Οι εορτασμοί των Θεοφανείων στο πορτογαλικό χωριό Vale de Salgueiro συνοδεύονται από μία παράδοση που κάθε χρόνο προκαλεί αντιδράσεις: Οι γονείς ενθαρρύνουν τα παιδιά τους, ορισμένα ακόμη και 5 ετών, να καπνίζουν τσιγάρα.
Οι ντόπιοι, σύμφωνα με το Associated Press, υποστηρίζουν ότι το έθιμο αυτό γίνεται εδώ και αιώνες και μεταφέρεται από γενιά σε γενιά. Ερμηνεύεται ως κομμάτι του εορτασμού της ζωής και συνδέεται με τα Θεοφάνεια και το χειμερινό ηλιοστάσιο.
Κανείς, ωστόσο, δεν είναι σε θέση να πει τι ακριβώς συμβολίζει ή γιατί οι γονείς αγοράζουν πακέτα με τσιγάρα για τα παιδιά τους και τα ενθαρρύνουν να συμμετέχουν.
Οι διήμεροι εορτασμοί, οι οποίοι ξεκινούν Παρασκευή και τελειώνουν Σάββατο με μία λειτουργία, περιλαμβάνουν χορούς γύρω από φωτιές, έναν φλαουτίστα που παίζει μουσική και έναν εκλεγμένο «βασιλιά» που μοιράζει απλόχερα κρασί και διάφορα εδέσματα.
Η νόμιμη ηλικία για την αγορά καπνού στην Πορτογαλία είναι τα 18 έτη, αλλά τίποτα δεν απαγορεύει στους γονείς από το να δίνουν στα παιδιά τους τσιγάρα, ενώ οι αρχές δεν παρεμβαίνουν για να το σταματήσουν.
Η Guilhermina Mateus, μία 35χρονη ιδιοκτήτρια καφέ, επικαλείται το έθιμο για να εξηγήσει γιατί δίνει στην κόρη της να καπνίσει.
«Δεν μπορώ να εξηγήσω γιατί, δεν βλέπω κάτι κακό σε αυτό καθώς δεν καπνίζουν στ' αλήθεια, εισπνέουν τον καπνό και τον βγάζουν αμέσως» δηλώνει στο πρακτορείο. «Και είναι μόνο γι' αυτές τις δύο ημέρες. Δεν ζητούν τσιγάρα ξανά».
Ο Jose Ribeirinha, συγγραφέας ενός βιβλίου αφιερωμένου στους εορτασμούς του Vale de Salgueiro, αναφέρει ότι οι ρίζες της παράδοσης αυτής είναι άγνωστες, αλλά πιθανώς συνδέονται με τους εορτασμούς για την αναγέννηση της φύσης και της ανθρώπινης ζωής.
Ο ίδιος εξηγεί, επίσης, ότι το συγκεκριμένο χωριό βρίσκεται σε μία περιοχή που τηρεί πολλά έθιμα, πολλά από τα οποία προέρχονται από τους παγανιστικούς χρόνους. Προσθέτει, μάλιστα, ότι από τη ρωμαϊκή εποχή κατά τη διάρκεια του χειμερινού ηλιοστασίου οι κάτοικοι είχαν την ελευθερία να κάνουν πράγματα που δεν θα έκαναν κανονικά την υπόλοιπη χρονιά.
Ο Ribeirinha πιστεύει ακόμη ότι η παράδοση αυτή έχει διατηρηθεί και εξαιτίας του γεγονότος πως το χωριό είναι σχετικά απομωνομένο (βρίσκεται περίπου 450 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά της Λισαβόνας).
Η Πορτογαλία, όπως και διάφορες ακόμη ευρωπαϊκές χώρες, έχουν κάνει βήματα για να μειώσουν τα ποσοστά καπνιζόντων, συμπεριλαμβανομένης της απαγόρευσης του καπνίσματος σε εσωτερικούς χώρους.
Με πληροφορίες από Associated Press
