Η ΥΠΟΘΕΣΗ ΤΟΥ ΣΚΑΝΔΑΛΟΥ ΤΟΥ ΟΠΕΚΕΠΕ, με όσα συνεχίζουν να βγαίνουν στη δημοσιότητα, έρχεται απλώς να επιβεβαιώσει όσα αποκάλυψαν ήδη πριν από δύο χρόνια τα Τέμπη. Κανείς δεν πέφτει από τα σύννεφα, ούτε διαπιστώνει κάτι που δεν φανταζόταν. Για άλλη μια φορά, δηλαδή, επιβεβαιώνεται ότι το πελατειακό σύστημα ζει και βασιλεύει, όπως και η διαφθορά, ενώ απουσιάζει εντελώς ο ουσιαστικός έλεγχος, με τη διαφάνεια και τον εκσυγχρονισμό των υποδομών και της διοίκησης να υπάρχουν μόνο στα λόγια.
Επιβεβαιώνεται επίσης ότι όποια πέτρα κι αν σηκώσει στην Ελλάδα η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, θα βρει κι ένα σκάνδαλο με παρόμοιο μηχανισμό, ενώ η ελληνική Δικαιοσύνη ήταν πάλι απούσα. Η τελευταία διαπίστωση λειτουργεί αθροιστικά και διαβρωτικά, καθώς μεγαλώνει το υπαρκτό και επικίνδυνο για μια δημοκρατία έλλειμμα εμπιστοσύνης των πολιτών προς την ηγεσία της Δικαιοσύνης της χώρας.
Το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ μαζί με τα Τέμπη μάς υπενθυμίζουν τα μαθήματα που δεν πήρε το πολιτικό σύστημα από την οικονομική κρίση και τα μνημόνια, καθώς κατάφερε να επιβιώσει χωρίς να αναγκαστεί να αλλάξει. Ο ΣΥΡΙΖΑ πριν από δέκα χρόνια λειτούργησε ως βαλβίδα εκτόνωσης, ξεπλένοντας εν πολλοίς το παλιό πολιτικό σύστημα και κυβερνώντας με πρόσωπα (από το ΠΑΣΟΚ και τη ΝΔ) που είχαν ταυτιστεί με αυτό. Το παλιό πολιτικό σύστημα, άλλωστε, τον βοήθησε να σταθεί το καλοκαίρι του 2015, όταν ψήφισε το μνημόνιο της κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ, η οποία είχε χάσει την πλειοψηφία που θα της επέτρεπε να το ψηφίσει στη Βουλή. Η επιτυχία του παλιού συστήματος να επιβιώσει από μια τόσο μεγάλη κρίση και να επιστρέψει στην εξουσία «δικαιωμένο» το έκανε να αισθάνεται άτρωτο και να μην αντιλαμβάνεται την ανάγκη αλλαγής του ως όρο επιβίωσης, αφού αυτήν τη θεωρεί εξασφαλισμένη.
Πληροφορίες αναφέρουν ότι η έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας συνεχίζεται και βρίσκει νέα στοιχεία, σύμφωνα με τα οποία είναι πιθανή η εμπλοκή και άλλων βουλευτών. Αυτό, όμως, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, δεν θα αλλάξει τη στάση της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας, η οποία έχει αποφανθεί ότι δεν υπάρχουν ποινικές ευθύνες για υπουργούς και βουλευτές της.
Χρόνιες παθογένειες vs ποινικών ευθυνών Αυγενάκη και Βορίδη
Η Νέα Δημοκρατία έχει να διαχειριστεί τώρα μια πρωτόγνωρη κατάσταση, καθώς δεν έχει ξανασυμβεί το ελληνικό κοινοβούλιο να απασχολείται διαρκώς με εξεταστικές και προανακριτικές επιτροπές σε βάρος μελών μιας κυβέρνησης, και μάλιστα σε συνθήκες «κανονικότητας». Για την ώρα, η αμυντική γραμμή της είναι ότι πρόκειται για «χρόνιες παθογένειες», για τις οποίες ευθύνονται όλα τα κόμματα εξουσίας, επιχειρώντας έτσι έναν συμψηφισμό ο οποίος οδηγεί σε αδιέξοδο και όχι στη ζητούμενη κάθαρση, αφού, όταν φταίνε όλοι, δεν φταίει (και δεν την πληρώνει) κανείς.
Η κυβέρνηση έχει εισπράξει όμως ήδη το πολιτικό κόστος για άλλη μια φορά, καθώς υποχρέωσε σε παραίτηση όσους φέρονται να εμπλέκονται στο σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, σύμφωνα με τη δικογραφία που έχει διαβιβαστεί στη Βουλή. Την πολιτική ευθύνη τη χρεώνεται εκ των πραγμάτων και αυτό που προσπαθεί να αποφύγει είναι τον καταλογισμό της ποινικής ευθύνης και τον περιορισμό της πολιτικής ζημιάς.
Οι μανούβρες της ΝΔ
Η κυβερνητική πλειοψηφία μελετά τώρα τους ελιγμούς που θα κάνει για να αποφύγει την παραπομπή του Μάκη Βορίδη και του Λευτέρη Αυγενάκη στη Δικαιοσύνη. Για την ακρίβεια, με την πρόταση της ΝΔ για Εξεταστική Επιτροπή που θα διερευνήσει την περίοδο από το 1998 μέχρι σήμερα, θεωρεί ότι εν πολλοίς το έχει καταφέρει, αφού αποφεύγει έτσι τη σύσταση της Προανακριτικής Επιτροπής για τις ποινικές ευθύνες των δύο πρώην υπουργών Αγροτικής Ανάπτυξης.
Οπότε, αντί για Προανακριτική Επιτροπή, στην οποία θα ελέγχονταν τυχόν ποινικές ευθύνες του Μάκη Βορίδη και του Λευτέρη Αυγενάκη, η κυβερνητική πλειοψηφία θα ψηφίσει τη σύσταση Εξεταστικής Επιτροπής, για να εξετάσει μια περίοδο 25 και πλέον ετών, που θα συμπεριλαμβάνει τις κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ και του ΣΥΡΙΖΑ.
Τα στελέχη της κυβέρνησης επιμένουν ότι πρόστιμα εκατομμυρίων ευρώ η χώρα πλήρωνε και με τις κυβερνήσεις ΠΑΣΟΚ, ενώ τονίζουν ότι η δυνατότητα για επιδοτήσεις βοσκοτόπων χωρίς ζώα δόθηκε επί ΣΥΡΙΖΑ (αποσιωπώντας ωστόσο ότι η λεγόμενη «τεχνική λύση» ήταν προσωρινή και έπρεπε να λάβει τέλος εδώ και μερικά χρόνια).
Στη Βουλή, εκτός από την πρόταση της κυβερνητικής πλειοψηφίας για Εξεταστική, έχουν κατατεθεί δύο προτάσεις για Προανακριτική από το ΠΑΣΟΚ και από τον ΣΥΡΙΖΑ μαζί με τη Νέα Αριστερά, οι οποίες ζητούν τη διερεύνηση των ποινικών ευθυνών του Μάκη Βορίδη και του Λευτέρη Αυγενάκη για κακουργήματα. Επειδή όμως δεν διαθέτουν την κοινοβουλευτική πλειοψηφία που απαιτείται για την ψήφισή τους, δεν θα έχουν καμία τύχη.
Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, ωστόσο, κατέθεσε πριν από λίγο καιρό στο ελληνικό κοινοβούλιο τα στοιχεία που αφορούσαν την πιθανή εμπλοκή των δύο πρώην υπουργών Αγροτικής Ανάπτυξης στο οργανωμένο κύκλωμα απάτης για την κατάχρηση των ευρωπαϊκών επιδοτήσεων, προκειμένου να αποφασίσει η Βουλή αν θα συνεχιστεί η έρευνα για τον Μάκη Βορίδη και τον Λευτέρη Αυγενάκη, αφού ο ελληνικός νόμος περί ευθύνης υπουργών τής δένει τα χέρια και δεν της επιτρέπει να συνεχίσει την έρευνα γι' αυτούς τους δύο.
Η απόφαση της Νέας Δημοκρατίας σε αυτό είναι ξεκάθαρα αρνητική. Αποφάσισε δηλαδή ότι η Δικαιοσύνη δεν πρέπει να συνεχίσει την έρευνα, βάσει των ενδείξεων που εντόπισε η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία για τους δύο πρώην υπουργούς, και ότι, αντί γι' αυτούς τους δύο, πρέπει να εξετάσει τις «διαχρονικές παθογένειες».
Ο υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, ο οποίος έχει αναλάβει την επικοινωνιακή διαχείριση της υπόθεσης στα ΜΜΕ, σε έναν τηλεοπτικό ρητορικό μονόλογό του συνόψισε την κυβερνητική γραμμή σε λίγες λέξεις, δηλώνοντας ότι η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία «δεν έχει δικαίωμα να μας πει αν θεωρεί ένοχο τον Βορίδη». Σύμφωνα με όσα είπε πρόσφατα ο υπουργός Υγείας, αυτό που λέει η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία είναι: «Δείτε αν θέλετε να το ελέγξετε». Και συνέχισε: «Ποιος έχει στο Σύνταγμα την αρμοδιότητα να κρίνει αν πρέπει να ελεγχθούν; Η Βουλή. Ποιος είναι η πλειοψηφία της; η Νέα Δημοκρατία. Τι αποφάσισε η Νέα Δημοκρατία; Ότι δεν χρειάζεται να ελεγχθούν. Τελείωσε».
Στο Μέγαρο Μαξίμου δικαιολογούν την απόφασή τους για Εξεταστική αντί Προανακριτικής επικαλούμενοι δημοσκοπήσεις στις οποίες η κοινή γνώμη απαντά θετικά στην ερώτηση περί της διαχρονικότητας του προβλήματος, παραβλέποντας, ωστόσο, ότι το συγκεκριμένο σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ που ερευνά η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία η πλειοψηφία της κοινής γνώμης (στις ίδιες δημοσκοπήσεις) το αποδίδει στην κυβέρνηση και όχι σε όλα τα κόμματα.
Ο πρωθυπουργός, ο οποίος παλαιότερα είχε εκφράσει την άποψη ότι οι Εξεταστικές Επιτροπές δεν έχουν νόημα και ότι εξυπηρετούν μόνο την κομματική αντιπαράθεση, δικαιολόγησε την αλλαγή της στάσης του λέγοντας πως ζήτησαν Εξεταστική για τον ΟΠΕΚΕΠΕ για να γίνουν καλύτεροι, να αξιοποιήσουν τις ευρωπαϊκές επιδοτήσεις προς όφελος των πραγματικών αγροτών και «να πάρουν τα λεφτά πίσω από τους κλέφτες».
Πληροφορίες αναφέρουν ότι η έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας συνεχίζεται και βρίσκει νέα στοιχεία, σύμφωνα με τα οποία είναι πιθανή η εμπλοκή και άλλων βουλευτών. Αυτό, όμως, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, δεν θα αλλάξει τη στάση της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας, η οποία έχει αποφανθεί ότι δεν υπάρχουν ποινικές ευθύνες για υπουργούς και βουλευτές της. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, στην πρόσφατη επίσκεψή του στο Καρπενήσι, ανέφερε ότι «σε ένα περιβάλλον αστάθειας, δεν χρειαζόμαστε πόλωση, λογικές εξολόθρευσης του αντιπάλου και ποινικοποίησης της πολιτικής ζωής» και αυτή θα είναι η γραμμή στην οποία θα κινηθεί το κυβερνών κόμμα.
Το νέο σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, ωστόσο, έχει βάλει την κυβέρνηση μέσα σε μια νέα κρίση, για τη διαχείριση της οποίας θα χρειαστεί να ξοδευτεί αρκετό πολιτικό κεφάλαιο από το ήδη απομειούμενο. Την «ποινικοποίηση της πολιτικής ζωής» που ανέφερε ο πρωθυπουργός δεν την προκάλεσε η αντιπολίτευση, καθώς δεν έχει την ισχύ να την επιβάλει. Ήταν η έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας αυτή που ζήτησε να διερευνηθούν οι ευθύνες των υπουργών σε ένα πραγματικό σκάνδαλο που η κυβέρνηση δεν ήθελε να καθαρίσει από μόνη της το προηγούμενο διάστημα. Σήμερα, για να αποφύγει το πολιτικό κόστος, ζητά εκτός από τις δικές της ευθύνες να εξεταστούν και του ΠΑΣΟΚ και του ΣΥΡΙΖΑ. Μια πολιτική παραλλαγή, δηλαδή, του «αποθανέτω η ψυχή μου μετά των αλλοφύλων», ώστε η κρίση που προκαλεί ο ΟΠΕΚΕΠΕ να τους συμπεριλάβει όλους. Το αποτέλεσμα μπορεί ο καθένας να το προβλέψει. Το ζήτημα είναι τι θα απομείνει από τη συνεχιζόμενη κρίση του πολιτικού συστήματος.
