Η Ευρωπαϊκή Ένωση αναθεωρεί το καθεστώς απαλλαγής από βίζα για βραχυχρόνιες επισκέψεις πολιτών τρίτων χωρών, εντάσσοντας πλέον σοβαρές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και διεθνούς δικαίου ως νέο λόγο αναστολής της ελεύθερης εισόδου. Σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες του Euronews, το Ισραήλ ενδέχεται να είναι μία από τις πρώτες χώρες που θα επηρεαστούν.
Όπως αποκάλυψαν πηγές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου με γνώση του φακέλου, το Ισραήλ συγκαταλέγεται στις χώρες των οποίων η απαλλαγή από θεώρηση ενδέχεται να ανασταλεί, εξαιτίας των κατηγοριών που έχει διατυπώσει ο ΟΗΕ περί εγκλημάτων πολέμου και εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας κατά τη διάρκεια των επιχειρήσεων στη Γάζα.
Παρότι ο εισηγητής της ρύθμισης, ο Σλοβένος ευρωβουλευτής Ματιάζ Νέμετς, υποστηρίζει πως «δεν στοχοποιείται συγκεκριμένη χώρα», πηγές του Ευρωκοινοβουλίου επιβεβαιώνουν πως το Ισραήλ και η Σερβία είναι πιθανές υποψήφιες χώρες για ενεργοποίηση του νέου μηχανισμού, καθώς αφορούν περιπτώσεις «σοβαρών παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων».
Από την παραβίαση διεθνούς δικαίου στη βίζα
Η μεταρρύθμιση, που εγκρίθηκε την Τρίτη από Ευρωκοινοβούλιο και Συμβούλιο, μειώνει τα όρια για την ενεργοποίηση της αναστολής του καθεστώτος βραχυχρόνιας απαλλαγής από βίζα (90 ημέρες εντός 180 ημερών) και διευρύνει τα κριτήρια. Στα νέα στοιχεία περιλαμβάνονται:
- Παραβιάσεις του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ
- Σοβαρές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων ή ανθρωπιστικού δικαίου
- Μη συμμόρφωση με αποφάσεις διεθνών δικαστηρίων
Πώς θα ενεργοποιείται ο μηχανισμός
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μπορεί να εκδώσει εκτελεστική πράξη για αναστολή ενός έτους, με την έγκριση των κρατών-μελών. Για να παραταθεί, απαιτείται πράξη ανάθεσης, η οποία μπορεί να απορριφθεί από το Κοινοβούλιο ή το Συμβούλιο.
Η πρωτοβουλία μπορεί να ξεκινήσει είτε από κράτος-μέλος της Ζώνης Σένγκεν, είτε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με μη δεσμευτικό ψήφισμα. Όπως αναφέρουν οι πηγές του Euronews, είναι πιθανότερο η διαδικασία να ξεκινήσει από κράτος-μέλος που θεωρεί πως πληρούνται οι όροι σε βάρος του Ισραήλ.
Η αναθεώρηση του κανονισμού περιλαμβάνει και μεταρρυθμίσεις σχετικές με τη μετανάστευση:
- Το ποσοστό αύξησης μη νόμιμων παραμονών που μπορεί να ενεργοποιήσει τη διαδικασία μειώνεται από 50% σε 30%.
- Το όριο χαμηλής αναγνώρισης αιτήσεων ασύλου ανεβαίνει από το 4% στο 20%.
Σύμφωνα με τον Νέμετς, η πρόθεση είναι να σταλεί ξεκάθαρο μήνυμα προς τρίτες χώρες να μειώσουν τις μεταναστευτικές ροές. Η πολωνική προεδρία του Συμβουλίου ήταν από τους πιο ένθερμους υποστηρικτές του νέου πλαισίου, που πλέον αναμένεται να εγκριθεί και επίσημα από τα θεσμικά όργανα της ΕΕ.
Ποιοι επηρεάζονται
Εκτός από το Ισραήλ, οι πολίτες 61 χωρών –ανάμεσά τους η Αυστραλία, η Βραζιλία, η Ιαπωνία, η Ουκρανία, το Ηνωμένο Βασίλειο και τα Δυτικά Βαλκάνια– απολαμβάνουν σήμερα την είσοδο χωρίς βίζα για μικρές περιόδους στην ΕΕ. Η αναστολή αυτής της δυνατότητας, με βάση τα νέα κριτήρια, αλλάζει ριζικά το τοπίο της ελεύθερης κυκλοφορίας.
Με πληροφορίες από Euronews
