Ο Ονορέ ντε Μπαλζάκ και οι 30.000 καφέδες

Ο Ονορέ ντε Μπαλζάκ και οι 30.000 καφέδες Facebook Twitter
6

[Aπό την Μάρω Αγγελοπούλου]

Ο Ονορέ ντε Μπαλζάκ και οι 30.000 καφέδες Facebook Twitter
Δαγκεροτυπία του Μπαλζάκ, αγνώστου φωτογράφου. Παρίσι, 1842

Μία λέξη έρχεται αναπόφευκτα στο νου με το άκουσμα του ονόματος Μπαλζάκ. Όγκος. Υπερμεγέθης και θεριακωμένος: στην εμφάνιση, στο καλλιτεχνικό του έργο και, βεβαίως, στις καταχρήσεις. Με πρώτη και καλύτερη τον καφέ, που συναγωνίστηκε ακόμα και τον σεξουαλικό του εθισμό σε τιτλούχες: μαρκησίες, δούκισσες, κοντέσες (όχι πως οι πεταχτούλες ανώνυμες με τα τροφαντά στήθη και τα κελαρυστά γελάκια τον χάλαγαν).


Ο καφές, αγαπητοί μου.


Άλλωστε, αυτός τον έστειλε στον τάφο.


Όλα τα κείμενα και οι πραγματείες που μιλούν για τη ζωή του, αποτυπώνουν αυτό το φιλόλαγνο πλάσμα, ως απολύτως εργασιομανές: τουλάχιστον 15 ώρες συγγραφής ημερησίως που συντηρούνταν όχι μόνο από το υπερκινητικό μυαλό του (κρατούσε σημειώσεις συνεχώς, ακόμα και σε χαρτοπετσέτες), αλλά κυρίως από τις 20 με 40 κούπες καφέ που επιτάχυναν τη διαδρομή της πένας στο χαρτί. Αξίζει, βεβαίως, να σημειωθεί ότι, τους καιρούς εκείνους, η αντίστοιχη σερβιρισμένη ποσότητα ήταν το ήμισυ μιας μέτριας σημερινής κούπας καφέ. Όχι πως αυτό, φυσικά, μειώνει το μέγεθος. Ο Μπαλζάκ είχε τη δική του πράσινη νεράιδα. Μόνο που ήταν καφέ. Και τον συντρόφευε ακαταπαύστως, επί δεκαετίες.


Έγραφε πάντα νύχτα. Ξυπνούσε στη 1 το πρωί και έγραφε μέχρι τις 8, κατεβάζοντας ολόκληρες κούπες μονορούφι, για να συνεχίσει μέχρι το απόγευμα και φτού κι απ' την αρχή. Κάπως έτσι κυοφόρησε 85 συγγράμματα σε 20 χρόνια. Θαμμένος πίσω από σελίδες που γέμιζαν αδιάκοπα σε εν δυνάμει αριστουργήματα και ανώδυνα ρομάντζα, βυθιζόταν στον εθισμό του, φτάνοντας στο σημείο-όταν πλέον δεν τον άγγιζε ο καφές ως ρόφημα-να καταναλώνει ολόκληρους κόκκους, ακόμα και τα κατακάθια του καφέ, μία «φρικτή και μάλλον βάναυση μέθοδος..» που πρότεινε αποκλειστικά σε δασύτριχους άντρες με περίσσιο σθένος (!;).


Αυτός ο ταγμένος στο νόμο της απληστίας, όπου το πολύ δεν είναι ποτέ αρκετό, κατέγραψε, περί τα 190 χρόνια πριν, το δίπολο χαράς-άλγους της εμμονής του στο δοκίμιο "The Pleasures and Pains of Coffee", ως μέρος της «ενισχυμένης» έκδοσης La Physiologie du Goût (μτφρ. «Η Φυσιολογία του Γούστου») του γάλλου γαστρονόμου Ζαν Ανθέλμ Μπριγιά- Σαβαρέν. Το πλήρες προσάρτημα, με τον υπότιτλο Trait6 des Excitants Modernes, ασχολείται με τον καφέ, το κρασί και τον καπνό. Εκεί βρίσκει έδαφος ο Μπαλζάκ και αναγορεύει τους λατρευτούς κόκκους σε όπιο της λογοτεχνίας, που μετουσιώνεται σε «... σπινθήρες που φωταγωγούν όλη τη διαδρομή μέχρι τον εγκέφαλο. Από εκείνη τη στιγμή, όλα βρίσκονται σε ταραχώδη κατάσταση. Οι ιδέες επιταχύνονται σαν τάγματα ενός μεγάλου στρατού στο θρυλικό πεδίο μάχης του, και ο πόλεμος μαίνεται. Μνήμες συσσωρεύονται, φωτεινές σημαίες υψώνονται. Το ιππικό της μεταφοράς αναπτύσσει υπέροχους καλπασμούς. Το πυροβολικό της λογικής πλησιάζει βιαστικά με βαγόνια που κροταλίζουν και φυσίγγια. Στη φαντασία, σκοπευτές κοιτούν και πυροβολούν. Ακολουθούν μορφές και σχήματα και χαρακτήρες. Το χαρτί απλώνεται με μελάνι-γιατί η νυχτερινή εργασία ξεκινά και ολοκληρώνεται με το χείμαρρο αυτού του μαύρου νερού, όπως μια μάχη αρχίζει και τελειώνει με μαύρη σκόνη».


Θα σημειώσει επίσης ότι «Ο καφές κάνει τους βαρετούς ανθρώπους ακόμη πιο βαρετούς», ενώ θα μνημονεύσει και τον Τζοακίνο Ροσίνι «Μου είπε ότι ο καφές είναι μια υπόθεση δεκαπέντε ή είκοσι ημερών. Όσο χρειάζεται για να γράψεις μια όπερα. Αν και ο χρόνος κατά τον οποίο κανείς απολαβάνει τον καφέ, μπορεί να επεκταθεί».


Δεδομένων των γαργαντουικών περιγραφών για τη λαιμαργία του, ένας καρδιακός θάνατος προαναγγελλόταν ήδη. Στις μνημειώδεις ιστορίες ανήκει και το –ατεκμηρίωτο παρά ταύτα- ιστορικό γεύμα, όπου ο συγγραφέας μόνος καταβρόχθισε 100 στρείδια Οστάνδης, δώδεκα παϊδάκια, μια πάπια με γογγύλια, δυο ψητές πέρδικες, μια πιατέλα από φρούτα, κρασί, λικέρ και... 30 δόσεις καφέ. Υπερβολικό; Ασυζητητί! Άλλωστε, αποδεδειγμένα, δεν υπήρχε χώρος ανάμεσα στον εαυτό του και την αντανάκλαση της ευφυΐας του, παρά μόνο για την αδηφαγία του, πλουμιστή και θηριώδης εν τω συνόλω. Κι ήταν αυτή η λαιμαργία, ιδίως η εμμονική του σχέση με τον καφέ («αυτή η μεγάλη δύναμη της ζωής μου! 30.000 φλιτζάνια καφέ ήπια όσο έγραφα την Ανθρώπινη Κωμωδία!») που τον έστειλε στον άλλο κόσμο σε ηλικία 51 ετών. Χορτάτο. Και σε παραλήρημα.

Ακριβώς, δηλαδή, όπως έζησε..

 

Ο Ονορέ ντε Μπαλζάκ και οι 30.000 καφέδες Facebook Twitter

6

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

«Λέγαμε δημοκρατία και ελευθερία και συγκλονιζόμασταν»

Βιβλίο / «Λέγαμε δημοκρατία και συγκλονιζόμασταν»

Στον συλλογικό τόμο των εκδόσεων Τόπος, που μόλις κυκλοφόρησε με τίτλο «Τότε και τώρα», 34 άνθρωποι που αντιστάθηκαν στη δικτατορία ανατρέχουν στις μνήμες του Πολυτεχνείου, με το βλέμμα στραμμένο στο σήμερα. Η LiFO αναδημοσιεύει χαρακτηριστικά αποσπάσματα του βιβλίου.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
«Εκατέρωθεν του φακού»: Η άγνωστη ζωή του Παύλου Μελά και της Ναταλίας Δραγούμη μέσα από το οικογενειακό τους αρχείο

Βιβλίο / Πριν από τον ήρωα, ήταν μια οικογένεια: Οι άγνωστες φωτογραφίες του Παύλου Μελά και της Ναταλίας Δραγούμη

Η έκδοση του ΜΙΕΤ «Εκατέρωθεν του φακού» φέρνει στο φως το άγνωστο οικογενειακό άλμπουμ του μακεδονομάχου και της συζύγου του, αποτυπώνοντας ανέμελες στιγμές μιας ζωής που έμελλε να διακοπεί βίαια από την Ιστορία.
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ
Λυδία Ξυνογαλά: «Οι ιαματικές πηγές δεν χρειάζεται να ρημάξουν αλλά ούτε και να γίνουν spa»

Radio Lifo / Λυδία Ξυνογαλά: «Οι ιαματικές πηγές δεν χρειάζεται να ρημάξουν αλλά ούτε και να γίνουν spa»

Η αρχιτέκτονας και ερευνήτρια Λυδία Ξυνογαλά μελετά τον ξεχασμένο, φυσικό και πολιτιστικό πλούτο των ιαματικών πηγών της χώρας και αναζητά τρόπους να αποκτήσουν ξανά ζωή οι ιστορικές λουτροπόλεις και να γίνουν προσβάσιμες σε όλους.
ΜΕΡΟΠΗ ΚΟΚΚΙΝΗ
Νέλιο Μπίντερμαν: Γιατί όλος ο κόσμος μιλάει για έναν 23χρονο συγγραφέα

Βιβλίο / Νέλιο Μπίντερμαν: Γιατί όλος ο κόσμος μιλάει για έναν 23χρονο συγγραφέα

Η Πάτι Σμιθ τον αποθεώνει, η Ντούα Λίπα διαβάζει το βιβλίο του, ο Τύπος τον συγκρίνει με τον Τόμας Μαν. Ο Νέλιο Μπίντερμαν είναι ο νεαρός Ελβετός συγγραφέας που κατάφερε να κάνει διεθνές εκδοτικό γεγονός ένα μυθιστόρημα για την παρακμή μιας ουγγρικής αριστοκρατικής οικογένειας.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
10 βιβλιοπώλες επιλέγουν το αγαπημένο τους βιβλίο

Βιβλίο / Ζουν μέσα σε χιλιάδες βιβλία· ένα όμως τούς άλλαξε τη ζωή: 10 βιβλιοπώλες της Αθήνας μιλούν

Ποιος ξέρει καλύτερα τα βιβλία από όσους ζουν ανάμεσά τους; Άνθρωποι που έχουν αφιερώσει τη ζωή τους στην ανάγνωση μοιράζονται τους αγαπημένους τους τίτλους που τους σημάδεψαν και στους οποίους εξακολουθούν να επιστρέφουν.
ΜΙΝΑ ΚΑΛΟΓΕΡΑ
Τι θα συνέβαινε αν ξυπνούσες ένα πρωί και ήσουν τρομοκράτης;

Το πίσω ράφι / Είμαστε όλοι τρομοκράτες. Μέχρι αποδείξεως του εναντίου.

Η «Άγνωστη τρομοκράτισσα», το καλοφτιαγμένο πολιτικοκοινωνικό θρίλερ του Ρίτσαρντ Φλάναγκαν, σχολιάζει το τριπάκι του πλανήτη μετά την 11η Σεπτεμβρίου, όπου όλοι αισθάνονται έρμαια αληθινών και ψεύτικων απειλών τρομοκρατίας.
ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ
ΕΠΕΞ Τζούλια Τσιακίρη: «Τα βιβλία μας είναι αργής ωρίμανσης»

Βιβλίο / Τζούλια Τσιακίρη: «Τα βιβλία μας είναι αργής ωρίμανσης»

Η ψυχή των εκδόσεων Το Ροδακιό, που πλέον στεγάζονται στις παρυφές της Ομόνοιας, μιλά για το νέο της εγχείρημα, για τα βιβλία που εξέδωσε και έκαναν αίσθηση, για την Αθήνα που «πρέπει να ξανακατακτήσουμε», αλλά και για τη λαχτάρα για το τυπωμένο χαρτί, που εκλείπει.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ

σχόλια

4 σχόλια
Και εγώ κεφτέδες διάβασα Arya και χάρηκα . Δυστυχώς έπινε καφέδες . Βέβαια δεν χάνω το κουράγιο μου, αυτό δεν αποκλείει να έπινε μεν καφέδες αλλά να έτρωγε και κεφτέδες και μάλιστα, Θεού θέλοντος μπορεί να είχε προλάβει να φάει 30.000 κιοφτέδες πριν μετακομίσει σε τόπο Χλοερό.Πράγμα που αποδεικνύει και την Ελληνικότητα της Μακεδονίας μας.