Κάποτε αυτά τα τεράστια σοβιετικά σπα φιλοξενούσαν τις διακοπές των Σοβιετικών Facebook Twitter
Η κυκλική διαρρύθμιση με τις ατομικές θέσεις αυτού του λουτρού στο Tskaltubo επέτρεπε σε πολλούς επισκέπτες να το χρησιμοποιούν ταυτόχρονα. Φωτο: Reginald Van de Velde

Κάποτε αυτά τα τεράστια σοβιετικά σπα φιλοξενούσαν τις διακοπές των Σοβιετικών

1

Σε αυτή τη μικρή πόλη της κεντρο-δυτικής Γεωργίας, η πρασινάδα έχει εισχωρήσει μέσα σε ετοιμόρροπα κτίρια μιας άλλης εποχής. Επιβλητικές κολόνες, κίονες και καμάρες, βαμμένες σε απαλό γαλάζιο και τιρκουάζ, κοσμούν τεράστια θεραπευτήρια του Σοβιέτ που κάποτε λειτουργούσαν για τις διακοπές των εξουθενωμένων πολιτών.

Τη δεκαετία του '20, το Tskaltubo ήταν μια ακμάζουσα λουτρόπολη με αποκλειστικά σοβιετική «πελατεία». Οι πολίτες συνέρρεαν για διακοπές, στο πλαίσιο ενός κυβερνητικού προγράμματος υγείας, που σκοπό είχε να τους «επανενεργοποιήσει», την ώρα που θα επαναθεωρούσαν τα σοσιαλιστικά ιδεώδη. 

Η βασική ιδέα πίσω από αυτό το πρόγραμμα υποστήριζε πως αν οι εργάτες ήταν υγιείς, το εργατικό δυναμικό θα ήταν θεωρητικά επίσης υγιές και συνεπώς πιο παραγωγικό στις υπηρεσίες του προς το καθεστώς.

Παρόλο που πολλά από τα κτίρια αυτά είναι πλέον εγκαταλελειμμένα και υπό κατάρρευση, κάποια τμήματα των σπα είναι ακόμα λειτουργικά. 

Μπορεί αυτές οι εικόνες να συλλαμβάνουν την παρακμή των κτιρίων, όμως τα ζωντανά χρώματα και η κατασκευαστική τους ακεραιότητα αποδεικνύουν το μεγαλόπρεπο παρελθόν τους. 

Αυτά τα κυβερνητικά προγράμματα που λέγονταν putevki υποχρέωναν τους πολίτες να παίρνουν διακοπές για τουλάχιστον δύο εβδομάδες κάθε χρόνο. Έφταναν με τρένο σε πολυτελή συγκροτήματα και τους παρέχονταν τα δωμάτιά τους. Οι γιατροί τους συνταγογραφούσαν μια σειρά από προγραμματισμένες παροχές που περιλάμβαναν ακόμα και υποχρεωτική ηλιοθεραπεία.

«Είναι όλα τόσο μεγάλα και αυτές οι κολόνες τόσο ψηλές που νιώθεις ότι κατασκευάστηκαν με μεγάλη περηφάνια» λέει ο Reginald Van de Velde, ένας αστικός εξερευνητής που επισκέφθηκε το σημείο το 2017. 

Αυτά τα κυβερνητικά προγράμματα που λέγονταν putevki υποχρέωναν τους πολίτες να παίρνουν διακοπές για τουλάχιστον δύο εβδομάδες κάθε χρόνο. Έφταναν με τρένο σε πολυτελή συγκροτήματα και τους παρέχονταν τα δωμάτιά τους. Οι γιατροί τους συνταγογραφούσαν μια σειρά από προγραμματισμένες παροχές που περιλάμβαναν ακόμα και υποχρεωτική ηλιοθεραπεία.

Τα σοβετικά σπα δεν είχαν καμία σχέση με τα σημερινά. Οι επισκέπτες δεν έφερναν μαζί τις οικογένειές τους. Το αλκοόλ, ο χορός και ο θόρυβος επίσης δεν επιτρέπονταν γιατί τους αποσπούσαν από την υποχρέωσή τους να αναλογίζονται το σοσιαλιστικό καθεστώς.

Παρόλο που κάποια κομμουνιστικά σπα χρησιμοποιούνται ακόμα, ενώ τα συγκροτήματα που επισκέφθηκε ο φωτογράφος εμφανίζονται εγκαταλελειμμένα, κάποιες κατασκευές κατοικούνται. 

«Αυτά τα κτίρια έχουν καταληφθεί πλέον από πρόσφυγες» λέει ο Van de Velde. Διωγμένοι από τα σπίτια τους εξαιτίας του πολέμου, οι κάτοικοι της Αμπχαζίας, μιας επαρχίας που έχει κηρύξει την αυτονομία της, έχουν φτιάξει τους δικούς τους καταυλισμούς καθώς και κήπους με λαχανικά. 

Το Tskaltubo είναι ακόμα και σήμερα δημοφιλής λουτρόπολη. Το κεντρικό κτίριο των θεραπευτηρίων της πόλης χρησιμοποιείται ακόμα, παρόλο που όταν το επισκέφθηκε ο φωτογράφος δεν είχε πολλούς επισκέπτες. Το συγκρότημα περιλαμβάνει ξενοδοχείο, εστιατόριο, οινοθήκη και ακόμα παρέχει παραδοσιακές υπηρεσίες, όπως τα θεραπευτικά λουτρά. 

Κάποτε αυτά τα τεράστια σοβιετικά σπα φιλοξενούσαν τις διακοπές των Σοβιετικών Facebook Twitter
Μεγαλοπρεπείς κολόνες σε εγκαταλελειμμένο θεραπευτήριο. Φωτο: Reginald Van de Velde
Κάποτε αυτά τα τεράστια σοβιετικά σπα φιλοξενούσαν τις διακοπές των Σοβιετικών Facebook Twitter
Αυτό το πέρασμα συνέδεε τις κύριες εγκαταστάσεις των λουτρών με τα δωμάτια των επισκεπτών. Φωτο: Reginald Van de Velde
Κάποτε αυτά τα τεράστια σοβιετικά σπα φιλοξενούσαν τις διακοπές των Σοβιετικών Facebook Twitter
Η σοβιετική ελίτ συγκεντρωνόταν σε αυτές τις αίθουσες εστίασης με τους κίονες και τα έντονα χρώματα. Φωτο: Reginald Van de Velde
Κάποτε αυτά τα τεράστια σοβιετικά σπα φιλοξενούσαν τις διακοπές των Σοβιετικών Facebook Twitter
Φωτο: Reginald Van de Velde
Κάποτε αυτά τα τεράστια σοβιετικά σπα φιλοξενούσαν τις διακοπές των Σοβιετικών Facebook Twitter
Εγκαταλελειμμένο θεραπευτήριο στη ρωσική ριβιέρα της Sokhum στη Γεωργία. Φωτο: Reginald Van de Velde
Κάποτε αυτά τα τεράστια σοβιετικά σπα φιλοξενούσαν τις διακοπές των Σοβιετικών Facebook Twitter
Τραπέζια μπιλιάρδου μέσα σε αίθουσα διασκέδασης στο Tskaltubo της Γεωργίας. Φωτο: Reginald Van de Velde
Κάποτε αυτά τα τεράστια σοβιετικά σπα φιλοξενούσαν τις διακοπές των Σοβιετικών Facebook Twitter
Αυτό το πέρασμα οδηγεί σε ένα από τα πολλά λουτρά του συγκροτήματος. Φωτο: Reginald Van de Velde
Κάποτε αυτά τα τεράστια σοβιετικά σπα φιλοξενούσαν τις διακοπές των Σοβιετικών Facebook Twitter
Η φύση έχει θεριέψει σε αυτό το σπειροειδές κλιμακοστάσιο. Φωτο: Reginald Van de Velde
Κάποτε αυτά τα τεράστια σοβιετικά σπα φιλοξενούσαν τις διακοπές των Σοβιετικών Facebook Twitter
Αυτό το θέατρο κάποτε διέθετε μια ξύλινη σκηνή και κουρτίνες. Φωτο: Reginald Van de Velde
Κάποτε αυτά τα τεράστια σοβιετικά σπα φιλοξενούσαν τις διακοπές των Σοβιετικών Facebook Twitter
Οι άντρες και οι γυναίκες έπαιρναν τα λουτρά τους σε ξεχωριστές εγκαταστάσεις. Φωτο: Reginald Van de Velde
Κάποτε αυτά τα τεράστια σοβιετικά σπα φιλοξενούσαν τις διακοπές των Σοβιετικών Facebook Twitter
Η μεγαλοπρεπής είσοδος αυτού του εγκαταλελειμμένου θεραπευτηρίου θα επανακατασκευαστεί για τις ανάγκες ενός πολυτελούς ξενοδοχείου. Φωτο: Reginald Van de Velde
Κάποτε αυτά τα τεράστια σοβιετικά σπα φιλοξενούσαν τις διακοπές των Σοβιετικών Facebook Twitter
Ένα μικρό συντριβάνι που πλέον έχει στερέψει. Φωτο: Reginald Van de Velde
Κάποτε αυτά τα τεράστια σοβιετικά σπα φιλοξενούσαν τις διακοπές των Σοβιετικών Facebook Twitter
Φωτο: Reginald Van de Velde
Κάποτε αυτά τα τεράστια σοβιετικά σπα φιλοξενούσαν τις διακοπές των Σοβιετικών Facebook Twitter
Φωτο: Reginald Van de Velde
Κάποτε αυτά τα τεράστια σοβιετικά σπα φιλοξενούσαν τις διακοπές των Σοβιετικών Facebook Twitter
Φωτο: Reginald Van de Velde

Με πληροφορίες από το National Geographic Travel

 

Design
1

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Ένα σπίτι πολύ φωτογενές

Design / Ένα σπίτι που έχει τα κέρατα για καλό σκοπό

Στο σπίτι του δημοσιογράφου Μιχάλη Αργυρόπουλου στα Εξάρχεια, η διακόσμηση συνδυάζει γήινους τόνους, οικογενειακά κειμήλια, μικρά γλυπτά, ακροκέραμα, πρωτότυπες λιθογραφίες και διακοσμητικά κέρατα ελαφιού για γούρι.
ΤΖΟΥΛΗ ΑΓΟΡΑΚΗ
Τα φώτα ανάβουν ξανά στο Άθενς Μπρόντγουαιη: Πώς θα είναι ο νέος χώρος;

Θέατρο / Τα φώτα ανάβουν ξανά στο Άθενς Μπρόντγουαιη: Πώς θα είναι ο νέος χώρος;

Ο ιστορικός κινηματογράφος Μπρόντγουαιη μετατρέπεται σε σύγχρονο θέατρο, σηματοδοτώντας μια νέα εποχή για την ομώνυμη στοά. Ο Θάνος Ιωαννίδης της αρχιτεκτονικής ομάδας της Erion Workshop μιλά στη LiFO για το πώς έφεραν ένα σχεδόν ξεχασμένο κτίριο στο 2026. 
ΜΑΤΟΥΛΑ ΚΟΥΣΤΕΝΗ
Ένα σπίτι που αδιαφορεί για την τελειότητα

Design / Ένα σπίτι που αδιαφορεί για την τελειότητα

Το μποέμ διαμέρισμα της εικαστικού Ιόλης Ξιφαρά στα Εξάρχεια το ερωτεύεσαι με την πρώτη ματιά. Έργα τέχνης, σπάνια αντικείμενα από παλαιοπωλεία και μια εντυπωσιακή βιβλιοθήκη δημιουργούν μια ανεπιτήδευτη παριζιάνικη ατμόσφαιρα.
ΤΖΟΥΛΗ ΑΓΟΡΑΚΗ
Ένα σπίτι που σε ταξιδεύει στη Χώρα των Θαυμάτων

Design / Ένα σπίτι σαν ψυχεδελικό trip

Η μονοκατοικία του Ηλία στο Ψυχικό είναι γεμάτη φώτα, λαμπιόνια, ντισκομπάλες και αμέτρητα μικρά και μεγάλα αντικείμενα, που δημιουργούν ένα πολύχρωμο σύμπαν και σε παρασύρουν σε έναν κόσμο παιδικότητας, φαντασίας και απελευθέρωσης.
ΤΖΟΥΛΗ ΑΓΟΡΑΚΗ
Ο Λούκα Γκουαντανίνο και ο Στέφανο Μπάισι ενώνουν τις δυνάμεις τους για τη Zara Home

Design / Ο Λούκα Γκουαντανίνο και ο Στέφανο Μπάισι ενώνουν τις δυνάμεις τους για τη Zara Home

Ο Ιταλός σκηνοθέτης και ο αρχιτέκτονας και production designer συνυπογράφουν ένα πρότζεκτ που αντιμετωπίζει το interior design ως κινηματογραφική εμπειρία. Η συλλογή, που παρουσιάστηκε τον Σεπτέμβριο του 2026, περιλαμβάνει περίπου 140 κομμάτια ένδυσης, επίπλωσης και αντικειμένων, ενώ οι ευρύτερες κατηγορίες της ξεπερνούν τα 200 προϊόντα.
ΜΙΝΑ ΚΑΛΟΓΕΡΑ
Η «Φούσκα» φιλοδοξεί να γίνει το καλύτερο περιοδικό κόμικς του γαλαξία

Design / Η «Φούσκα» φιλοδοξεί να γίνει το καλύτερο περιοδικό κόμικς του γαλαξία

Ο Γιάννης Ιατρού και ο Ίωνας Αγγελής πήραν το ρίσκο να εκδώσουν ένα νέο ανεξάρτητο, τετραμηνιαίο περιοδικό, στις σελίδες του οποίου θα συναντώνται Έλληνες και διεθνείς καλλιτέχνες, όπως ο Μίλο Μανάρα και ο Σιντάρο Κάγκο. Ο Γιάννης Ιατρού εξηγεί γιατί αποφάσισε να επενδύσει σε ένα έντυπο σε εποχές που αυτό δοκιμάζεται, και μιλάει για το πώς οραματίζεται το μέλλον των κόμικς στην Ελλάδα.
M. HULOT
Ένα άλλο .sympan στον Πειραιά

Design / Ένα άλλο .sympan στον Πειραιά

Ένα καφενείο με ψάθινες καρέκλες μιας άλλης εποχής, μια αυλή με ασβεστωμένα παρτέρια και βασιλικούς, και κάμαρες που μοιάζουν να έχουν βγει από μυθιστόρημα του Καραγάτση: ένα παλιό βιομηχανικό κτίριο στο λιμάνι αποκτά νέα ζωή, συνδυάζοντας το design, την τέχνη και τη φιλοξενία.
ΜΙΝΑ ΚΑΛΟΓΕΡΑ
Ένα σπίτι-καταφύγιο

Design / Ένα σπίτι που έχει φτιαχτεί κομμάτι κομμάτι

Το διαμέρισμά της Ειρήνης Παχυγιάννη στο κέντρο είναι γεμάτο αντικείμενα από ταξίδια, vintage κομμάτια και έπιπλα από την πλατεία Αβησσυνίας, τα οποία δημιουργούν έναν χώρο όπου συνυπάρχουν διαφορετικές εποχές και ιστορίες.
ΤΖΟΥΛΗ ΑΓΟΡΑΚΗ
Ένα σπίτι γεμάτο φίλους και μουσική

Design / Ένα σπίτι που σε ταξιδεύει σε όλο τον κόσμο

Το διαμέρισμα της Κατερίνας Κασιμάτη στο Παγκράτι έχει αντικείμενα από κάθε γωνιά της γης: ένα χειροποίητο κομμάτι από το Ουζμπεκιστάν, ξυλόγλυπτα από τη Βραζιλία, λαϊκή τέχνη από την Κούβα και χάρτες για να ονειρεύεται τα επόμενα ταξίδια της.
ΤΖΟΥΛΗ ΑΓΟΡΑΚΗ
Η έκθεση «Αδύναμα Έργα» για τον αρχιτέκτονα Χρήστο Παπούλια

Design / Χρήστος Παπούλιας: Ο αρχιτέκτονας που οραματίστηκε ένα μουσείο πάνω στην Ακρόπολη

Σχεδίασε ένα μουσείο πάνω στον βράχο της Ακρόπολης, συμμετείχε σε διεθνείς εκθέσεις και συνεργάστηκε με σημαντικούς καλλιτέχνες. Η έκθεση «Αδύναμα έργα» στο Ίδρυμα Θεοχαράκη, μέσα από το πολύτιμο αρχείο του, φωτίζει τη διαδρομή και τις ιδέες ενός αντισυμβατικού στοχαστή.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Υφαίνοντας στα Ανώγεια

Design / Ανώγεια: Κτίρια και υφαντά μιλούν για την ιστορία του τόπου

Στο Περαχώρι των Ανωγείων, βρίσκεται το εργαστήρι υφαντικής της Αγάπης Σμπώκου, υπόδειγμα σχεδιασμού, χωρίς περιττά φτιασιδώματα. Η αρχιτεκτονική εδώ ακολουθεί το πνεύμα του τόπου και των ανθρώπων του: λιτή, ουσιαστική, με μια εσωτερική αξιοπρέπεια που δεν χρειάζεται να φωνάζει.
ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ ΣΓΟΥΡΙΔΗ