Στέλνουμε βιογραφικά με την ελπίδα ότι θα χτυπήσει το τηλέφωνο μας για συνέντευξη. Και - ω, του θαύματος - χτυπάει. Και έρχεται η ώρα της συνέντευξης, εκείνου του αγχωτικού τετ-α-τετ ή απευθείας με τον εργοδότη ή με τον επικεφαλής της διαχείρισης ανθρώπινου δυναμικού της επιχείρησης, για την οποία θέλουμε να δουλέψουμε. Και ενώ είμαστε - από καιρό - προετοιμασμένοι για όσα θα ακούσουμε και κυρίως για εκείνα που θα ερωτηθούμε, πάντα υπάρχουν κάποιες ερωτήσεις που μπορούν να μας κάνουν να νιώσουμε ξανά... μαθητές. Και μάλιστα εξεταζόμενοι. Και πολύ συχνά αδιάβαστοι. Γιατί, υπάρχουν ερωτήσεις που δεν χρειάζονται γνώσεις για να απαντηθούν, αλλά χειρισμό. Κάποτε, μάλιστα, δεν είναι καν ερωτήσεις. Είναι μία φαινομενικά ανώδυνη κουβέντα, από την οποία ωστόσο ο "απέναντι" μας θα βγάλει πολλά συμπεράσματα για εμάς. Αν είμαστε αγχωμένοι και ανυποψίαστοι, το αποτέλεσμα δεν μας συμφέρει. Τι κάνουμε, λοιπόν;
Σύμφωνα με τα όσα αποκάλυψαν 6 υπεύθυνοι διαχείρισης ανθρώπινου δυναμικού του εξωτερικού αυτές που ακολουθούν είναι οι συνηθέστερες παγίδες (ερωτήσεις και ατάκες) που "στήνονται" κατά τη διάρκεια μίας συνέντευξης για δουλειά και προκειμένου η επιχείρηση να σιγουρευτεί ότι... όντως είμαστε κατάλληλοι για τη θέση, ανεξαρτήτως πτυχίων και λοιπών προσόντων.
1.
"Μίλησε μου για 'σένα"
Το πρόβλημα: Οι περισσότεροι υποψήφιοι για ένα πόστο βρίσκουν αυτή την ερώτηση από υπερβολική έως αφόρητη, λέει η Michele Mavi, διευθύντρια ανάπτυξης περιεχομένου και εκπαιδεύτρια στη διαχείριση ανθρώπινου δυναμικού του πρακτορείου "Atrium Staffing". Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει "ακριβώς επειδή είναι μία πολύ γενική και ανοιχτή ερώτηση, οι υποψήφιοι έχουν την τάση να μιλούν για τον εαυτό τους ως επαγγελματίες μόνο. Και τίποτα άλλο"
Η λύση: Το μυστικό εδώ είναι να χαλαρώσετε και να μιλήσετε για τις εμπειρίες σας, για τα διάφορα πόστα από τα οποία περάσατε, για τις δουλειές που αγαπήσατε και κάνατε με επιτυχία. "Προετοιμάστε μία ωραία ιστορία από την επαγγελματική σας διαδρομή με αρχή, μέση και τέλος", λέει η Mavi και προσθέτει: "Μην κρύψετε τον ενθουσιασμό σας για την ευκαιρία που ανοίγετε μπροστά σας". Εντάξτε τον στην ιστορία σας.
2.
"Γιατί θέλεις να δουλέψεις μαζί μας;"
(Καλά, σε καιρό κρίσης η πραγματική απάντηση θα έβγαζε από τα ρούχα του τον εργοδότη, αλλά ας μείνουμε συγκεντρωμένοι στον στόχο μας)
Το πρόβλημα: Μία συνηθισμένη απάντηση σε αυτή την ερώτηση, θα ήταν το να κολακεύσουμε την εταιρεία. "Θα ήθελα να δουλέψω εδώ, γιατί αυτή η εταιρεία είναι ηγέτης στον τομέα της και θέλω να δουλέψω με τους κορυφαίους σ' αυτόν τον χώρο". Απαπα. Ξεχάστε το. Σύμφωνα με τον Matt Doucette, "κυνηγό ταλέντων" του Monster.com, χίλιες φορές να πείτε την αλήθεια. "Ψάχνω δουλειά. Και είμαι καλός σ' αυτό που κάνω".
Η λύση: Μία ακόμη καλύτερη απάντηση σ' αυτή την ερώτηση είναι το να εκθέσετε, με απλά λόγια, χωρίς στόμφο και περιττές κολακείες, το πόσο σας εκφράζει αυτή η δουλειά και πόσο συνδεδεμένοι νιώθετε με τον στόχο της εταιρείας. Μέχρι εκεί, χωρίς μεγαλοστομίες και λοιπές φούσκες.
3.
"Γιατί ενδιαφέρεσαι γι' αυτή τη θέση;"
Το πρόβλημα: Το μεγαλύτερο λάθος που γίνεται σε αυτή την ερώτηση, είναι ότι ο υποψήφιος απαντά έχοντας κατά νου το πόσο αυτή η θέση για την οποία έφτασε μέχρι εκεί εξυπηρετεί το πλάνο καριέρας του. Το προσωπικό του πλάνο. Όχι το συνολικό.
Η λύση: Σύμφωνα με τη Mavi, η ιδανική απάντηση εδώ είναι αυτή που βάζει "μπροστά" το όραμα της εταιρείας. "Οι άνθρωποι δεν προσλαμβάνονται απλώς για να κάνουν μια δουλειά. Προσλαμβάνονται για να γίνουν κομμάτι του συνόλου μιας επιχείρησης, που έχει στόχους και όνειρα να πραγματοποιήσει. Γι' αυτό, η απάντηση σ' αυτή την ερώτηση πρέπει να είναι επικεντρωμένη στο πως ο υποψήφιος έρχεται για να προσθέσει αξία σ' αυτά τα όνειρα, προσπαθώντας να τα κάνει αληθινά". Να μια τέλεια απάντηση, λοιπόν και πολύ πολύ έξυπνη ταυτόχρονα: "Στην προηγούμενη μου δουλειά - ή σε αυτή που ακόμη βρίσκομαι - έμαθα πολλά, που μπορώ να εξελίξω εδώ. Πιστεύω ότι μπορώ να κάνω τη διαφορά μαζί σας".
4.
"Γιατί να προσλάβω εσένα ειδικά;"
Το πρόβλημα: Πέρα από το ότι ως ερώτηση φαντάζει κάπως προσβλητική, το πραγματικό πρόβλημα είναι ότι δεν γνωρίζετε τα προσόντα, όλων εκείνων που μαζί με εσάς διεκδικούν αυτή τη δουλειά. Δεν είστε σε θέση να γνωρίζετε, αν είστε ο καλύτερος. Οπότε, σίγουρα θα πείτε κάτι που θα φαντάζει είτε ως μεγαλοστομία είτε ως αμηχανία.
Η λύση: Θα ήταν εξαιρετικός ελιγμός, αν απαντούσατε ότι δεν μπορείτε να ξέρετε ποιά είναι τα προσόντα των υπολοίπων και να μιλάτε εξ ονόματος τους. Τώρα, επίσης, είναι η κατάλληλη στιγμή για να μιλήσετε για τα προσόντα σας εκείνα (επικοινωνιακά χαρίσματα, γενναιοδωρία, ευθυκρισία, multitasking, κ.λπ) που δεν χώρεσαν στο βιογραφικό σημείωμα σας. "Είμαι σίγουρος ότι όλοι όσοι διεκδικούν τη θέση είναι ικανότατοι. Αλλά, επειδή μόνο για τον εαυτό μου μπορώ να μιλήσω, θα προσθέσω απλώς ότι είμαι εξαιρετικός /-ή στις διαπραγματεύσεις, στο να κρίνω αντικειμενικά συνεργάτες και συναδέλφους και να ισορροπώ σε δύσκολες καταστάσεις, αλλά και στο να διαχειρίζομαι κρίσεις". Να μια ιδανική απάντηση, σε αυτό, λοιπόν!
5.
"Ποιό είναι το μεγαλύτερο προσόν σου;"
Το πρόβλημα: Το πιο συνηθισμένο λάθος των υποψηφίων για μια δουλειά είναι ότι με το που ακουστεί αυτή η ερώτηση, αρχίζουν να αραδιάζουν ικανότητες, που ο εργοδότης γνωρίζει ήδη από το βιογραφικό τους. "Οι περισσότεροι δεν ξέρουν τον άσο που κρύβουν στο μανίκι κι έτσι ποτέ δεν απαντούν πραγματικά στην ερώτηση", λέει ο Doucette.
Η λύση: Προετοιμαστείτε λίγο γι' αυτήν την ερώτηση για να "σερβίρετε" μία καλή απάντηση. Να, ένα ωραίο σερβίς: "Μου έχουν πει ότι έχω την ικανότητα να επικοινωνώ με τους πάντες".
6.
"Μίλησε μου για κάποιο πρότζεκτ σου που απέτυχε"
Το πρόβλημα: Να μια ξεκάθαρη ερώτηση - παγίδα, που βασικός στόχος της είναι να σας βάλει στη διαδικασία να κατηγορήσετε κάποιον άλλον για την αποτυχία ενός εγχειρήματος. Ο Tom McGuire, συνιδρυστής και μάνατζερ μίας από της μεγαλύτερες συμβουλευτικές εταιρείες για θέματα διαχείρησης ανθρώπινου δυναμικού -της "Talent Growth Advisors" - έχει πολλά να πει επ' αυτού.
Η λύση: Το μυστικό είναι στο να γνωρίζετε ότι όλοι αποτυγχάνουν που και που και αυτό θέλει να ακούσει και ο άνθρωπος που έχετε απέναντι σας. "Η ερώτηση έχει σκοπό να εκμαιεύσει το αν μαθαίνετε από τα λάθη σας", λέει ο McGuire. "Η ιδανική απάντηση πρέπει να έχει μέσα τα εξής: να που έκανα λάθος, να τι πήγε στραβά, αλλά και να τι έμαθα απ' όλο αυτό".
7.
"Τι οικονομικές απαιτήσεις έχεις;"
Το πρόβλημα: "Όσοι διεκδικούν με πάθος μία δουλειά, τείνουν να πετάνε εκεί ένα ποσό κι αυτό είναι λάθος", λέει η Jayne Mattson, αντιπρόεδρος της "Keystone Associates".
Η λύση: Μία σχετικά καλή απάντηση για να αποφύγετε ένα σημαντικό λάθος θα ήταν να πείτε ότι δεν γνωρίζετε πολλά για τις απαιτήσεις της συγκεκριμένης θέσης, ώστε να έχετε ξεκάθαρη απάντηση για το πόσα να ζητήσετε. "Αν, ωστόσο, πιεστείτε για να δώσετε μια απάντηση, αναφέρετε με πόσα χρήματα αμειβόσασταν στην προηγούμενη δουλειά σας και ρωτήστε στο κατά πόσο αυτό το ποσό ανταποκρίνεται στις πραγματικές απαιτήσεις της τωρινής θέσης".
8.
"Πώς φαντάζεσαι τον εαυτό σου σε μία 5ετία;"
Το πρόβλημα: Πρόκειται για ερώτηση που παγιδεύει τους υποψήφιους. "Αν οι προσδοκίες σας είναι κάπως... άγριες, τύπου 'θα ήθελα να γίνω διευθυντής', ο άλλος θα σας δει σαν απειλή, ακόμη και για τη δική του δουλειά. Αν, πάλι, η απάντηση σας είναι χλιαρή, ο εργοδότης ή ο H/R θα θεωρήσει ότι απέναντι του έχει κάποιον χωρίς όνειρα και φιλοδοξίες", εξηγεί η Tracy Cashman, συνεργάτης της "WinterWyman Executive Search".
Η λύση: Το καλύτερο θα ήταν να δώσετε μία απάντηση... ενωτική. Πώς βλέπετε τον εαυτό σας, δηλαδή, σε μια εταιρεία που αναπτύσσεται. "Χρησιμοποιήστε την ερώτηση ως ευκαιρία για να μιλήσετε για... εκείνους. 'Οχι για εσάς. Αν έχετε προϋπηρεσία, εξηγήστε ότι μέχρι τώρα είχατε την ευκαιρία να δουλεύετε με παραγωγικούς ανθρώπους και σε εταιρείες που είχαν όραμα και διαρκώς εξελίσσονταν", λέει.
9.
"Γιατί θέλεις να αφήσεις την παρούσα εργασία σου για εμάς;"
Η λύση: Εδώ, ας θεωρήσουμε συνολικά κακές απαντήσεις, όσες θα διατυπωθούν με υποτιμητικούς ή αρνητικούς χαρακτηρισμούς για την παρούσα εργασία και τον εργοδότη μας. Επίσης, εμπιστευτικές πληροφορίες που αφορούν τον μισθό, τις καθυστερήσεις στις πληρωμές και τη συμπεριφορά, καλό θα ήταν να μη δοθούν, λέει ο διευθύνων σύμβουλος της "OperationsInc",David Lewis.
Η λύση: Να μια περίπτωση που μπορείτε να μιλήσετε μόνο για εσάς. Πείτε ότι νιώθετε έτοιμοι για το επόμενο βήμα. "Νομίζω ότι μπορώ να κάνω / προσφέρω περισσότερα και το επόμενο βήμα μου στη συγκεκριμένη εργασία δεν φαίνεται ιδιαίτερα εφικτό ή το πλαίσιο για κάτι περισσότερο είναι πολύ περιορισμένο".
10.
"Θέλεις να ρωτήσεις κάτι; / Έχεις απορίες;"
Το πρόβλημα: Δύσκολη ερώτηση και φέρνει και σε δύσκολη θέση. Αλλά είναι μία σοβαρή ευκαιρία για να "λάμψετε" και να περάσετε με επιτυχία μία αξιολόγηση, που κρίνεται στις λεπτομέρειες. Σύμφωνα με τη Mavi, "το να μην έχεις ερωτήσεις με το πέρας της συνέντευξης μαρτυρά έλλειψη ενδιαφέροντος για τον ρόλο που ίσως σου προσφερθεί στην εταιρεία. Επίσης, φλυαρεί για το πόσο κατάλαβε κάποιος τη διαδικασία της συνέντευξης. Ακόμη χειρότερες είναι οι ερωτήσεις που απαντιούνται μονολεκτικά από τους εργοδότες. Σημαίνει ότι έχουν ήδη αποφασίσει για το πόσο λίγα ξέρετε για την εταιρεία, στην οποία απευθυνθήκατε".
Η λύση: Το καλύτερο θα ήταν να ρωτήσετε κάτι που να μαρτυρά ότι καταλάβατε τη φιλοσοφία της επιχείρησης, αλλά χρειάζεστε και λίγα στοιχεία περισσότερα, αναλόγως την περίπτωση. Ιδανικές είναι και οι ερωτήσεις που αφορούν όσους προηγήθηκαν και δεν τα κατάφεραν σε αυτή τη θέση. Τι έκαναν λάθος; Σε τι δεν υπήρξαν επαρκείς; Αυτές είναι ερωτήσεις που δίνουν το μήνυμα ότι δεν θέλετε να επαναλάβετε λάθη του παρελθόντος.
Με στοιχεία από το FastCompany.com
