της αντιπολίτευσης προειδοποίησαν ότι θα υπονομευόταν η ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης.
Αναλυτές εκτιμούν ότι το αποτέλεσμα δεν συνδέεται μόνο με το περιεχόμενο της μεταρρύθμισης, που θεωρήθηκε σύνθετο και δύσκολα κατανοητό, αλλά και με ευρύτερη δυσαρέσκεια προς την κυβέρνηση. Η υψηλή συμμετοχή ενισχύει αυτή την ανάγνωση, καθώς δείχνει κινητοποίηση πέρα από τους στενά πολιτικοποιημένους ψηφοφόρους.
Οι επιπτώσεις
Παρά το αποτέλεσμα, η Μελόνι έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν τίθεται θέμα παραίτησης. Ωστόσο, η απόρριψη της μεταρρύθμισης περιορίζει τα περιθώρια για περαιτέρω θεσμικές αλλαγές και ενδέχεται να επηρεάσει την πολιτική δυναμική ενόψει των εκλογών της επόμενης χρονιάς.
Η εικόνα μιας πολιτικά «ανίκητης» ηγεσίας φαίνεται να έχει δεχθεί το πρώτο της σοβαρό πλήγμα.
Με πληροφορίες από Reuters, Guardian
