Το 79 μ.Χ., χιλιάδες ζωές άλλαξαν ακαριαία, όταν η έκρηξη του Βεζούβιου έθαψε την πόλη της Πομπηίας κάτω από 23 μέτρα στάχτης και συντριμμιών. Πάνω από 2.000 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στην καταστροφή, πολλοί μέσα στα σπίτια τους.
Τώρα, για πρώτη φορά, οι ερευνητές κατάφεραν να δημιουργήσουν πλήρως το DNA ενός θύματος. Χάρη στο έργο τους, έχουμε ακόμη περισσότερες πληροφορίες για τους ανθρώπους που αποκαλούσαν την Πομπηία σπίτι τους.
Μια μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Nature περιγράφει λεπτομερώς πώς η ομάδα μπόρεσε να αναλύσει το DNA δύο ανθρώπων των οποίων τα λείψανα βρέθηκαν στην Casa del Fabbro, η οποία ανασκάφηκε το 1914.
Τα σώματα ανήκαν σε έναν άνδρα περίπου 40 ετών και σε μια γυναίκα 50 ετών. Ανακαλύφθηκαν ξαπλωμένοι στην τραπεζαρία τους -ή στο triclinium- πάνω στα απομεινάρια μιας ξαπλώστρας. Το γεγονός ότι πιθανότατα απολάμβαναν ένα χαλαρό γεύμα όταν τους χτύπησε η καταστροφή δεν είναι ασυνήθιστο.
Στην πραγματικότητα, οι συγγραφείς της μελέτης αναφέρουν ότι "περισσότερα από τα μισά άτομα που βρέθηκαν στην Πομπηία πέθαναν μέσα στα σπίτια τους, γεγονός που υποδηλώνει μια συλλογική άγνοια για την πιθανότητα μιας ηφαιστειακής έκρηξης ή ότι ο κίνδυνος υποτιμήθηκε λόγω των σχετικά συχνών εδαφικών δονήσεων στην περιοχή".
Εξάγοντας DNA από το πετρώδες οστό στη βάση των κρανίων, κατάφεραν να ανακαλύψουν το φύλο, την ηλικία και το ύψος των θυμάτων. Ο άντρας ήταν περίπου 1,65 μ., ενώ η γυναίκα ήταν περίπου 1,50μ. Αν και δεν μπόρεσαν να λάβουν πλήρεις πληροφορίες από το DNA της γυναίκας λόγω κενών στις αλληλουχίες, κατάφεραν να αλληλουχήσουν ολόκληρο το γονιδίωμα του άνδρα. Πριν από αυτό, είχαν αλληλουχηθεί από την Πομπηία μόνο μικρά τμήματα μιτοχονδριακού DNA από ανθρώπινα και ζωικά λείψανα.
Τι έμαθαν λοιπόν; Πρώτον, είδαν ότι η γενετική του αλυσίδα είναι παρόμοια με τα σύγχρονα άτομα που ζούσαν στην κεντρική Ιταλία, καθώς και με εκείνα που ζούσαν κατά τη διάρκεια της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορικής Εποχής.
Ενδιαφέρον είναι ότι παρατήρησαν επίσης μια ομάδα γονιδίων που ήταν κοινά σε άτομα που ζούσαν στη Σαρδηνία, αν και δεν υπήρχαν σε όσους ζούσαν στην ηπειρωτική Ιταλία εκείνη την εποχή. Αυτό υποδηλώνει ότι μπορεί να υπάρχει μεγαλύτερη γενετική ποικιλομορφία σε ολόκληρη την ιταλική χερσόνησο από ό,τι είχε αρχικά θεωρηθεί. Τα ευρήματά τους σημείωσαν επίσης ότι ο άνδρας έπασχε επίσης από φυματίωση της σπονδυλικής στήλης, μια κοινή πάθηση εκείνη την εποχή.
Όλες αυτές οι πληροφορίες είναι χρήσιμες για να συνθέσουμε το παζλ της ζωής στην Ιταλία κατά τη διάρκεια της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Και, δίνουν στους ερευνητές την ελπίδα ότι υπάρχει ακόμη περισσότερο DNA που θα μπορούσε να εξεταστεί. Η ηφαιστειακή τέφρα που έθαψε την Πομπηία είναι αρκετά χρήσιμη στην προστασία του εύθραυστου DNA από τον κύριο εχθρό του -το οξυγόνο-, οπότε είναι πιθανό ότι η πληρέστερη αλληλούχιση άλλων θυμάτων βρίσκεται προ των πυλών.
Για την ομάδα, η ευκαιρία να εργαστεί σε έναν τόσο ιστορικό χώρο ήταν τιμή. "Η συμμετοχή σε μια τέτοια μελέτη ήταν μεγάλο προνόμιο, η Πομπηία είναι ένα μοναδικό πλαίσιο από όλες τις απόψεις, η ανθρωπολογική επιτρέπει να μελετήσει κανείς μια ανθρώπινη κοινότητα που εμπλέκεται σε μια φυσική καταστροφή", δήλωσε ο Gabriele Scorrano, επίκουρος καθηγητής γεωγενετικής στο Πανεπιστήμιο της Κοπεγχάγης και επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης.
"Η Πομπηία είναι ένας από τους πιο μοναδικούς και αξιοσημείωτους αρχαιολογικούς χώρους στον πλανήτη και είναι ένας από τους λόγους που γνωρίζουμε τόσα πολλά για τον κλασικό κόσμο. Το να μπορούμε να εργαστούμε και να συμβάλουμε στην προσθήκη περισσότερων γνώσεων για αυτό το μοναδικό μέρος είναι απίστευτο".
