Στην Αρχαία Ολυμπία ξεκίνησε τη Δευτέρα η πρώτη Διεθνής Ολυμπιάδα Ανθρωποειδών, μια τετραήμερη διοργάνωση όπου ρομπότ δοκίμασαν τις δυνάμεις τους σε αγωνίσματα όπως το ποδόσφαιρο και η τοξοβολία, προκαλώντας ενθουσιασμό αλλά και χαμόγελα για τις αδέξιες κινήσεις τους.
Στον ίδιο χώρο όπου πριν από χιλιάδες χρόνια συναθροίζονταν οι Έλληνες αθλητές, αυτή τη φορά συναντήθηκαν ομάδες μηχανικών από τέσσερις ηπείρους, μετατρέποντας την Ολυμπία σε παγκόσμιο εργαστήριο ρομποτικής. Όμως πίσω από το εντυπωσιακό αν και αλλόκοτο θέαμα, η ουσία ήταν σαφής: Παρά την θεαματική πρόοδο στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης, τα ανθρωποειδή ρομπότ που υπόσχονται να μιμηθούν την ανθρώπινη κίνηση και ευκινησία βρίσκονται πολλά χρόνια πίσω. Έτσι, το ερώτημα που κυριάρχησε στις συζητήσεις ειδικών και κατασκευαστών ήταν πότε θα μπορέσουν πραγματικά να σταθούν χρήσιμα στην καθημερινότητα.
«Το σπίτι, η τελευταία μεγάλη πρόκληση»
Ο Μηνάς Λιαροκάπης, Έλληνας ακαδημαϊκός και επιχειρηματίας που είχε την πρωτοβουλία για τη διοργάνωση, το έθεσε ξεκάθαρα: «Τα ανθρωποειδή θα εμφανιστούν πρώτα στο διάστημα και πολύ αργότερα στα σπίτια. Για να μπουν σε κουζίνα ή σαλόνι και να εκτελούν δουλειές με δεξιοτεχνία θα χρειαστούν τουλάχιστον δέκα χρόνια».
Η διαφορά με την τεχνητή νοημοσύνη είναι χαοτική, όπως αναφέρει το Associated Press. Οι αλγόριθμοι προοδεύουν ραγδαία γιατί αντλούν δεδομένα από το διαδίκτυο σε τεράστιες ποσότητες. Στα ρομπότ, όμως, η «εκπαίδευση» απαιτεί φυσικές πράξεις, η καταγραφή των οποίων είναι εξαιρετικά χρονοβόρα και ακριβή. Σύμφωνα με πρόσφατο άρθρο στο Science Robotics, τα ρομπότ βρίσκονται σε επίπεδο μάθησης περίπου 100.000 χρόνια πίσω από την AI.
Ο καθηγητής Κεν Γκόλντμπεργκ από το Πανεπιστήμιο του Μπέρκλεϊ προειδοποιεί ότι οι προσομοιώσεις δεν αρκούν. «Χρειάζεται παραδοσιακή μηχανική και δοκιμές σε πραγματικές συνθήκες. Αν βάλουμε τα ρομπότ να κάνουν χρήσιμες δουλειές —να ταξινομούν δέματα ή να οδηγούν ταξί— τότε θα συλλέγουν τα δεδομένα που χρειάζονται για να εξελιχθούν», εξηγεί.
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Λουίς Σέντις, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Τέξας και συνιδρυτής της εταιρείας ρομποτικής Apptronik, τονίζει ότι η κλίμακα θα έρθει μόνο μέσα από συνεργασίες ανάμεσα σε ερευνητές, εταιρείες δεδομένων και την βιομηχανία. «Οι συνέργειες αυτές προχωρούν με ιλιγγιώδη ρυθμό και προσελκύουν ήδη δισεκατομμύρια σε επενδύσεις», σημειώνει.
Από το βιονικό χέρι στα εγκεφαλικά κύτταρα
Οι συμμετέχοντες στην Ολυμπία παρουσίασαν και δικές τους καινοτομίες. Ο Άαντιλ Άκταρ, ιδρυτής της αμερικανικής Psyonic, έδειξε το βιονικό χέρι που έχει σχεδιαστεί για ανθρώπους με ακρωτηριασμό αλλά μπορεί να χρησιμοποιηθεί και από ρομπότ. «Μεταφέρουμε δεδομένα απευθείας από τη χρήση σε ανθρώπους στα ρομπότ», εξήγησε.
Μια εντελώς διαφορετική πρόταση παρουσίασε η αυστραλιανή Cortical Labs: έναν «βιολογικό υπολογιστή» όπου καλλιεργούνται ζωντανά εγκεφαλικά κύτταρα επάνω σε τσιπ. Τα κύτταρα αυτά μπορούν να μαθαίνουν και να αντιδρούν, κάτι που, σύμφωνα με τον επικεφαλής της εταιρείας Χον Ουένγκ Τσονγκ, θα μπορούσε να δώσει στα ρομπότ ικανότητες σκέψης και προσαρμογής πιο κοντά στις ανθρώπινες
Οι διοργανωτές θέλουν η Ολυμπιάδα των Ρομπότ, που φέτος πραγματοποιήθηκε για πρώτη φορά στην Αρχαία Ολυμπία, να καθιερωθεί ως ετήσιο ραντεβού και ως αξιόπιστο μέτρο προόδου. «Δεν έχει νόημα να τα βάζουμε σε άλματα ή ρίψεις ακοντίου. Θέλουμε να δείξουμε τι μπορούν να κάνουν σήμερα», εξήγησε ο Πάτρικ Τζάρβις, συνιδρυτής της Acumino και συνεργάτης του Μηνά Λιαροκάπη.
ΗΠΑ και Κίνα σε διαφορετικές στρατηγικές
Η νέα διοργάνωση ανέδειξε και τις αντιθέσεις ανάμεσα στις δύο υπερδυνάμεις της τεχνολογίας. Στην Ολυμπία, αρκετοί Αμερικανοί ειδικοί έδωσαν το «παρών» με ομιλίες, αλλά λίγοι έφεραν μαζί τους ρομπότ. Αντίθετα, κινεζικές εταιρείες προβάλλουν συστηματικά τα ανθρωποειδή τους σε δημόσιες εκδηλώσεις, όπως στους πρώτους Αγώνες Ανθρωποειδών Ρομπότ που διοργανώθηκαν πέρυσι στο Πεκίνο, με δεκάδες ομάδες να παρουσιάζουν ζωντανά τα μοντέλα τους.
Οι αμερικανικές εταιρείες ρομποτικής σπάνια εκθέτουν τα μηχανήματά τους σε πραγματικές διοργανώσεις. Προτιμούν καλογυρισμένα βίντεο ή επιλεγμένα στιγμιότυπα, που αφήνουν στο σκοτάδι τις αποτυχίες. Υπάρχουν βέβαια εξαιρέσεις. Η Tesla του Έλον Μασκ αποκάλυψε το 2022 το ανθρωποειδές Optimus, το οποίο περπάτησε αδέξια στη σκηνή, γύρισε το κεφάλι και χαιρέτησε το κοινό.
Έναν χρόνο νωρίτερα, το 2021, η Boston Dynamics είχε παρουσιάσει τα σκυλόμορφα Spot στο τηλεοπτικό σόου America’s Got Talent, όπου χόρεψαν συγχρονισμένα σε κομμάτι των Queen. Στη μέση της χορογραφίας ένα από τα πέντε ρομπότ κατέρρευσε, μετατρέποντας την επίδειξη σε αστείο τηλεοπτικής ψυχαγωγίας αλλά και σε απόδειξη του πόσο δύσκολη παραμένει η τεχνολογία. «Ήταν καλύτερα που ένα χάλασε, γιατί έδειξε πόσο δύσκολο είναι», σχολίασε με νόημα ο Σάιμον Κάουελ από την κριτική επιτροπή.»
Με πληροφορίες από Associated Press
