Η Γη εμφανίστηκε πολύ νωρίς στο κοσμικό "πάρτυ" σύμφωνα με μία νέα θεωρητική μελέτη που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Monthly Notices of the Royal Astronomical Society. Οι συγγραφείς-ερευνητές επεδίωξαν τη μοντελοποίηση της αστρογένεσης, με σκοπό την εκτίμηση των πιθανοτήτων ενός εξωπλανήτη να ανήκει στη λεγόμενη "κατοικήσιμη" ζώνη ενός άστρου.
Μετά από 6 χρόνια λειτουργίας, το διαστημικό παρατηρητήριο Kepler σαρώνοντας πολλές γωνιές του γαλαξία μας, έχει αποκαλύψει περισσότερους από 3.500 εξωπλανήτες, και πλέον κρίνεται σημαντικό να προσδιοριστεί εκείνο το εύρος των προυποθέσεων που εξασφαλίζουν ένα περιβάλλον φιλοξενο για την απαρακώλυτη πορεία ανάπτυξης του -ίσως διαδεδομένου- φαινομένου της ζωής.
Tο πλεονέκτημα του δικού μας πολιτισμού, που αναπτύχθηκε σε έναν πρώιμα φιλόξενο πλανήτη, απορρέει από το γεγονός ότι είμαστε ακόμη σε θέση να ανιχνεύσουμε την καταγωγή μας και να αποκαλύψουμε τα μυστήρια του σύμπαντος.
Οι αστροφυσικοί χαρακτηρίζουν έναν εξωπλανήτη ως "Γαία" όταν θεωρείται δυνητικά κατοικήσιμος και έχουν ορίσει τα εξής κριτήρια:
- να τροχιοδρομεί σε ένα ορισμένο εύρος απόστασης από το μητρικό του άστρο
- να φέρει βραχώδη επιφάνεια από πυριτικά πετρώματα και μέταλλα
- να διαθέτει σημαντική ποσότητα νερού, ώστε να ευνοούνται οι αντιδράσεις που οδηγούν στη σύνθεση των πρόδρομων οργανικών μορίων της ζωής
Η εν λόγω μελέτη συνεισέφερε προς αυτή την κατεύθυνση αξιολογώντας τα δεδομένα που διαχρονικά έχει συλλέξει το τηλεσκόπιο Hubble και ο "κυνηγός" εξωπλανητών Kepler, εκδίδοντας την εξής ετυμηγορία:
Όταν το ηλιακό μας σύστημα γεννήθηκε πριν από περίπου 4,6 δισεκατομμύρια χρόνια, μέσα σε μία καυτή περιδίνηση διαστημικής σκόνης και αερίων, μόνο το 8% των κατοικήσιμων πλανητών, που πρόκειται ποτέ να παράξει το σύμπαν, είχαν πρόφτασει να δημιουργηθούν. Μάλιστα, ο ρυθμός αστρογένεσης δεν πρόκειται να κορυφωθεί, παρά μόνο μετά την πάροδο 6 δισεκατομμυρίων ετών! Όταν, δηλαδή, το δικό μας άστρο θα έχει τελευτήσει, διολισθαίνοντας αργά και άδοξα προς το θλιβερό, σκοτεινό πεπρωμένο του.
Ο κύριος συντάκτης της μελέτης Peter Behroozi, του Επιστημονικού Ινστιτούτου Διαστημικού Τηλεσκοπίου (STScI), της Βαλτιμόρη δήλωσε σε λιγότερο λυρικούς τόνους: "Κύριο κίνητρό μας είναι η κατανόηση της θέσης της Γης στο πλαίσιο του περιβάλλοντος κόσμου". Σημείωσε, επίσης, πως "σε σύγκριση με όλους τους άλλους πλανήτες που πρόκειται ποτέ να δημιουργηθούν στο σύμπαν, η Γη σχηματίστηκε πραγματικά νωρίς."
Τα συμπεράσματα αυτά υπαγορεύτηκαν από παρατηρήσεις του τηλεσκοπίου Hubble, το οποίο εστιάζοντας όλο και πιο μακριά στο σύμπαν και κατά συνεπεια ταξιδεύοντας όλο και πιο πίσω στο χρόνο, κατάφερε να ανασυνθέσει το ιστορικό σχηματισμού αστέρων κατά το διάνυσμα της εξέλιξης των γαλαξιών στο σύμπαν. Μελετώντας τα στοιχεία αυτά, είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε ότι το σύμπαν παρήγαγε αστέρες με πολύ γρηγορότερο ρυθμό πριν από 10 δισεκατομμύρια χρόνια, αλλά η ποσότητα υδρογόνου και ηλίου που συμμετείχε ήταν περιορισμένη. Σήμερα, και ενώ η αστρογένεση έχει επιβραδύνει σημαντικά, το αποθεματικό υλικό για να τη δημιουργία άστρων πλεονάζει, με αποτέλεσμα το σύμπαν να συνεχίσει για άλλο 1 τρισεκατομμύριο χρόνια να κοσμείται από αυτόφωτες, λαμπρές χάντρες που διαρρηγνύουν κατά τόπους την απέραντη μονοτονία του διαστημικού κενού.
Η γένεση αστέρων ακολουθείται ως επί το πλείστον από συνοδά πλανητικά συστήματα και, όπως έχει καταδείξει ο άγρυπνος "κυνηγός" εξωπλανητών Kepler, πολλοί εξ αυτών βρίσκονται εντός της "φιλόξενης" ζώνης. Οι εκτιμήσεις των ερευνητών κάνουν λόγο για 1 δισεκατομμύριο πλανήτες σαν τη Γη εντός του Γαλαξία [Milky Way], αριθμός που εκτοξεύεται αν συμπεριληφθούν και τα άλλα 100 δισεκατομμύρια γαλαξιών που κατοικοεδρεύουν στο παρατηρήσιμο σύμπαν. Μάλιστα, λαμβάνοντας υπόψη μας ότι το τελευταίο αστέρι δεν αναμένεται να σβήσει παρά μόνο μετά από 1 τρισεκατομμυρίο χρόνια, οι ευκαιρίες για να αναδυθούν πολλές και διαφορετικές μορφές ζωής στο playground των πλανητών οργιάζουν.
Οι φιλόξενες Γαίες, καταλήγουν οι ερευνητές, είναι πιο πιθανό να εμφανιστούν σε γιγάντια σμήνη γαλαξιών, αλλά και σε νάνους γαλαξίες, οι οποίοι δεν έχουν ακόμη εξαντλήσει το σύνολο των αποθεματικών υλικών που διαθέτουν για δόμηση αστέρων και συνοδών πλανητών. Ο Γαλαξία μας, στον αντίποδα, έχει ήδη χρησιμοποιήσει πολύ από το διαθέσιμο για υλικό για αστρογένεση.
Το υπαρξιακό -αλλά και επιστημονικό- ερώτημα που απομένει είναι κατά πόσον η περιδινούμενη αστερόσκονη, δεδομένων των κατάλληλων συνθηκών, οδηγεί αργά ή γρήγορα στο φαινόμενο της ζωής.
Τουλάχιστον, το πλεονέκτημα του δικού μας πολιτισμού, που αναπτύχθηκε σε έναν πρώιμα φιλόξενο πλανήτη, απορρέει από το γεγονός ότι είμαστε ακόμη σε θέση να ανιχνεύσουμε την καταγωγή μας και να αποκαλύψουμε τα μυστήρια του σύμπαντος. Και αυτό διότι τα ντοκουμέντα της ιστορίας καταγράφονται σε πηγές όπως το ορατό φως, η ακτινοβολία υποβάθρου και άλλες ηλεκτρομαγνητικές που προέρχονται από τη Μεγάλη Έκρηξη και έχουν σμιλευτεί από τα μοτίβα της κοσμική εξέλιξης. Ωστόσο, μετά από 1 τρισεκατομμύριο χρόνια, λόγω της τρομακτικής διαστολής του χώρου, τα σημάδια θα εκλείψουν, τα χνάρια θα σβηστούν και οι ύστεροι πολιτισμοί δε θα έχουν ιδέα από που ξεκίνησε το σύμπαν.
Αν ενδιαφέρεστε για τα πιο πρόσφατα άρθρα μου, έχετε ερωτήσεις ή επιθυμείτε να μου προτείνετε ένα θέμα, μπορείτε να με ακολουθήσετε στο Facebook και να επικοινωνήσετε μαζί μου.
σχόλια