Η τέχνη της εξερευνά την λεπτή διαχωριστική γραμμή που χωρίζει τον φόβο από την επιθυμία. Η βία και ο αισθησιασμός, η κυριαρχία και η υποταγή, ο φόβος και η ηδονή, στοιχεία φαινομενικά ετερόκλητα μεταξύ τους στους πίνακες της συνυπάρχουν σε βαθμό που μπορεί να μοιάζει ενοχλητικός. Άλλωστε αυτός δεν είναι ένας από τους ρόλους της Τέχνης; Να προκαλεί συναισθήματα, όχι πάντα θετικά, στον θεατή, να τον βγάζει από την άνεση των βεβαιοτήτων του; Η Ιρανή Sanam Khatibi δεν έχει τις απαντήσεις. Θέλει να δημιουργεί ερωτήματα μέσω της δουλειάς της. Το LIFO.gr μίλησε μαζί της λίγο πριν τα εγκαίνια της έκθεσής στις Βρυξέλλες.
— Πες μας λίγα πράγματα για εσένα και τις σπουδές σου. Πως ξεκίνησες την ενασχόληση σου με την ζωγραφική;
Μεγάλωσα στο Ιράν, στην Τεχεράνη. Έφυγα από την Τεχεράνη με την οικογένεια μου όταν ήμουν πολύ νέα και έζησα στο Λονδίνο και την Κοπεγχάγη για ένα σύντομο χρονικό διάστημα. Μεγάλωσα βασικά στις Βρυξέλλες, όπου ζω σήμερα. Ποτέ δεν πήγα στην Καλών Τεχνών. Αντί για αυτό σπούδασα Πολιτικές Επιστήμες και Ευρωπαϊκές Σπουδές. Υπήρξε μια περίοδος στην οποία δούλευα με ζώα. Δούλευα επίσης με έναν άντρα που μεγάλωνε και εκπαίδευε αρπακτικά πουλιά. Όμως η ζωγραφική επικράτησε πάνω από οτιδήποτε άλλο.
— Όταν είδα δουλειά σου για πρώτη φορά, σκέφτηκα ότι μέσα από την τέχνη σου εξερευνάς τραυματικές εμπειρίες.
Πιστεύω ότι ο πυρήνας της πρακτικής που ακολουθώ συνδέεται με αρχέγονες παρορμήσεις, την κτηνοβασία και με την σχέση μας με τις δομές της εξουσίας. Αναρωτιέμαι πάνω στην αμφιλεγόμενη σχέση μεταξύ υποταγής και κυριαρχίας. Ενδιαφέρομαι για την αμφιλεγόμενη φύση της δύναμης, της βίας και του αισθησιασμού και πόσα κοντά βρίσκονται αυτά μεταξύ τους ώστε να συνδέονται. Υποθέτω ότι οι τραυματικές εμπειρίες εμπεριέχονται στο πεδίο του ενδιαφέροντος κάπου μέσα σε αυτά που σου ανέφερα.
— Η δουλειά σου μου θύμισε έναν από τους αγαπημένους μου ζωγράφους, τον Ιερώνυμο Μπος. Υποθέτω ότι όπως ο Μπος έτσι και εσύ προσπαθείς να χτίσεις ένα αυτόνομο σύμπαν μέσα στο οποίο θες να εξερευνήσεις την ανθρώπινη ψυχή.
Ήμουν πέντε ετών όταν ανακάλυψα των Μπος και σημάδεψε την ζωή μου. Εντυπωσιάστηκα από τους πίνακες που ανακάλυψα και αυτό βασικά έγινε επειδή με τρόμαξαν πολύ και μου προκάλεσαν μια μεγάλη ανησυχία. Έτσι θα συμφωνήσω στο ότι έχει ασκήσει μια μεγάλη επιρροή στην ζωγραφική μου.
— Θα χαρακτήριζες την δουλειά σου ως φεμινιστική και γιατί;
Ποτέ δεν θα χαρακτήριζα την δουλειά μου φεμινιστική, απλά επειδή ποτέ δεν αισθάνθηκα την ανάγκη να βάλω ταμπέλες σε αυτή, πιστεύω ότι οι γυναίκες είναι ιδιαίτερα δυνατές και το να τις κατηγοριοποιείς ως φεμινίστριες, θα μπορούσε κάποιος να σκεφτεί ότι έχουν μια έλλειψη δύναμης. Από την άλλη δεν θα μπορούσα να πω ότι δεν υπάρχει διάκριση ανάμεσα στα φύλα. Είμαστε γυναίκες πάνω από κάθε κατηγοριοποίηση
—Ένα top5 με τους αγαπημένους σου καλλιτέχνες;
1.
Carol Rama
2.
Henry Darger
3.
Leon Golub
4.
Egon Schiele
5.
Lucas Cranach
6.
Hieronymus Bosch
— Ποιος είναι ο ιδανικός θεατής της δουλειάς σου;
Ελπίζω ο καθένας!- καμία διάκριση.
— Πιστεύεις ότι η τέχνη σου δημιουργεί ερωτήματα ή δίνει απαντήσεις; Γιατί;
Ελπίζω ότι η δουλειά μου γεννά ερωτήματα και αγγίζει ένα ευρύ πεδίο θεμάτων… όμως ποτέ δεν είχα το θράσος να δώσω απαντήσεις μέσω αυτής, κάτι τέτοιο θα ήταν πολύ ηθικολογικό.
— Μίλησε μου για την καλλιτεχνική σκηνή του σημερινού Ιράν. Ποιοι είναι οι αγαπημένοι σου Ιρανοί καλλιτέχνες;
Φοβάμαι ότι δεν γνωρίζω αρκετά για την σημερινή καλλιτεχνική σκηνή του Ιράν. Μεγάλωσα μέσα σε ένα διεθνές background και όχι μέσα στην αυστηρή Ιρανική κοινωνία. Οι δουλειές των λίγων καλλιτεχνών που γνωρίζω τις βρίσκω πολύ αδύναμες. Νομίζω ότι το Ιρανικό σινεμά είναι δυνατό, ποιητικό και όμορφο. Ξέρω μια Ιρανή καλλιτέχνη που μου αρέσει η δουλειά της και αυτή είναι η Tala Madani.
— Σκέψου τον εαυτό σου ως ταξιδιώτη μέσα στο χρόνο. Τι θα έλεγες στον δεκαεξάχρονο εαυτό σου;
«Μην σπαταλάς τον χρόνο σου παγιδευμένη σε μια ευγενική εγκαρδιότητα με τους ανθρώπους, δεν είναι απεριόριστος. Είναι χάσιμο χρόνου».
— Τα μελλοντικά σου σχέδια;
Ετοιμάζω τελευταία έργα μου για το επερχόμενο solo show, «Rivers in your mouth» στο rodolphe janssen στις 7 Σεπτεμβρίου 2017 κατά την διάρκεια του Brussels Gallery Weekend. Ανυπομονώ πραγματικά για την δημιουργία αυτής της έκθεσης. Έπειτα έχω μια ομαδική έκθεση στο Various Small Fires του Los Angeles το Νοέμβριο της ίδιας χρονιάς και μια σόλο έκθεση στη Bugada & Cargnel Gallery στο Παρίσι το 2018.
— Μπορείς να μου στείλεις μια φωτογραφία με κάτι που αγαπάς;
Info
