Μια απλή πρακτική διάρκειας μόλις 20 δευτερολέπτων μπορεί να συμβάλει στη μείωση της αντίδρασης του οργανισμού στο στρες, σύμφωνα με έρευνες για το λεγόμενο αυτοπαρηγορητικό άγγιγμα, δηλαδή το άγγιγμα με στόχο να καθησυχάσουμε τον εαυτό μας. Η συγκεκριμένη πρακτική για την ανακούφιση από το στρες είναι η τοποθέτηση του ενός χεριού στην καρδιά και του άλλου στην κοιλιά.
Σε μελέτη του 2021, στην οποία συμμετείχαν 159 άτομα, οι συμμετέχοντες ενημερώθηκαν ότι θα έπρεπε να προετοιμαστούν μέσα σε λίγα λεπτά για μια παρουσίαση μπροστά σε άγνωστη επιτροπή και ταυτόχρονα να μετρούν αντίστροφα από το 2.043 ανά 17. Πριν από την παρουσίαση χωρίστηκαν σε τρεις ομάδες: η πρώτη εφάρμοσε για 20 δευτερόλεπτα το αυτοπαρηγορητικό άγγιγμα, η δεύτερη αγκαλιάστηκε για 20 δευτερόλεπτα και η τρίτη κατασκεύασε χάρτινα αεροπλανάκια.
Όσοι εφάρμοσαν το άγγιγμα ή αγκαλιάστηκαν παρουσίασαν χαμηλότερα επίπεδα κορτιζόλης σε σχέση με την ομάδα που κατασκεύασε αεροπλανάκια. Δεν καταγράφηκαν, ωστόσο, διαφορές στους καρδιακούς παλμούς ή στο πόσο στρεσαρισμένοι δήλωσαν ότι αισθάνονταν οι συμμετέχοντες. Το άγγιγμα συνδέθηκε με χαμηλότερη αντίδραση κορτιζόλης και από την ομάδα της αγκαλιάς, αν και η διαφορά δεν ήταν στατιστικά σημαντική.
Οι ερευνητές δεν έχουν ακόμη καταλήξει στον μηχανισμό που εξηγεί το αποτέλεσμα. Ο επικεφαλής της μελέτης υποθέτει ότι μπορεί να εμπλέκεται η ωκυτοκίνη, καθώς υπάρχουν προκαταρκτικές ενδείξεις ότι το να αγγίζουμε τον εαυτό μας μπορεί να προκαλεί την έκλυση ωκυτοκίνης. Ωστόσο, σημειώνει ότι τα διαθέσιμα δεδομένα είναι ακόμη περιορισμένα.
Σε άλλη μελέτη, που δημοσιεύθηκε το 2026, 78 άτομα με χρόνιο στρες χωρίστηκαν τυχαία σε δύο ομάδες και κλήθηκαν είτε να αγγίξουν τον εαυτό τους είτε να κάνουν διαλογισμό για πέντε λεπτά καθημερινά επί δύο εβδομάδες. Και στις δύο ομάδες, οι συμμετέχοντες ανέφεραν αμέσως μετά το άγγιγμα λιγότερο στρες, κόπωση και μοναξιά.
Σε νεότερη μελέτη, σχεδόν 500 άτομα ενθαρρύνθηκαν να εφαρμόσουν καθημερινά επί έξι μήνες την πρακτική με το ένα χέρι στην καρδιά και το άλλο στην κοιλιά. Όσοι την έκαναν περισσότερες φορές την εβδομάδα ανέφεραν ότι αισθάνονταν μεγαλύτερη συμπόνια απέναντι στον ίδιο τους τον εαυτό και ότι τα συμπτώματα επιβάρυνσης της ψυχικής τους υγείας μειώθηκαν.
Οι ερευνητές επισημαίνουν, ωστόσο, ότι συνολικά δεν υπάρχουν ακόμη αρκετά στοιχεία για να επιβεβαιωθεί η αποτελεσματικότητα της πρακτικής και ότι χρειάζονται μεγαλύτερες και πιο ποικίλες ομάδες συμμετεχόντων.
Πώς γίνεται
Τοποθετήστε το ένα ή και τα δύο χέρια στην καρδιά ή στην κοιλιά σας – ή ένα χέρι σε κάθε σημείο. Πάρτε μερικές βαθιές αναπνοές και επικεντρωθείτε για περίπου 20 δευτερόλεπτα στη ζεστασιά και την πίεση των χεριών σας.
Η πρακτική δεν είναι απαραίτητα βοηθητική για όλους. Εναλλακτικά, μπορεί κανείς να δοκιμάσει άλλες μορφές σωματικής «γείωσης», όπως να συγκεντρωθεί στα πέλματά του που ακουμπούν στο πάτωμα ή να αγγίξει κάτι απαλό.
Το αυτοπαρηγορητικό άγγιγμα δεν αποτελεί αποδεδειγμένη θεραπεία ούτε υποκατάστατο της επαγγελματικής φροντίδας.
