Αμφιλεγόμενες αντιδράσεις έχει πυροδοτήσει το γλυπτό μια γιγάντιας φιγούρας, φτιαγμένης από τα συντρίμμια της περσινής φονικής έκρηξης στο λιμάνι της Βηρυτού, από την οποία σκοτώθηκαν 214 άνθρωποι, με τους υπεύθυνους για την τραγωδία να μην έχουν ακόμη βρεθεί και δικαστεί.
Το έργο τέχνης με τίτλο «The Gesture» [σ.σ. Χειρονομία] είναι δημιουργία του Λιβανέζου αρχιτέκτονα και καλλιτέχνη Ναντίμ Καράμ, που ζει στη Βηρυττό, ως φόρος τιμής στις οικογένειες των θυμάτων της έκρηξης, ενώ χρηματοδοτήθηκε από ιδιωτικές εταιρίες.
«Έχεις ένα γιγάντιο γλυπτό από στάχτες, τις πληγές μιας πόλης και των ανθρώπων, που δεν έχουν γιατρευτεί ακόμη», σημείωσε ο Ναντίμ Καράμ, προσθέτοντας πως ελπίζει οι οικογένειες να δουν θετικά την πρωτοβουλία.
Στις 4 Αυγούστου 2020, λίγο μετά τις 18:00 τοπική ώρα, η πρωτεύουσα του Λιβάνου συγκλονίστηκε από την έκρηξη εκατοντάδων τόνων νιτρικού αμμωνίου, το οποίο ήταν αποθηκευμένο επί χρόνια σε μια αποθήκη στο λιμάνι της Βηρυτού «χωρίς να λαμβάνονται μέτρα προστασίας», όπως παραδέχθηκε και η ίδια η κυβέρνηση.
Συγγενείς των θυμάτων και ακτιβιστές οργάνωσαν πορείες, ολονυκτίες με κεριά και θρησκευτικές τελετές μπροστά στο λιμάνι ή κοντά στο κτίριο του κοινοβουλίου.
Μεταξύ των θυμάτων ήταν και πυροσβέστες που σκοτώθηκαν την ώρα που προσπαθούσαν να σβήσουν τη φωτιά που προηγήθηκε της έκρηξης ή εργαζόμενοι στο λιμάνι που καταπλακώθηκαν από τις αποθήκες σιτηρών που κατέρρευσαν.
Το γλυπτό έχει προκαλέσει ωστόσο ανάμικτα συναισθήματα με πολλούς να υπογραμμίζουν πως η εύρεση των υπευθύνων θα έπρεπε να προηγηθεί ενός έργου τέχνης, ενώ μια εβδομάδα πριν τα αποκαλυπτήρια οργανώθηκε καμπάνια στα social media, που κατηγορούσε τον Ναντίμ Καράμ ότι συνεργάστηκε με την κυβέρνηση.
«Οι δολοφόνοι έχουν μείνει εντελώς ατιμώρητοι και ήδη προσποιούμαστε πως είναι κάτι του παρελθόντος, προσπαθώντας να το ξεπεράσουμε μέσω της τέχνης», σχολίασε ο Ραβάν Νασίφ, 37χρονος κινηματογραφιστής, που ένιωσε προσβεβλημένος από το γλυπτό.
Από την πλευρά του, ο Ναντίμ Καράμ υπερασπίστηκε το έργο του. «Είχαμε μόνο καλές προθέσεις και καμία σχέση με οποιοδήποτε πολιτικό κόμμα ή πολιτικούς», είπε, προσθέτοντας ότι οι ισχυρισμοί περί σύνδεσής του με ανώτατους αξιωματούχους είναι αναληθείς. «Το γλυπτό αντικατοπτρίζει την Βηρυτό στην θλίψη και τις πληγές της», σημείωσε.
Ένα στα τρία παιδιά εξακολουθεί να έχει ψυχολογικά τραύματα
Μια οικογένεια στις τρεις έχει παιδιά που έχουν ακόμη ενδείξεις «ψυχολογικού τραύματος», σύμφωνα με τη Unicef, ενώ μεταξύ των ενηλίκων το ποσοστό φτάνει τον ένα στους δύο.
«Μία οικογένεια στις τρεις (34%) έχει παιδιά που παρουσιάζουν ακόμη ενδείξεις ψυχολογικού στρες», ανέφερε η Unicef, η οποία διεξήγαγε έρευνα τον Ιούλιο σε 1.200 οικογένειες. «Μεταξύ των ενηλίκων το ποσοστό φτάνει σχεδόν τον έναν στους δύο (45,6%)», πρόσθεσε σε σχετική έκθεση.
«Οι οικογένειες αυτές δυσκολεύονται να αντιμετωπίσουν τις επιπτώσεις της έκρηξης που σημειώθηκε τη χειρότερη στιγμή: εν μέσω μιας καταστροφικής οικονομικής κρίσης και μιας μεγάλης πανδημίας», σημείωσε.
Τον Ιούλιο η Unicef είχε ήδη κρούσει τον κώδωνα του κινδύνου, επισημαίνοντας ότι σχεδόν όλες οι οικογένειες του Λιβάνου που ζήτησαν βοήθεια μετά την έκρηξη εξακολουθούν να έχουν ανάγκη στήριξης, κυρίως σε τρόφιμα και άλλα προϊόντα.
Πολλοί άνθρωποι που έχασαν τη δουλειά τους λόγω της έκρηξης παραμένουν άνεργοι, σύμφωνα με τη Unicef, την ώρα που ο Λίβανος βυθίζεται στη φτώχεια, με έναν πληθωρισμό που καλπάζει και ελλείψεις κάθε είδους.
«Η ζωή των παιδιών κινδυνεύει την ώρα που η επιδεινούμενη κρίση καθιστά τις περισσότερες οικογένειες ανίκανες να αντιμετωπίσουν τις βασικές τους ανάγκες», προειδοποίησε η Γιούκιε Μόκουο, εκπρόσωπος της Unicef στον Λίβανο.
«Αξιωματούχοι γνώριζαν για τον κίνδυνο, αλλά δεν έκαναν τίποτα»
Σε ό,τι αφορά τις μη κυβερνητικές οργανώσεις, το συμπέρασμά τους είναι απόλυτο, με την Διεθνή Αμνηστία να καταγγέλλει ότι οι αρχές «εμπόδισαν με αναίσχυντο τρόπο την αναζήτηση της αλήθειας και της δικαιοσύνης για τα θύματα».
Την ίδια στιγμή, έκθεση του Παρατηρητηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (Human Rights Watch - HRW) αναφέρει πως υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις ότι ορισμένοι Λιβανέζοι αξιωματούχοι γνώριζαν και δέχθηκαν σιωπηλά τους θανάσιμους κινδύνους από τη νιτρική αμμωνία που είχε αποθηκευθεί στο λιμάνι της Βηρυτού πριν τη φονική έκρηξη.
«Ισχυρά στοιχεία δείχνουν πως ορισμένοι κυβερνητικοί αξιωματούχοι είχαν προβλέψει τον θάνατο που θα μπορούσε να προκύψει από την παρουσία της νιτρικής αμμωνίας στο λιμάνι και είχαν αποδεχθεί σιωπηλά τον κίνδυνο να υπάρξουν θάνατοι», αναφέρει η έκθεση.
Το Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων κάλεσε το Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ να δώσει εντολή για να διεξαχθεί έρευνα για την έκρηξη και τις ξένες κυβερνήσεις να επιβάλουν κυρώσεις σε αξιωματούχους για μη τήρηση του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και για διαφορά.
Φωτογραφίες από την ημέρα της καταστροφικής έκρηξης και την εικόνα της Βηρυτού έναν χρόνο μετά:
Με πληροφορίες από Reuters, AFP
