Nicolás Muller: Φωτογραφίζοντας τους ανθρώπους σε έναν κόσμο που αλλάζει δραματικά Facebook Twitter
Nicolás Muller (1913-2000), Πορτρέτο της Σουζάνας, 1937. © Nicolás Muller

Nicolás Muller: Φωτογραφίζοντας τους ανθρώπους σε έναν κόσμο που αλλάζει δραματικά

0

Όταν το 2015 η φωτογράφος Άνα Μίλερ άδειασε το στούντιο του πατέρα της, Νικολάς Μίλερ, στη Μαδρίτη, δεκαπέντε χρόνια μετά το θάνατό του, βρήκε φακέλους με περίπου 3.000 αρνητικά σε ένα κουτί παπουτσιών σε μια ντουλάπα.

Οι φωτογραφίες αυτές συμπλήρωναν το έργο του πατέρα της, του γεννημένου στην Ουγγαρία φωτογράφου που πήρε όπως και πολλοί νέοι της γενιάς του τον δρόμο της εξορίας. Συμπλήρωσαν στην ουσία το αρχείο Μίλερ που ανήκει στην Κοινότητα της Μαδρίτης, το Ινστιτούτο Cervantes και το υπουργείο Πολιτισμού της Ισπανίας και περιλαμβάνει περισσότερες από 80.000 εικόνες που αγοράστηκαν από την κόρη του και χωρίζονται σε κατηγορίες γεωγραφικά, προερχόμενες από τα μέρη που έζησε ο Μίλερ, στην Ισπανία, στη Γαλλία, στην Ουγγαρία, στο Μαρόκο και στην Πορτογαλία, από τα μέσα της δεκαετίας του '30 έως τα μέσα της δεκαετίας του '60.

Ο Μίλερ φωτογράφιζε πάντα με Rolleiflex και μετά με Hasselblad και οι φωτογραφίες που τύπωνε ήταν τετράγωνες 30 επί 30 εκατοστά. Οι δημοσιεύσεις των φωτογραφιών στην εποχή του τις κατέστρεφαν, με τα έντυπα να κόβουν οριζόντια ή κάθετα, μέχρι που ο ίδιος αποφάσισε να τυπώνει μόνος του τα αντίγραφα για να μη δυσαρεστείται.  

Αν και στη διάρκεια της ζωής του άλλαξε πολλούς τόπους διαμονής, τα θέματά του ήταν τα ίδια: εργάτες και εργαζόμενοι, ηλικιωμένοι και παιδιά. Ο Μίλερ έριχνε επάνω τους ένα στοργικό βλέμμα, τους έδινε αξιοπρέπεια, ακόμα και αν ήταν άσχημα ή φτωχικά ντυμένοι. Ο ίδιος δεν ξέχασε ποτέ πως όταν ήταν έξι ετών μερικά παιδιά τον χτύπησαν και τον πρόσβαλαν αποκαλώντας τον «Εβραίο που βρομάει».

Αν και στη διάρκεια της ζωής του άλλαξε πολλούς τόπους διαμονής τα θέματά του ήταν τα ίδια, εργάτες και εργαζόμενοι, ηλικιωμένοι και παιδιά. Ο Μίλερ έριχνε επάνω τους ένα στοργικό βλέμμα, τους έδινε αξιοπρέπεια ακόμα και αν ήταν άσχημα ή φτωχικά ντυμένοι.

Όπως πολλοί από τους συμπατριώτες του –Eva Besnyö, Brassaï, Robert Capa, André Kertész και Kati Horna– πέρασε μεγάλο μέρος της ζωής του στην εξορία: γεννημένος το 1913 σε μια αστική εβραϊκή οικογένεια, έφυγε από την Ουγγαρία το 1938. Η εμπειρία της εξορίας τον καθόρισε και οι καταστάσεις και οι άνθρωποι που αντιμετώπισε κατά τη διάρκεια της περιπλάνησής του έπαιξαν σοβαρό ρόλο στη διαμόρφωση του έργου του.

Ο Μίλερ απέκτησε την πρώτη του κάμερα σε ηλικία 13 ετών και ξύπνησε την αγάπη του για τη φωτογραφία. Σπούδασε Νομική και Πολιτική Επιστήμη επειδή ο πατέρας του το ήθελε, αλλά στα 20 του χρόνια ξεκίνησε μια σειρά έργων στη χώρα του που δείχνουν το ενδιαφέρον του για την κοινωνική φωτογραφία: τη σκληρή ζωή των αγροτών, των εργαζομένων, των παιδιών που μεταφέρουν καυσόξυλα. «Όλη η εκπαίδευσή μου, οι ιδέες μου, η σκέψη μου, σφυρηλατήθηκαν εκεί» έλεγε.

Κατά τη διάρκεια των τεσσάρων ετών του στο πανεπιστήμιο, θα εξερευνούσε τις ουγγρικές πεδιάδες, με τα πόδια, με τρένο ή με ποδήλατο, φωτογραφίζοντας άντρες και γυναίκες, στους εσωτερικούς χώρους των σπιτιών, σε σκηνές αγροτικής ζωής. Το πρώιμο έργο του κυριαρχείται από αυτήν την αγροτική πτυχή της Ουγγαρίας, μιας χώρας που είχε χάσει ένα σημαντικό μέρος της επικράτειάς της βάσει της Συνθήκης των Βερσαλλιών (1920).

Νίκολας Μίλερ: Ο φωτογράφος των ανθρώπων σε ένα κόσμο που άλλαζε δραματικά Facebook Twitter
Nicolás Muller (1913-2000), Ζαμόρα 1957.

Όταν η ναζιστική Γερμανία προσάρτησε την Αυστρία το 1938 (το Anschluss), η Ουγγαρία ευθυγραμμίστηκε με το φασιστικό καθεστώς και ο Μίλερ αποφάσισε να συνεχίσει τη φωτογραφική του καριέρα αλλού. Πήγε στο Παρίσι, όπου ήρθε σε επαφή με άλλους Ούγγρους φωτογράφους όπως ο Brassaï, ο Robert Capa και ο André Kertész. Βρήκε δουλειά σε περιοδικά όπως τα Match, France Magazine and Regards, το οποίο δημοσίευσε τις φωτογραφίες του από την Ουγγαρία και τη Μασσαλία.

Όταν ο Μίλερ ένιωσε τη ναζιστική αναπνοή να φτάνει κοντά στη Γαλλία, έφυγε για την Πορτογαλία του δικτάτορα Σαλαζάρ. Στη Λισαβόνα, φυλακίστηκε για τις ιδέες του και την εγκατέλειψε για να φτάσει στην Ταγγέρη, στο Μαρόκο, το 1939, έναν προορισμό για χιλιάδες Εβραίους που έφυγαν από την Κεντρική Ευρώπη.

«Η Ταγγέρη, τον Δεκέμβριο του 1939, ήταν μια διεθνής πόλη, σχεδόν ένας παράδεισος στη μέση ενός τρελού παγκοσμίου πολέμου» έγραψε. Η ακούραστη απεικόνιση της Ταγγέρης του έδειξε επίσης να μαθαίνει να αντιμετωπίζει μια νέα πρόκληση, το έντονο φως.

Νίκολας Μίλερ: Ο φωτογράφος των ανθρώπων σε ένα κόσμο που άλλαζε δραματικά Facebook Twitter
Nicolás Muller (1913-2000), Casares, Μάλαγα, 1967. © Nicolás Muller
Νίκολας Μίλερ: Ο φωτογράφος των ανθρώπων σε ένα κόσμο που άλλαζε δραματικά Facebook Twitter
Nicolás Muller (1913-2000), Ταγγέρη 1942. © Nicolás Muller

Αργότερα ομολογούσε ότι εκεί είχε περάσει τα πιο χαρούμενα χρόνια της ζωής του.  Οι στιγμές της προσευχής, οι τοπικές γιορτές, τα παιδιά στα σχολεία και οι πόλεις του ισπανικού προτεκτοράτου τον είχαν συνεπάρει. Όταν μετά από επτά χρόνια έφτασε στην Αστουρία, στην Ισπανία, ερωτεύτηκε την πόλη και ο χρόνια άπατρις φωτογράφος πήρε την ισπανική υπηκοότητα.

Φωτογράφιζε τη φύση και τους ανθρώπους και άρχισε να εκθέτει τακτικά, ενώ στο στούντιο του στη Μαδρίτη δημιούργησε χιλιάδες πορτρέτα, από ανώνυμους ανθρώπους έως σημαντικές προσωπικότητες. Το 1980 αποσύρθηκε στο Andrín (Αστούριας), όπου «εκπλήρωσε το όνειρο να έχει ένα σπίτι εκεί».

Ο Μίλερ φωτογράφισε τον κόσμο και καθώς τα κοινωνικά και πολιτικά πλαίσια άλλαζαν, συνέλαβε μια στιγμή της ιστορίας και της έδωσε την ποιότητα και το βάθος που δίνει το συναίσθημα για να μεταδώσει την περιπέτεια της ζωής. «Έμαθα ότι η φωτογραφία μπορεί να είναι ένα όπλο, ένα αυθεντικό έγγραφο της πραγματικότητας», έλεγε.

Νίκολας Μίλερ: Ο φωτογράφος των ανθρώπων σε ένα κόσμο που άλλαζε δραματικά Facebook Twitter
Nicolás Muller (1913-2000), Castro Urdiales (Santander), 1968. © Nicolás Muller
Νίκολας Μίλερ: Ο φωτογράφος των ανθρώπων σε ένα κόσμο που άλλαζε δραματικά Facebook Twitter
Nicolás Muller (1913-2000) Μαδρίτη, 1950. © Nicolás Muller
Νίκολας Μίλερ: Ο φωτογράφος των ανθρώπων σε ένα κόσμο που άλλαζε δραματικά Facebook Twitter
Nicolás Muller (1913-2000), Πορτρέτο της Σουζάνας, 1937. © Nicolás Muller
Νίκολας Μίλερ: Ο φωτογράφος των ανθρώπων σε ένα κόσμο που άλλαζε δραματικά Facebook Twitter
Nicolás Muller (1913-2000), Χορεύτρια, Μαρόκο, 1942. © Nicolás Muller
Νίκολας Μίλερ: Ο φωτογράφος των ανθρώπων σε ένα κόσμο που άλλαζε δραματικά Facebook Twitter
Nicolás Muller, Πάσχα, 1950. © Nicolás Muller
Νίκολας Μίλερ: Ο φωτογράφος των ανθρώπων σε ένα κόσμο που άλλαζε δραματικά Facebook Twitter
Nicolás Muller (1913-2000), Ακονίζοντας το Δρεπάνι, 1935. © Nicolás Muller
Νίκολας Μίλερ: Ο φωτογράφος των ανθρώπων σε ένα κόσμο που άλλαζε δραματικά Facebook Twitter
Nicolás Muller (1913-2000), Μαδρίτη, 1950. © Nicolás Muller
Νίκολας Μίλερ: Ο φωτογράφος των ανθρώπων σε ένα κόσμο που άλλαζε δραματικά Facebook Twitter
Nicolás Muller (1913-2000), Αγορά στην Ταγγέρη 1944. © Nicolás Muller
Νίκολας Μίλερ: Ο φωτογράφος των ανθρώπων σε ένα κόσμο που άλλαζε δραματικά Facebook Twitter
Nicolás Muller (1913-2000). Κανάρια Νησιά, 1964. © Nicolás Muller
Νίκολας Μίλερ: Ο φωτογράφος των ανθρώπων σε ένα κόσμο που άλλαζε δραματικά Facebook Twitter
Nicolás Muller (1913-2000), Ταγγέρη 1942. © Nicolás Muller
Νίκολας Μίλερ: Ο φωτογράφος των ανθρώπων σε ένα κόσμο που άλλαζε δραματικά Facebook Twitter
Nicolás Muller (1913-2000), Γκρεϊχάουντ και Μοντέλο, Ταγγέρη, 1940. © Nicolás Muller
Νίκολας Μίλερ: Ο φωτογράφος των ανθρώπων σε ένα κόσμο που άλλαζε δραματικά Facebook Twitter
Nicolás Muller (1913-2000), Σεβίλλη, 1951. © Nicolás Muller
Νίκολας Μίλερ: Ο φωτογράφος των ανθρώπων σε ένα κόσμο που άλλαζε δραματικά Facebook Twitter
Nicolás Muller (1913-2000), τατουάζ, Μπορντώ, Γαλλία, 1938. © Nicolás Muller
Νίκολας Μίλερ: Ο φωτογράφος των ανθρώπων σε ένα κόσμο που άλλαζε δραματικά Facebook Twitter
Nicolás Muller (1913-2000), Στη Βροχή, Πορτογαλία, 1939. © Nicolás Muller
Νίκολας Μίλερ: Ο φωτογράφος των ανθρώπων σε ένα κόσμο που άλλαζε δραματικά Facebook Twitter
Nicolás Muller (1913-2000), Τρεις άντρες, Μασσαλία, Γαλλία, 1938. © Nicolás Muller
Νίκολας Μίλερ: Ο φωτογράφος των ανθρώπων σε ένα κόσμο που άλλαζε δραματικά Facebook Twitter
Nicolás Muller (1913-2000), Πόρτο, Πορτογαλία, 1939. © Nicolás Muller
Νίκολας Μίλερ: Ο φωτογράφος των ανθρώπων σε ένα κόσμο που άλλαζε δραματικά Facebook Twitter
Ο Νίκολας Μίλερ
Φωτογραφία
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Susan Meiselas: Η θρυλική φωτογράφος που απαθανάτισε τη ζωή των στρίπερ στην Αμερική των '70s

Φωτογραφία / Susan Meiselas: Η θρυλική φωτογράφος που απαθανάτισε τη ζωή των στρίπερ στην Αμερική των '70s

Σήμερα, η Meiselas θεωρείται ότι άνοιξε τον δρόμο όχι μόνο για τους πολιτικά δεσμευμένους φωτογράφους που καταγράφουν προσεκτικά, προβληματίζονται και πλαισιώνουν το έργο τους, αλλά και για τους φωτογράφους που επίμονα εργάζονται σε συνεργασία με τα θέματά τους.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
«Απαγορεύεται η είσοδος στους γονείς»: Εφηβικά δωμάτια στις δεκαετίες του ’80 και του ΄90

Φωτογραφία / «Απαγορεύεται η είσοδος στους γονείς»: Εφηβικά δωμάτια στις δεκαετίες του ’80 και του ΄90

Τριάντα χρόνια μετά την πρώτη του κυκλοφορία επανεκδίδεται αυτό τον μήνα το φωτογραφικό λεύκωμα της Adrienne Salinger με πορτρέτα εφήβων στα υπνοδωμάτιά τους, σε μια εποχή πριν τα smartphones και τα social media.
THE LIFO TEAM
Nelly's: Η μεγαλύτερη αναδρομική έκθεση για τη σπουδαιότερη Ελληνίδα φωτογράφο

Φωτογραφία / Nelly's: Η κορυφαία Ελληνίδα φωτογράφος

Πεθαίνει σαν σήμερα η γυναίκα που είναι μέχρι τις μέρες μας η πιο γνωστή Ελληνίδα φωτογράφος. Ποια ήταν η Έλλη Σουγιουλτζόγλου; Και πώς έφτασε να φωτογραφίζει διάσημες χορεύτριες στην Ακρόπολη; Η Αλίκη Τσίργιαλου, υπεύθυνη των φωτογραφικών αρχείων του Μουσείου Μπενάκη μας εξηγεί.
M. HULOT
«Τράβηξα τη φωτογραφία ενώ λιμοκτονούσα κι ο ίδιος»: Η ιστορία της εικόνας-σύμβολο του λιμού στη Γάζα

Φωτογραφία / «Τράβηξα τη φωτογραφία ενώ λιμοκτονούσα κι ο ίδιος»: Η ιστορία της εικόνας-σύμβολο του λιμού στη Γάζα

Ο φωτορεπόρτερ Αχμέντ αλ-Αρίνι περιγράφει τις συνθήκες που οδήγησαν στην φωτογραφία που έχει κάνει το γύρο του κόσμου ως σύμβολο της ανθρωπιστικής καταστροφής που μαστίζει τη Λωρίδα.
THE LIFO TEAM
Spyros Rennt: «Το nightlife είναι καταφύγιο για τους queer ανθρώπους»

Φωτογραφία / Spyros Rennt: «Το nightlife είναι καταφύγιο για τους queer ανθρώπους»

Ο Αθηναίος φωτογράφος που έχει καταγράψει την ξέφρενη –αλλά και τρυφερή– νυχτερινή ζωή του Βερολίνου μπορεί να άργησε να βρει τον δρόμο του, αλλά μέσα από τη φωτογραφία νιώθει ότι τελικά η διαδρομή του απέκτησε ένα νόημα.
M. HULOT
Μια έκθεση με φωτογραφίες του Α. Εμπειρίκου που δεν έχουν παρουσιαστεί ποτέ πριν 

Φωτογραφία / Φωτογραφίες του Ανδρέα Εμπειρίκου παρουσιάζονται για πρώτη φορά σε μια νέα έκθεση

54 φωτογραφίες από το πολύτιμο αρχείο του θα παρουσιαστούν από την Eleftheria Tseliou Gallery, στον χώρο της Τοσίτσα 3, σε μια έκθεση που επιχειρεί να αναδείξει πως υπήρξε εξίσου σημαντικός ως φωτογράφος, όσο και ως ποιητής και ψυχαναλυτής.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
«Ένας μύθος λέει πως αν χάσεις κάτι στην Αθήνα, θα το βρεις στον Ελαιώνα»

Βιβλίο / «Ένας μύθος λέει πως αν χάσεις κάτι στην Αθήνα, θα το βρεις στον Ελαιώνα»

Στο νέο του βιβλίο, «Lost Things Found», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Hyper Hypo, ο εικαστικός φωτογράφος Αντώνης Θεοδωρίδης εξερευνά τον μαγικό κόσμο της υπαίθριας αγοράς του Ελαιώνα.
ΙΩΝΑΣ ΚΑΛΛΙΜΑΝΗΣ