Η Σαουδική Αραβία ξεκίνησε μια μιντιακή εκστρατεία κατά του Μπενιαμίν Νετανιάχου, σε μια περίοδο που Ουάσινγκτον και Τελ Αβίβ μιλούν για τις προοπτικές εξομάλυνσης των σχέσεων με το Ισραήλ, παρά την επιμονή του Ριάντ ότι αυτό θα εξαρτηθεί από την ίδρυση ενός παλαιστινιακού κράτους.
Ο Νετανιάχου αστειεύτηκε σε συνέντευξή του την περασμένη εβδομάδα σχετικά με τη «δημιουργία ενός παλαιστινιακού κράτους στη Σαουδική Αραβία». Αφού ένας παρουσιαστής του ισραηλινού Channel 14 είπε λανθασμένα ότι δεν θα υπάρξει πρόοδος στην εξομάλυνση των σχέσεων μεταξύ της Σαουδικής Αραβίας και του Ισραήλ χωρίς την ίδρυση ενός σαουδαραβικού κράτους, ο Νετανιάχου τον διόρθωσε λέγοντας: «Εννοείτε ένα παλαιστινιακό κράτος».
«Εκτός αν θέλετε το παλαιστινιακό κράτος να είναι στη Σαουδική Αραβία. Έχουν πολλά εδάφη», πρόσθεσε ο Ισραηλινός πρωθυπουργός.
Τα κρατικά μέσα ενημέρωσης απάντησαν με σφοδρότητα, αντανακλώντας την οργή που υποβόσκει εδώ και μήνες μεταξύ ανώτερων αξιωματούχων και του κοινού. Ένα ρεπορτάζ στο κρατικό ειδησεογραφικό κανάλι Al Ekhbariya περιέγραψε τον Νετανιάχου ως «σιωνιστή και γιο ενός σιωνιστή ... που κληρονόμησε τον εξτρεμισμό στα γονίδιά του». «Η κατοχή δεν έχει καλό ή άσχημο πρόσωπο. Έχει μόνο ένα πρόσωπο και αυτό είναι ο Μπέντζαμιν Νετανιάχου» πρόσθεσε.
Το κανάλι Al Arabiya, που ανήκει στη Σαουδική Αραβία, μετέδωσε ένα talk show στο οποίο ο παρουσιαστής έθεσε ερωτήματα σχετικά με την ψυχική κατάσταση του Νετανιάχου. «Μήπως ήταν περίπτωση παραισθήσεων;» ρώτησε ο παρουσιαστής. Ένας αρθρογράφος της εφημερίδας Okaz χαρακτήρισε τα σχόλια του Ισραηλινού πρωθυπουργού «ανόητα και γελοία», ενώ φιλοκυβερνητικοί ειδήμονες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αποκάλεσαν τον Νετανιάχου «σάπιο», ένα λογοπαίγνιο του ονόματός του στα αραβικά.
Παρά την οργή της Σαουδικής Αραβίας, το Ριάντ αναμένεται να αντιμετωπίσει την πίεση του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, να εξομαλύνει τις σχέσεις του με το Ισραήλ. Όπως και άλλα αραβικά κράτη, το Ριάντ έχει επίσης θορυβηθεί από την επιμονή του Τραμπ ότι οι Παλαιστίνιοι πρέπει να εκδιωχθούν από τη Γάζα.
Η Σαουδική Αραβία πλησίαζε σε μια τριμερή συμφωνία με την κυβέρνηση Μπάιντεν πριν από την επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023. Το βασίλειο θα συμφωνούσε σε επίσημες διπλωματικές σχέσεις με το Ισραήλ με αντάλλαγμα ένα αμερικανικό αμυντικό σύμφωνο και βοήθεια για ένα πυρηνικό πρόγραμμα. Ο πόλεμος στη Γάζα άλλαξε μεν αναστάτωσε αυτά τα σχέδια. Το Ριάντ δεν έβγαλε ποτέ την εξομάλυνση των σχέσεων με το Τελ Αβίβ από το τραπέζι των συνομιλιών, αλλά κλιμάκωσε την καταδίκη του για τη διεξαγωγή του πολέμου του Ισραήλ στη Γάζα και σκλήρυνε τη θέση του, επιμένοντας ότι το Ισραήλ θα πρέπει να κάνει μη αναστρέψιμα βήματα προς μια λύση δύο κρατών.
Τον περασμένο Σεπτέμβριο, ο πρίγκιπας διάδοχος Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν προχώρησε ακόμη περισσότερο, λέγοντας στο συμβουλευτικό Συμβούλιο Σούρα ότι το βασίλειο δεν θα αναγνωρίσει το Ισραήλ χωρίς τη δημιουργία ενός ανεξάρτητου παλαιστινιακού κράτους που θα περιλαμβάνει τη Γάζα και τη Δυτική Όχθη, με πρωτεύουσα την Ανατολική Ιερουσαλήμ.
Σαουδάραβες αξιωματούχοι έχουν εκφράσει κατ' ιδίαν την αγανάκτησή τους για όσα θεωρούν προσβλητικά και αλαζονικά σχόλια από πλευράς Μπενιαμίν Νετανιάχου και των ακροδεξιών συμμάχων του που υποδηλώνουν ότι το βασίλειο όχι μόνο θα δεχόταν εκτοπισμένους Παλαιστίνιους, αλλά και ότι θα δεχόταν τελικά όρους εξομάλυνσης πολύ πιο αδύναμους από το δηλωμένο αίτημά τους για ένα ανεξάρτητο παλαιστινιακό κράτος.
Ο Νετανιάχου υποστήριξε ότι η Σαουδική Αραβία θα ακολουθήσει τα βήματα των γειτονικών Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, τα οποία, μαζί με το Μπαχρέιν, το Σουδάν και το Μαρόκο, συνήψαν διπλωματικές σχέσεις με το Ισραήλ το 2020. Αυτές οι συμφωνίες, που σφραγίστηκαν κατά τη διάρκεια της πρώτης θητείας του Τραμπ και ονομάστηκαν Συμφωνίες του Αβραάμ, προσέφεραν αμελητέα οφέλη για τους Παλαιστίνιους.
Ο Τραμπ δήλωσε ότι θα ήθελε να επεκτείνει τις συμφωνίες για να συμπεριλάβει τη Σαουδική Αραβία, η οποία ηγείται του σουνιτικού μουσουλμανικού κόσμου.
Ο πρίγκιπας διάδοχος Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν διατηρούσε ισχυρούς δεσμούς με τον Τραμπ κατά τη διάρκεια της πρώτης θητείας του και υπήρξαν κάποιες ενδείξεις ότι το Ριάντ θέλει να συνεχίσει από εκεί που σταμάτησε. Ο πρίγκιπας διάδοχος είπε στον πρόεδρο αυτόν τον μήνα ότι το βασίλειο σχεδιάζει να επενδύσει περισσότερα από 600 δισ. δολάρια στις ΗΠΑ σε διάστημα τεσσάρων ετών.
Αλλά ο Τραμπ σόκαρε τα αραβικά κράτη λέγοντας την περασμένη εβδομάδα όχι μόνο ότι η Γάζα πρέπει να αδειάσει από τους Παλαιστίνιους, αλλά και ότι οι ΗΠΑ πρέπει να αναλάβουν τη Λωρίδα. Ο υπουργός Εξωτερικών της Σαουδικής Αραβίας, πρίγκιπας Φαϊζάλ μπιν Φαρχάν, ανέβαλε την περασμένη εβδομάδα ένα προγραμματισμένο ταξίδι στην Ουάσινγκτον μετά την ανακοίνωση του σχεδίου του Τραμπ, δήλωσε στους Financial Times άτομο που γνωρίζει το θέμα.
Το βασίλειο απέρριψε επίσης γρήγορα το σχέδιο του Τραμπ σε μια έντονα διατυπωμένη ανακοίνωση που κυκλοφόρησε στις 4 π.μ. τοπική ώρα, λέγοντας: «Η επίτευξη διαρκούς και δίκαιης ειρήνης είναι αδύνατη χωρίς ο παλαιστινιακός λαός να αποκτήσει τα νόμιμα δικαιώματά του σύμφωνα με τα διεθνή ψηφίσματα, όπως έχει διευκρινιστεί προηγουμένως τόσο στην προηγούμενη όσο και στην τρέχουσα κυβέρνηση των ΗΠΑ».
Ο Ali Shihabi, Σαουδάραβας σχολιαστής προσκείμενος στη βασιλική αυλή, δήλωσε ότι «όλο το πλοίο πηγαίνει προς τη λάθος κατεύθυνση τώρα». «Ο κόσμος περίμενε ότι θα ερχόταν ο Τραμπ και θα προχωρούσαμε σε μια πορεία δύο κρατών, αλλά ο Τραμπ το έχει πάει σε εντελώς διαφορετική κατεύθυνση και ο Νετανιάχου προσπαθεί να το εκμεταλλευτεί αυτό. Οι Ισραηλινοί έχουν μια ισχυρή μηχανή δημοσίων σχέσεων και όταν συνεχίζουν να λένε ότι πίσω από κλειστές πόρτες οι Σαουδάραβες μας δίνουν ένα διαφορετικό μήνυμα, το Ριάντ αντιλαμβάνεται ότι πρέπει να είναι πολύ πιο ενεργό στην αμφισβήτηση αυτού του γεγονότος», πρόσθεσε.
Η σαουδαραβική ηγεσία ανησυχεί επίσης για την οργή που έχει προκαλέσει ο πόλεμος στη Γάζα σε μια γενιά νέων Αράβων.
«Οι Σαουδάραβες αξιωματούχοι υπολογίζουν σίγουρα την αυξανόμενη δημόσια οργή μεταξύ των νεότερων Σαουδαράβων, αλλά και μεταξύ του νεότερου μουσουλμανικού πληθυσμού, παγκοσμίως» δήλωσε ο Elham Fakhro, ερευνητής στην Πρωτοβουλία για τη Μέση Ανατολή στη Σχολή Κένεντι του Χάρβαρντ. «Αυτός είναι άλλος ένας λόγος για τον οποίο οι Σαουδάραβες αξιωματούχοι έχουν διπλασιάσει το ενδιαφέρον τους για την παλαιστινιακή κρατική υπόσταση» εξήγησε.
Με πληροφορίες από Financial Times
