«Το μέλλον ή θα είναι πράσινο ή δεν θα υπάρξει»: 25 βιβλία για την οικολογία

«Το μέλλον ή θα είναι πράσινο ή δεν θα υπάρξει»: 25 βιβλία για την οικολογία Facebook Twitter
0



ΛΙΓΟ ΠΡΙΝ Η ΠΑΝΔΗΜΙΑ κυριαρχήσει στις ζωές μας και στη διεθνή ατζέντα, στην αιχμή της επικαιρότητας βρισκόταν η υποβάθμιση του περιβάλλοντος και η ανθρωπογενής κλιματική αλλαγή, ζητήματα που δεν είναι καινούργια βέβαια, αλλά ξανατέθηκαν πιεστικά στο τραπέζι εξαιτίας μιας σειράς γεγονότων, όπως οι καταστροφικές μεγα-πυρκαγιές σε Αμαζόνιο, Αυστραλία και Σιβηρία, η επιταχυνόμενη αποψίλωση των τροπικών δασών, τα αέρια του θερμοκηπίου, το λιώσιμο των πάγων ως συνέπεια της υπερθέρμανσης του πλανήτη και η αυξημένη συχνότητα των ακραίων καιρικών φαινομένων.

Συνθήματα όπως τα «σκέψου παγκόσμια, δράσε τοπικά», «το λιγότερο είναι περισσότερο», «πρώτα η γη» έγιναν ξανά επίκαιρα. Η φουριόζα τινέιτζερ Γκρέτα Τούνμπεργκ επέπληττε τους ισχυρούς της Γης από το βήμα του ΟΗΕ με τη viral φράση «Πώς τολμάτε;», οι μαθητές ανά τον πλανήτη οργάνωναν απεργίες για το περιβάλλον, νέα δυναμικά κινήματα αναδύονταν, όπως το Extinction Rebellion.

Το ερώτημα που έμπαινε (και μπαίνει) επιτακτικά και επί του οποίου υπήρχε (και υπάρχει) οξεία διένεξη ήταν αν το μέλλον ανήκει στην «πράσινη» αειφόρο ανάπτυξη – κοντολογίς, σε έναν μετακαπιταλισμό «εγκρατή», κοινωνικά ευαίσθητο και φιλικό στο περιβάλλον‒ ή αν, τελικά, η εικόνα αυτή μπορεί να αναστραφεί μόνο με ριζική αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου, μαζί και του πολιτικοοικονομικού status quo που το καθορίζει.

Διότι, ενώ έχει ξανασυμβεί μια ανθρώπινη κοινωνία να εξαντλήσει τις αντοχές του φυσικού της ενδιαιτήματος από άγνοια, αλαζονεία, απληστία ή και όλα μαζί, ενώ το κλίμα στο παρελθόν επίσης έχει μεταβληθεί, πρώτη φορά στην ιστορία η πίεση του είδους μας στο περιβάλλον είναι τόσο εκτεταμένη και συστηματική –η έκτη μαζική εξαφάνιση ειδών συντελείται ήδη, λένε οι επιστήμονες‒, διαταράσσοντας μέχρι και το κλίμα του πλανήτη.

Παρότι το ξέσπασμα της πανδημίας αρχικά τις επισκίασε, η κλιματική αλλαγή και η περιβαλλοντική κρίση γρήγορα επανήλθαν στο προσκήνιο, καθώς οι περισσότεροι ειδικοί συμφωνούν ότι ο νέος κορωνοϊός πέρασε στον άνθρωπο μέσω κάποιου ζώου και ότι αυτό συνέβη επειδή τόσο εμείς όσο και τα ζώα που εκτρέφουμε επεκτεινόμαστε διαρκώς σε βάρος του φυσικού περιβάλλοντος, διευκολύνοντας έτσι άγνωστους μέχρι τώρα παθογόνους ιούς να μας προσβάλουν.

Είναι, άραγε, η απάντηση στις προκλήσεις των καιρών ένας «ανώδυνος» περιβαλλοντισμός με την πεποίθηση ότι η ελεύθερη αγορά, με τη συνδρομή της τεχνολογίας, θα βρει τις λύσεις ή θα πρέπει να αρχίσουμε να μιλάμε για αποκέντρωση, αποανάπτυξη, κοινοτισμό και οικονομίες μικρής κλίμακας; Μπορούν τα τελευταία να ευδοκιμήσουν σε κοινωνίες όπως οι σημερινές, δίχως να επιστρέψουμε στην εποχή της σπάνης, και με ποιον τρόπο; Πώς θα πειστούν οι έχοντες να καταναλώνουν λιγότερο και πιο «συνειδητά», πώς δεν θα καταλήξουν οι στεριές, οι θάλασσες και η ατμόσφαιρα του πλανήτη σκουπιδότοποι, πώς θα διατηρήσουμε τη βιοποικιλότητα, τι κινδύνους εγκυμονούν η βιομηχανοποιημένη γεωργία και κτηνοτροφία, τι ακριβώς σημαίνει, τελικά, «πράσινη» ενέργεια; (Η αντιπαράθεση για τα φαραωνικών διαστάσεων αιολικά πάρκα σε απρόσιτες περιοχές ιδιαίτερου φυσικού κάλλους είναι έντονη τον καιρό αυτό και στη χώρα μας.)

«Κομμουνιστικά πράγματα» θα χαρακτήριζαν ίσως κάποιοι τον αντίλογο αυτό, όμως την έντονη ανησυχία τους για το μέλλον του πλανήτη εκφράζουν με βάση το δικό τους, βεβαίως, σύστημα αξιών ακόμα και μεγιστάνες όπως ο Μπιλ Γκέιτς, που μόλις εξέδωσε βιβλίο με τίτλο Πώς να αποφύγουμε την κλιματική καταστροφή.

Παρότι, όμως, το ξέσπασμα της πανδημίας αρχικά τις επισκίασε, η κλιματική αλλαγή και η περιβαλλοντική κρίση γρήγορα επανήλθαν στο προσκήνιο, καθώς οι περισσότεροι ειδικοί συμφωνούν ότι ο νέος κορωνοϊός πέρασε στον άνθρωπο μέσω κάποιου ζώου και ότι αυτό συνέβη επειδή τόσο εμείς όσο και τα ζώα που εκτρέφουμε επεκτεινόμαστε διαρκώς σε βάρος του φυσικού περιβάλλοντος, διευκολύνοντας έτσι άγνωστους μέχρι τώρα παθογόνους ιούς να μας προσβάλουν.

Οπότε, το ερώτημα σε τι πλανήτη θέλουμε να ζούμε και με ποιον τρόπο επανέρχεται επιτακτικότερο, ένα ερώτημα στο οποίο έχουν επιχειρήσει να απαντήσουν πολλοί διανοητές, πολιτικοί, επιστήμονες, ακτιβιστές, ποιητές, συγγραφείς και καλλιτέχνες. Εστιάζοντας στο θεωρητικό-πολιτικό κομμάτι, η ελληνική βιβλιογραφία δεν είναι μεν όσο ικανοποιητική θα μπορούσε, εμπλουτίζεται όμως διαρκώς.

Πράσινη ιστορία του κόσμου - Το περιβάλλον και η κατάρρευση των μεγάλων πολιτισμών
Κλάιβ Πόντινγκ, Η πράσινη ιστορία του κόσμου, Εκδόσεις Κέδρος

Ένα εισαγωγικό έργο αναφοράς για το οικολογικό αποτύπωμα του ανθρώπινου είδους στον πλανήτη, το οποίο έγινε και μπεστ-σέλερ, είναι σίγουρα η Πράσινη ιστορία του κόσμου - Το περιβάλλον και η κατάρρευση των μεγάλων πολιτισμών του Βρετανού ακαδημαϊκού και συγγραφέα Κλάιβ Πόντινγκ (Κέδρος, 2011) που μελετά τη σχέση ανθρώπου-περιβάλλοντος αφότου εμφανίστηκαν οι πρώτες οργανωμένες κοινωνίες σε διάφορους λαούς, τόπους και χρονικές περιόδους, με αφετηρία το Νησί τού Πάσχα. Μια σχέση συχνά ανταγωνιστική, η οποία οδήγησε στο παρελθόν σε εξαφάνιση ολόκληρους πολιτισμούς, κάτι που δεν αποκλείεται καθόλου να συμβεί και στο μέλλον, με τα σημάδια να είναι ευδιάκριτα, μόνο που τώρα δεν θα αφορά έναν συγκεκριμένο λαό ή τόπο αλλά την παγκοσμιοποιημένη, πλέον, κοινωνία της αφθονίας.

Θα μπορούσε, άραγε, να ανακοπεί μια τέτοια πορεία αν «πρασίνιζε» η παγκόσμια οικονομία, και πώς; Η Πράσινη οικονομία - Μια εισαγωγή στη θεωρία, την πολιτική και την πρακτική της επίσης Βρετανίδας και πρώην ευρωβουλευτή Μόλι Σκοτ-Κάτο (Ι. Σιδέρης, 2012) εντοπίζει τη ρίζα του προβλήματος στην αδηφάγα και ουσιαστικά ανεξέλεγκτη οικονομία της αγοράς, αντιπροτείνοντας την ενσωμάτωση της κοινωνίας στο οικοσύστημα. «Οι αγορές και οι οικονομίες οφείλουν να ανταποκρίνονται στις κοινωνικές και περιβαλλοντικές προτεραιότητες» γράφει χαρακτηριστικά. Στα ενδιαφέροντα του βιβλίου είναι και το παράρτημα όπου ο Άι-Στράτης παρουσιάζεται ως μοντέλο «πράσινου» νησιού.

Ακατοίκητη Γη – Μια ιστορία του μέλλοντος
Ντέιβιντ Γουάλας-Γουέλς,​​Ακατοίκητη Γη – Μια ιστορία του μέλλοντος, Εκδόσεις Μεταίχμιο

Ένα από τα πιο ανησυχητικά συμπτώματα της περιβαλλοντικής κρίσης είναι η ανθρωπογενής κλιματική αλλαγή, για την οποία τόσος λόγος γίνεται τελευταία. Δύο από τα πιο αξιομνημόνευτα και πιο φρέσκα βιβλία σχετικά είναι η Ακατοίκητη Γη – Μια ιστορία του μέλλοντος του Αμερικανού συγγραφέα και δημοσιογράφου Ντέιβιντ Γουάλας-Γουέλς (Μεταίχμιο, 2019) και το Στις Φλόγες - Το καυτό θέμα της κλιματικής αλλαγής της Καναδής ρεπόρτερ και διανοήτριας Ναόμι Κλάιν (Κλειδάριθμος, 2020).

Το πρώτο περιγράφει ένα δυστοπικό σενάριο, που όμως βασίζεται σε πολύ πραγματικά γεγονότα και ντοκουμέντα, τα οποία οι ισχυροί του πλανήτη επιμένουν να αγνοούν προκλητικά, καθώς καταγγέλλει, δίχως να κρύβει την αγανάκτησή του. Καταρρίπτοντας μυθεύματα, παρερμηνείες και αυταπάτες που αρνούνται είτε σχετικοποιούν τον κίνδυνο, επισημαίνει ότι «τα πράγματα δεν είναι απλώς άσχημα, είναι πάρα πολύ άσχημα».

Στο δεύτερο, παραθέτοντας ανταποκρίσεις από τον θνήσκοντα Μεγάλο Κοραλλιογενή Ύφαλο της Αυστραλίας έως τους πνιγμένους στους καπνούς ουρανούς των βορειοδυτικών ΗΠΑ και από το σκληρά δοκιμασμένο από δριμείς τυφώνες Πουέρτο Ρίκο έως το Βατικανό, που δίνει πλέον μεγάλο βάρος στην οικολογία, η Κλάιν εκτιμά ότι η κλιματική αλλαγή μπορεί να αναστραφεί μόνο αν μεταμορφώσουμε τα οικονομικά συστήματα που τη δημιούργησαν. Θεωρώντας τις διαρκώς διευρυνόμενες οικονομικές ανισότητες μέρος του προβλήματος, προτείνει ένα «πράσινο New Deal» που θα αλλάξει, καθώς λέει, ριζικά τον τρόπο που σκεφτόμαστε, παράγουμε και καταναλώνουμε.

Πολιτική των κλιματικών αλλαγών
Άντονι Γκίντενς, Η πολιτική των κλιματικών αλλαγών, Εκδόσεις Μεταίχμιο

Το ζήτημα έχει απασχολήσει και τον Βρετανό κοινωνιολόγο Άντονι Γκίντενς στην Πολιτική των κλιματικών αλλαγών (Μεταίχμιο, 2010), όπου επιχειρεί να δείξει πώς αυτή μπορεί να ευαισθητοποιήσει και να παρακινήσει απλούς πολίτες, ΜΚΟ, κόμματα, κράτη και επιχειρήσεις. Προτείνει να δοθεί έμφαση στις «καθαρές» τεχνολογίες και στη βιωσιμότητα των πόλεων, αυξημένο κεντρικό παρεμβατισμό και επιδίωξη μιας ευημερίας της λιτότητας αντί της διαρκούς μεγέθυνσης.

Σε «φλόγες», όπως η Ναόμι Κλάιν, και συγκεκριμένα στο «σπίτι μας που καίγεται» αναφέρεται και η Γκρέτα Τούνμπεργκ στο βιβλίο Η ζωή μας είναι στα χέρια σας – Οι ομιλίες που συγκλόνισαν τον κόσμο (Παπαδόπουλος, 2019). Η διάσημη όσο και αμφιλεγόμενη Σουηδή έφηβη με το σύνδρομο Άσπεργκερ που έγινε «η φωνή της γενιάς της», φτάνοντας να προταθεί για Νόμπελ, δεν διεκδικεί βέβαια ακαδημαϊκές ή φιλοσοφικές δάφνες, ευαισθητοποίησε ωστόσο εκατομμύρια ανθρώπους και ειδικά μαθητόκοσμο για τους κινδύνους της κλιματικής αλλαγής.

Από τις ίδιες εκδόσεις κυκλοφορούν το Σκηνές από μια οικογένεια και έναν πλανήτη σε κρίση που υπογράφει η οικογένεια Τούνμπεργκ, όπως και η Κλιματική Αλλαγή (2017) της καθηγήτριας του ΕΚΠΑ και διευθύντριας του Εργαστηρίου Ευρωπαϊκής Ενοποίησης και Πολιτικής Εμμανουέλας Δούση, μια συνοπτική παρουσίαση των κλιματικών δεδομένων και των διλημμάτων που προκύπτουν.

Πώς, όμως, θα μπορούσε να μοιάζει μια οικολογικά συνειδητοποιημένη και ταυτόχρονα ελευθεριακή, αμεσοδημοκρατική, αντιιεραρχική κοινωνία ίσων ευκαιριών και δυνατοτήτων; Μια καλή αρχή είναι να εντρυφήσει κανείς στο έργο και στις ιδέες του Μάρεϊ Μπούκτσιν. Ο κορυφαίος Αμερικανός αναρχοκοινοτιστής φιλόσοφος άσκησε σημαντική επίδραση στο πιο ριζοσπαστικό κομμάτι του οικολογικού κινήματος, το οποίο εντάσσει στην τρίτη μεγάλη επανάσταση, μάλιστα αρκετά βιβλία του, από αυτά που πραγματεύονται ευθέως το οικολογικό ζήτημα από κινηματική σκοπιά, έχουν κυκλοφορήσει στα ελληνικά: Τι είναι η κοινωνική οικολογία (Βιβλιοπέλαγος, 2017), Η επόμενη επανάσταση, που προλογίζει η Ούρσουλα Λε Γκεν (Ευτοπία, 2017), Η οικολογία της ελευθερίας - Η ανάδυση και η διάλυση της ιεραρχίας (Αντιγόνη, 2016), Τα όρια της πόλης - Η διαλεκτική της ιστορικής ανάπτυξης των πόλεων (τελευταία έκδοση Παρατηρητής, 1996), Προς μια οικολογική κοινωνία (Παρατηρητής, 1994), Η ριζοσπαστικοποίηση της φύσης (Ελεύθερος Τύπος, 1986), Η οικολογία και η επαναστατική σκέψη (Ελεύθερος Τύπος, 1980).

Πόλη και Οικολογία - Διάλογοι με τους Μπράιαν Τόκαρ και Δημήτρη Ρουσσόπουλο
Πόλη και Οικολογία - Διάλογοι με τους Μπράιαν Τόκαρ και Δημήτρη Ρουσσόπουλο, εκδόσεις Αυτολεξεί

Στο ίδιο πνεύμα κινούνται τα δοκίμια Πόλη και Οικολογία - Διάλογοι με τους Μπράιαν Τόκαρ και Δημήτρη Ρουσσόπουλο, εκ των πνευματικών επιγόνων του Μπούκτσιν (Αυτολεξεί, 2020) και Πολιτική Οικολογία - Πέρα από τον περιβαλλοντισμό του Ελληνοαμερικανού συγγραφέα, εκδότη και ακτιβιστή Δημήτρη Ρουσσόπουλου (Ελευθεριακή Κουλτούρα, 2017), καθώς και το βιβλίο-μανιφέστο Να ξανακάνουμε πράσινη τη Ροζάβα - Χτίζοντας μια οικολογική κοινωνία (Ευτοπία, 2019) που κυκλοφόρησε η Διεθνιστική Κομμούνα της Ροζάβα (οι ιδέες του Μπούκτσιν συνάντησαν μεγάλη απήχηση στο κουρδικό αυτονομιστικό κίνημα).

Ανάλογες προβληματικές θέτει το άρτι εκδοθέν πόνημα του διευθυντή του Εργαστηρίου Διδακτικής & Επιστημολογίας Φυσικών Επιστημών και Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας Κωνσταντίνου Σκορδούλη, Από την περιβαλλοντική ηθική στην πολιτική οικολογία - Η οικοσοσιαλιστική προοπτική (Προπομπός, 2020), το οποίο απευθύνεται καταρχάς σε φοιτητές αλλά και ακτιβιστές «που επιδιώκουν μια σύνδεση των πρακτικών τους με μια ευρύτερη θεωρητική θεμελίωση».

Οι συγγραφείς της Νέας Πολιτικής Οικολογίας (Μεταίχμιο, 2011), Ζαν Πολ Φιτουσί - Ελουά Λοράν, πιστεύουν, από την πλευρά τους, ότι η ανθρωπότητα μπορεί να συνεχίσει στον δρόμο μιας βιώσιμης ανάπτυξης δίχως να καταστρέψει τα οικοσυστήματα του πλανήτη, εφόσον επενδύσει περισσότερο στη δημοκρατία και την ισότητα.

Δύο ακόμα ενδιαφέρουσες εγχώριες εκδόσεις είναι το Δίλημμα της πεταλούδας - Οικολογική ερμηνευτική και περιβαλλοντικός σχετικισμός του ιδρυτή της ελληνικής Greenpeace και αργότερα υφυπουργού ΠΕΧΩΔΕ Ηλία Ευθυμιόπουλου (Ακαδημία Αθηνών, 2017) και η Πολιτική οικολογία – Οκτώ συμβολές στην περιβαλλοντική συζήτηση (συλλογικό, Νήσος, 2017).

Συλλογικό είναι και το αξιόλογο πόνημα Κλίμα: Σταματήστε τώρα το έγκλημα – Η φωνή της κοινωνίας των πολιτών που προλογίζει ο Νοτιοαφρικανός ακτιβιστής αρχιεπίσκοπος Ντέσμοντ Τούτου (Angelus Novus, 2017), όσο για την γκρίζα πλευρά των «πράσινων» ιδεολογημάτων, αυτή ανιχνεύεται στο δοκίμιο Οικοφασισμός - Μαθήματα από τη γερμανική εμπειρία των Ζανέτ Μπίελ - Πίτερ Σταουντενμάγιερ (Ισνάφι, 2003): «Θα πρέπει να αποφευχθούν τα λάθη του παρελθόντος, ώστε το οικολογικό κίνημα να μην αφομοιωθεί από τις μυστικιστικές και αντιουμανιστικές τάσεις που σήμερα αφθονούν», σημειώνουν στο οπισθόφυλλο – οι οικολογικές ευαισθησίες της ακροδεξιάς κινούνται βέβαια σε τελείως διαφορετικό πλαίσιο.

Μιλώντας για οικοακτιβισμό, άξιο αναφοράς είναι, τέλος, το κλασικό πόνημα του Αυστραλού φιλοσόφου Πίτερ Σίνγκερ Η απελευθέρωση των ζώων (Αντιγόνη, 2010), το οποίο έγινε σημείο αναφοράς του κινήματος για τα δικαιώματα των ζώων και της χορτοφαγικής διατροφής.

Βιβλίο
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Αλέξης Παπάζογλου: «Οι ζωές μας είναι πολύ πιο ευάλωτες απ’ ό,τι φανταζόμαστε»

1 χρόνος πανδημία / «Οι ζωές μας, πολύ πιο ευάλωτες απ’ ό,τι φανταζόμαστε, άλλαξαν για πάντα»

Οι συνέπειες του εγκλεισμού και της κοινωνικής απομόνωσης: Ο διδάκτορας Φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ Αλέξης Παπάζογλου μιλά για τον έναν χρόνο της πανδημίας και τις προκλήσεις της εποχής μας.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Κατάβαση στα έγκατα του γιγάντιου τάφου, όπου η Φινλανδία θάβει τα πυρηνικά της απόβλητα

Περιβάλλον / Κατάβαση στα έγκατα του γιγάντιου τάφου, όπου η Φινλανδία θάβει τα πυρηνικά της απόβλητα

Ξέρουμε πώς να παράγουμε ηλεκτρισμό από το ουράνιο και ξέρουμε πώς να προκαλούμε θάνατο απ’ αυτό, αλλά ακόμη δεν ξέρουμε ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος για να το ξεφορτωθούμε όταν μας έχει κάνει τη δουλειά μας.

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Δημοσθένης Παπαμάρκος, συγγραφέας

Οι Αθηναίοι / Δημοσθένης Παπαμάρκος: «Ας λένε ότι δεν ξεπέρασα ποτέ το Γκιακ. Δεν έχει σημασία»

Νιώθει ευγνώμων που το «Γκιακ» αγαπήθηκε τόσο και περιμένει με ενδιαφέρον την υποδοχή του από το αγγλόφωνο κοινό. Η διθυραμβική κριτική της «Guardian», που δημοσιεύτηκε μετά τη συνέντευξη, προμηνύει μια ακόμα πιο συναρπαστική πορεία. Όλα αυτά για ένα βιβλίο που αρχικά πίστευε πως θα αφορούσε ελάχιστους. Ο συγγραφέας Δημοσθένης Παπαμάρκος αφηγείται τη ζωή του στη LiFO.
M. HULOT
Σον Μάθιους: «Υπήρχαν Έλληνες που θεωρούσαν λύση τον Αλή Πασά»

Βιβλίο / Σον Μάθιους: «Υπήρχαν Έλληνες που θεωρούσαν λύση τον Αλή Πασά»

Στο βιβλίο του «Επιστροφή στο Βυζάντιο», ο Ελληνοαμερικανός συγγραφέας αμφισβητεί τον διαχωρισμό της ελληνικής ιστορίας σε αρχαιότητα, Βυζάντιο, Τουρκοκρατία και εξηγεί γιατί για να κατανοήσουμε τη θέση της Ελλάδας σήμερα, πρέπει να στρέψουμε το βλέμμα προς την Ανατολή.
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ
Ντον Ντελίλο: «Δεν ξέρω αν μπορεί να ξεφύγει κανείς από τις λέξεις»

Βιβλίο / Ντον Ντελίλο: «Δεν ξέρω αν μπορεί να ξεφύγει κανείς από τις λέξεις»

Ο σπουδαιότερος εν ζωή Αμερικανός συγγραφέας έχει φανατικό κοινό στην Ελλάδα. Πριν από λίγα χρόνια είχε βρεθεί στην Αθήνα και είχε μιλήσει στη LiFO για τους ήρωες των μυθιστορημάτων του, το μέλλον της λογοτεχνίας, το Μπρονξ των εφηβικών του χρόνων και τα σύνορα, που σήμερα μοιάζουν πιο ορθωμένα από ποτέ.
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ
Πώς να διαβάσετε το «Infinite Jest» (και τι να κάνετε με τις 388 υποσημειώσεις του)

Βιβλίο / Πώς να διαβάσετε το «Infinite Jest» (και τι να κάνετε με τις 388 υποσημειώσεις του)

Το θρυλικό μυθιστόρημα του Ντέιβιντ Φόστερ Γουάλας κυκλοφορεί επιτέλους στα ελληνικά, με τον τίτλο «Ατέλειωτο αστείο». Και είναι πολύ πιο διασκεδαστικό απ’ όσο νομίζετε.
ΜΙΧΑΛΗΣ ΓΙΑΝΝΑΚΙΔΗΣ
53' με τον Νίκο Γκάλη/ Νίκος Γκάλης: «Τελικά, έκανα το ύψος μου πλεονέκτημα»

Αποκλειστικό / Νίκος Γκάλης: «Ήθελα να αγωνίζομαι και να νικάω»

Ο κορυφαίος Έλληνας μπασκετμπολίστας όλων των εποχών παραχωρεί στη LiFO την πρώτη του συνέντευξή μετά την κυκλοφορία της αυτοβιογραφίας του «No Gravity». Ξετυλίγει το νήμα της ζωής του και θυμάται τις στιγμές, τις νίκες και τις αποφάσεις που σημάδεψαν τη διαδρομή του, εντός και εκτός παρκέ.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Όσα δεν λέμε ποτέ για την Ελίζαμπεθ Στράουτ

The Review / Όσα δεν λέμε ποτέ για την Ελίζαμπεθ Στράουτ

Η βραβευμένη με Πούλιτζερ Αμερικανίδα συγγραφέας αποτελεί παγκόσμιο εκδοτικό φαινόμενο – και δικαίως. Η αποκλειστική μεταφράστριά της στα ελληνικά, Mαργαρίτα Ζαχαριάδου, συζητά με τη Βένα Γεωργακοπούλου για το νέο μυθιστόρημά της «Όσα δεν λέμε ποτέ», μια πικρή, σπαρακτική εικόνα της Αμερικής του Τραμπ.
ΒΕΝΑ ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΥ
Μέγας Αλέξανδρος: Ο Θεός, ο βασιλιάς, ο άνθρωπος

Βιβλίο / Μέγας Αλέξανδρος: Ο Θεός, ο βασιλιάς, ο άνθρωπος

Η νέα, πολυβραβευμένη βιογραφία του Έντμουντ Ρίτσαρντσον «Alexander: God, King, Man» αναδεικνύει τον άνθρωπο πίσω από τον μύθο, εξετάζοντας τις πολιτικές αντιφάσεις και το κόστος των κατακτήσεών του, πέρα από εξιδανικεύσεις και εύκολες βεβαιότητες.
ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΚΗΣ
«Λέγαμε δημοκρατία και ελευθερία και συγκλονιζόμασταν»

Βιβλίο / «Λέγαμε δημοκρατία και συγκλονιζόμασταν»

Στον συλλογικό τόμο των εκδόσεων Τόπος, που μόλις κυκλοφόρησε με τίτλο «Τότε και τώρα», 34 άνθρωποι που αντιστάθηκαν στη δικτατορία ανατρέχουν στις μνήμες του Πολυτεχνείου, με το βλέμμα στραμμένο στο σήμερα. Η LiFO αναδημοσιεύει χαρακτηριστικά αποσπάσματα του βιβλίου.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
«Εκατέρωθεν του φακού»: Η άγνωστη ζωή του Παύλου Μελά και της Ναταλίας Δραγούμη μέσα από το οικογενειακό τους αρχείο

Βιβλίο / Πριν από τον ήρωα, ήταν μια οικογένεια: Οι άγνωστες φωτογραφίες του Παύλου Μελά και της Ναταλίας Δραγούμη

Η έκδοση του ΜΙΕΤ «Εκατέρωθεν του φακού» φέρνει στο φως το άγνωστο οικογενειακό άλμπουμ του μακεδονομάχου και της συζύγου του, αποτυπώνοντας ανέμελες στιγμές μιας ζωής που έμελλε να διακοπεί βίαια από την Ιστορία.
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ
Λυδία Ξυνογαλά: «Οι ιαματικές πηγές δεν χρειάζεται να ρημάξουν αλλά ούτε και να γίνουν spa»

Radio Lifo / Λυδία Ξυνογαλά: «Οι ιαματικές πηγές δεν χρειάζεται να ρημάξουν αλλά ούτε και να γίνουν spa»

Η αρχιτέκτονας και ερευνήτρια Λυδία Ξυνογαλά μελετά τον ξεχασμένο, φυσικό και πολιτιστικό πλούτο των ιαματικών πηγών της χώρας και αναζητά τρόπους να αποκτήσουν ξανά ζωή οι ιστορικές λουτροπόλεις και να γίνουν προσβάσιμες σε όλους.
ΜΕΡΟΠΗ ΚΟΚΚΙΝΗ
Νέλιο Μπίντερμαν: Γιατί όλος ο κόσμος μιλάει για έναν 23χρονο συγγραφέα

Βιβλίο / Νέλιο Μπίντερμαν: Γιατί όλος ο κόσμος μιλάει για έναν 23χρονο συγγραφέα

Η Πάτι Σμιθ τον αποθεώνει, η Ντούα Λίπα διαβάζει το βιβλίο του, ο Τύπος τον συγκρίνει με τον Τόμας Μαν. Ο Νέλιο Μπίντερμαν είναι ο νεαρός Ελβετός συγγραφέας που κατάφερε να κάνει διεθνές εκδοτικό γεγονός ένα μυθιστόρημα για την παρακμή μιας ουγγρικής αριστοκρατικής οικογένειας.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ