Ερευνητές του πανεπιστημίου Rochester ισχυρίζονται πως η πρόσφατα δημοσιευμένη μελέτη τους στο επιστημονικό περιοδικό Personality and Social Psychology Review καθιστά μια πιθανή αρνητική συσχέτιση μεταξύ ευφυΐας και θρησκευτικής πίστης πιο εμφανή από ποτέ. Πιο συγκεκριμένα, πρόθεση των ερευνητών ήταν να διαπιστώσουν κατά πόσον οι άνθρωποι με υψηλότερο δείκτη νοημοσύνης -ανεξαρτήτως του φύλου και της εκπαίδευσης- τείνουν να απορρίπτουν πιο συχνά τις κοινές θρησκευτικές αντιλήψεις και τα δόγματα.
Για να το καταφέρουν αυτό, πραγματοποίησαν μια "μετα-ανάλυση" 63 επιστημονικών ερευνών, δημοσιευμένων μεταξύ του 1928 και του 2012. Η µετα-ανάλυση συνιστά µια ερευνητική µεθοδολογία µέσω της οποίας αξιολογούνται και συντίθενται οι επιµέρους µελέτες σε ένα συγκεκριµένο επιστηµονικό πεδίο, με στόχο την εξαγωγή ενός συνολικού συμπεράσματος βάσει ισχυρών στατιστικών εργαλείων.
Στη μετα-ανάλυση, λοιπόν, οι ερευνητές αναφέρουν πως οι 53 από τις 63 έρευνες (~85%) υποστηρίζουν την ύπαρξη αρνητικής συσχέτισης, ενώ στον αντίποδα μόνο 10 μελέτες κάνουν λόγο για θετική. Κι επειδή στον επιστημονικό κόσμο η αξιοπιστία των συμπερασμάτων προκύπτει μόνο από στατιστικώς σημαντικά ευρήματα, οι ερευνητές επισημαίνουν πως αρνητική συσχέτιση αποδεικνύεται με "ασφάλεια" σε 35 από τις 53 μελέτες, ενώ θετική μόνο σε 2 από τις 10..
Το είδος της νοημοσύνης που περιγράφουν όλες αυτές οι μελέτες είναι η αναλυτική ευφυΐα. Ως τέτοια ορίζεται η ικανότητα ενός ατόμου για λογική σκέψη, σχεδιασμό και επίλυση προβλημάτων, χειρισμό αφηρημένων-περίπλοκων ιδεών, γρήγορη και αποδοτική μάθηση από τις εμπειρίες. Οι δείκτες και τα κριτήρια που χρησιμοποιούνται για την αξιολόγηση της ευφυΐας περιλαμβάνουν το IQ (Intelligence Quotient), σκορ όπως το GPA (Grade Point Average) και το UEE (University Entrance Exams), εάν κάποιος είναι μέλος της MENSA κ.α..
Μερικά χαρακτηριστικά ευρήματα που σημειώνονται στη μετα-ανάλυση είναι πως τα παιδιά ηλικίας 10 ετών με IQ μεγαλύτερο του 130 είναι πολύ λιγότερο προσκολλημένα σε θρησκευτικές αντιλήψεις, ενώ οι μεσήλικοι με IQ ανώτερο του 140 δηλώνουν άθεοι σε ποσοστό > 84%.
Επομένως, σύμφωνα με αυτή την έρευνα, οι αριθμοί συνηγορούν αποφασιστικά υπέρ της ύπαρξης μιας αρνητικής συσχέτισης μεταξύ ευφυΐας και θρησκευτικής πίστης.. ένα ενδεχόμενο που οι περισσότεροι εξετάζουμε, όταν διάφοροι πεφωτισμένοι και αυτόκλητοι "μάρτυρες" του θείου προσπαθούν να μας πείσουν για τη "μία και μοναδική αλήθεια" τους. Μια αλήθεια που τόσο βολικά (παράδοξο;) ερμηνεύει το μικρό, τετράγωνο και αδιάλλακτο σύμπαν μέσα στο οποίο ζουν. Πόσα ανθρώπινα μυαλά να έχουν κάψει τα δόγματα και οι θρησκείες; Αναρωτιέμαι.
Υ.Γ.1: Ενστάσεις περί "συναισθηματικής ευφυΐας" δεν θα ληφθούν σοβαρά υπόψιν, καθώς δεν έχουν επιστημονικό έρεισμα. Τέτοιοι ψευδο-επιστημονικοί όροι και έννοιες εφευρέθηκαν από αγύρτες για να πουλήσουν τόνους βιβλία "αυτο-βελτίωσης" & οδηγούς επαγγελματικής επιτυχίας σε άτομα με χαμηλή αυτοεκτίμηση και έλλειμμα αναλυτικής ευφυΐας :P
Υ.Γ.2: Το σχόλιο της τελευταίας παραγράφου θίγει κυρίως τους ψυχαναγκαστικούς θρησκόληπτους, οι οποίοι νιώθουν ιδιαίτερο καθήκον τους να σε βάλουν στο "σωστό" δρόμο, εάν θεωρήσουν πως ασπάζεσαι διαφορετικές κοσμολογικές αντιλήψεις.
σχόλια