Οι ηγέτες του Ιρανικού Σώματος των Φρουρών της Επανάστασης (IRGC) ζήτησαν από τους Ταλιμπάν να τους παραχωρήσουν πρόσβαση στη διαρρευσμένη λίστα των Αφγανών που βοήθησαν τη Βρετανία, ώστε να καταδιώξουν κατασκόπους της MI6.
Το καθεστώς της Τεχεράνης επιδιώκει να εξετάσει αυτήν τη λίστα σχεδόν 25.000 Αφγανών που συνεργάστηκαν με τις βρετανικές δυνάμεις, ενόψει των πυρηνικών διαπραγματεύσεων με τη Δύση το φθινόπωρο.
Η λεγόμενη «λίστα θανάτου» περιλαμβάνει ονόματα Αφγανών που υπέβαλαν αιτήσεις ασύλου, μεταξύ των οποίων στρατιώτες που συνεργάστηκαν με το βρετανικό στρατό, μυστικούς πράκτορες και ειδικές δυνάμεις. Κάποιοι από αυτούς φέρονται να έχουν καταφύγει στο Ιράν.
Σε ένδειξη συνεργασίας μεταξύ των δύο πλευρών, τουλάχιστον ένας Αφγανός του οποίου το όνομα αναφέρθηκε στη λίστα πρόσφατα απελάθηκε από το Ιράν στο Καμπούλ.
Υψηλόβαθμος Ιρανός αξιωματούχος επιβεβαίωσε πως το IRGC ζήτησε επίσημα από την κυβέρνηση των Ταλιμπάν να του παραδώσει τα στοιχεία. Η προτεραιότητα θα δοθεί στους πράκτορες της MI6. Όπως δήλωσε, «υπάρχουν προσπάθειες για ανεύρεση της λίστας, με ειδική επιτροπή επιφορτισμένη με το έργο. Υπάρχουν συζητήσεις συνεργασίας Τεχεράνης και Καμπούλ, καθώς αυτό μπορεί να ωφελήσει και τις δύο χώρες στις διαπραγματεύσεις με τη Δύση».
Κατά πληροφορίες, η ηγεσία των Ταλιμπάν στην Κανταχάρ έχει διατάξει να συλλάβουν όσους περισσότερους από τους εγγεγραμμένους στην λίστα μπορούν, για να τους χρησιμοποιήσουν ως πιέσεις έναντι του Λονδίνου.
Ιράν: Πώς έγινε η διαρροή της λίστας στους Ταλιμπάν
Η βάση δεδομένων διέρρευσε κατά λάθος τον Φεβρουάριο του 2022, όταν ένας Βασιλικός Πεζοναύτης έστειλε το ολόκληρο αρχείο σε Αφγανούς επαφές στη Βρετανία, αντί για μικρό απόσπασμα.
Το αρχείο περιείχε ονόματα, τηλεφωνικούς αριθμούς και email Αφγανών στρατιωτών, δημοσίων υπαλλήλων και μελών των οικογενειών τους που αιτούνταν τη μετεγκατάσταση στη Βρετανία στο πλαίσιο του Προγράμματος Αφγανικής Μετεγκατάστασης και Βοήθειας μετά την αποχώρηση των δυτικών δυνάμεων το 2021. Στη λίστα περιλαμβάνονται επίσης πάνω από 100 μέλη των βρετανικών ειδικών δυνάμεων και της MI6 που εγγυήθηκαν για τους αιτούντες.
Αξιωματούχος των Ταλιμπάν είπε στην Telegraph ότι απέκτησαν το αρχείο το 2022 και υπογράμμισε πως μετά τη δημοσιοποίηση έγινε σαφές το μέγεθος της διαρροής. «Η διαταγή είναι να συλληφθούν όσο το δυνατόν περισσότεροι, ώστε να χρησιμοποιηθούν ως όπλο διπλωματικής πίεσης», ανέφερε.
Η απαίτηση του IRGC έρχεται μετά τις απειλές Ηνωμένου Βασιλείου, Γαλλίας και Γερμανίας για ενεργοποίηση του μηχανισμού «snapback», που θα επαναφέρει τις κυρώσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ κατά του Ιράν, αν έως τις 30 Αυγούστου δεν υπάρξει πρόοδος στις πυρηνικές διαπραγματεύσεις.
Η πιο σημαντική από αυτές τις κυρώσεις είναι η Απόφαση 1929 του 2010, που διεύρυνε τους περιορισμούς για το Ιράν ώστε να πλήξουν το ευρύτερο οικονομικό του περιβάλλον, απαιτώντας από όλα τα μέλη του ΟΗΕ να εφαρμόσουν το εμπάργκο στην εμπλουτισμό ουρανίου και στους βαλλιστικούς πυραύλους.
Το Ιράν αρνείται να εγκαταλείψει τον εμπλουτισμό ουρανίου
Παρά την εκστρατεία βομβαρδισμών Ισραήλ και ΗΠΑ τον περασμένο μήνα, το Ιράν αρνείται να εγκαταλείψει τον εμπλουτισμό ουρανίου που θα μπορούσε να οδηγήσει σε πυρηνικά όπλα.
Οι ιρανικές αρχές θέλουν να ελέγξουν τα σύνορα και να συλλάβουν όσους Αφγανούς αναφέρονται στη λίστα, δίνοντας προτεραιότητα σε όσους εργάστηκαν ως πληροφοριοδότες, σύμφωνα με τον αξιωματούχο: «Υπάρχει επείγουσα ανάγκη να βρεθούν όσο το δυνατόν περισσότεροι πριν από το καταληκτικό χρονικό σημείο του snapback και να χρησιμοποιηθούν ως μοχλοί πίεσης.»
Από το Υπουργείο Άμυνας της Βρετανίας τονίστηκε πως λαμβάνουν σοβαρά υπόψη την ασφάλεια του προσωπικού, ιδίως όσων βρίσκονται σε ευαίσθητες θέσεις. Επιπλέον, η ανεξάρτητη έκθεση Rimmer κατέληξε ότι η ύπαρξη σε αυτή τη λίστα δεν αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο στόχευσης, γεγονός που δικαιώνει την απόφαση του δικαστηρίου να άρει την απόρρητη διαταγή για το θέμα.
Ο Βρετανός Υπουργός Εξωτερικών, David Lammy, είναι έτοιμος να επιβάλει κυρώσεις στο Ιράν για να αποτρέψει την απόκτηση πυρηνικών όπλων, όπως αποκαλύφθηκε πέρυσι.
Το Ηνωμένο Βασίλειο παραμένει μέλος της Κοινής Ολοκληρωμένης Σχέσης του 2015 και έχει το δικαίωμα να ενεργοποιήσει μονομερώς την επιστροφή κυρώσεων σε περίπτωση παραβίασης της συμφωνίας από το Ιράν.
Συνελήφθη Αφγανός που ήταν στη λίστα και κατέφυγε στο Ιράν
Την Παρασκευή, τουλάχιστον ένας Αφγανός από τη λίστα, που είχε καταφύγει στο Ιράν μετά τη διαρροή, συνελήφθη για απέλαση. Είπε στην Telegraph πως ο γιος του ήταν άρρωστος, ενώ η σύζυγος και οι δύο κόρες τον περίμεναν στο Ιράν, αδυνατώντας ακόμη και να βγουν για ψώνια.
«Με συνέλαβαν στον δρόμο, με χειροπέδησαν και με έστειλαν σε κέντρο απέλασης. Διεκδίκησα, είπα ότι η ζωή μου κινδυνεύει στο Αφγανιστάν, φώναζα ‘πού είναι τα ανθρώπινα δικαιώματα;’ αλλά δεν τους ένοιαξε. Με οδήγησαν απευθείας στα σύνορα. Υπάρχουν πολλοί σαν εμένα που απελαύνονται ή συλλαμβάνονται. Οι Βρετανοί γνωρίζουν τα πάντα. Αν ήθελαν να βοηθήσουν, θα το είχαν κάνει ήδη. Αλλά δεν θέλουν.»
Τώρα, στην Καμπούλ, ζει σε διαρκή κίνηση και απόκρυψη, φοβούμενος τόσο για τη ζωή του όσο και για την οικογένειά του που έμεινε στο Ιράν. «Μπορούν να με σκοτώσουν οποιαδήποτε στιγμή. Αλλά δεν νοιάζεται κανείς πια. Αυτή είναι η ζωή μου πλέον.»
Η Telegraph αποκάλυψε επίσης ότι πρώην μέλη των Ταλιμπάν μεταφέρθηκαν στη Βρετανία με βρετανικές πτήσεις εκκένωσης μετά τη διαρροή της λίστας. Αν και η μεταφορά έγινε για λόγους ασφαλείας, ανάμεσά τους υπήρχαν τζιχαντιστές, σεξουαλικοί παραβάτες, διεφθαρμένοι αξιωματούχοι και άνθρωποι που είχαν φυλακιστεί από τις δυνάμεις υπό την ηγεσία των ΗΠΑ, προκαλώντας ανησυχίες για ανεπαρκή έλεγχο.
Πηγές αναφέρουν πως ορισμένοι Αφγανοί εκμεταλλεύονται πρόγραμμα οικογενειακής επανένωσης που δημιουργήθηκε μετά τη διαρροή και εισέρχονται στο Ηνωμένο Βασίλειο με ψευδείς δικαιολογίες. Μετανάστες που απομακρύνθηκαν προσφέρουν βοήθεια σε ανθρώπους στο Αφγανιστάν για να φτάσουν στη Βρετανία, ακόμα και με πλαστές οικογενειακές συνδέσεις, έναντι έως και 20.000 λιρών ανά άτομο.
Το συνολικό κόστος του προγράμματος μετεγκατάστασης των Αφγανών
Κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης, οι καθημερινές απελάσεις αυξήθηκαν από 2.000 σε πάνω από 30.000, καθώς οι ιρανικές αρχές μετέθεσαν τη λαϊκή οργή προς την ευάλωτη μειονότητα.
Οι διωκόμενοι από το καθεστώς ανέφεραν εκτεταμένες κακοποιήσεις, περιλαμβανομένων ξυλοδαρμών και αυθαίρετων συλλήψεων.
Η κυβέρνηση επέβαλε το Σεπτέμβριο του 2023 μια αυστηρή απαγόρευση δημοσιογραφικής κάλυψης για τη διαρροή, που θεωρείται από τις σοβαρότερες διαρροές πληροφοριών στην πρόσφατη ιστορία. Η απαγόρευση επεκτάθηκε πριν τις εκλογές του περασμένου έτους, παρά την απόφαση δικαστή να αρθεί το Μάιο του 2024.
Ο πρώην υπουργός Βετεράνων των Συντηρητικών, Johnny Mercer, που υπηρέτησε στο Αφγανιστάν, χαρακτήρισε τη διαρροή ως «καταστροφική».
Η κυβέρνηση δημιούργησε πρόγραμμα έκτακτης ανάγκης, το Afghanistan Response Route, τον Μάρτιο του 2024 για να μεταφέρει αεροπορικώς στην Βρετανία όσους αναφέρονται στη διαρροή.
Το συνολικό κόστος του προγράμματος μετεγκατάστασης των Αφγανών εκτιμάται μέχρι και στα 7 δισεκατομμύρια λίρες από χρήματα των φορολογουμένων.
Με πληροφορίες από Telegraph
