Στην αίθουσα περιοδικών εκθέσεων που τώρα είναι βαμμένη με ένα «ήσυχο» λαδί χρώμα και μέσα σε καινούργιες προθήκες που σχεδίασε ειδικά για την περίσταση ο Αλέξανδρος Ξενάκης φιλοξενείται στο Μουσείο Μπενάκη, στην οδό Κουμπάρη, η γεμάτη χρώματα έκθεση «Art Nouveau. Από τις συλλογές του Badisches Landesmuseum της Καρλσρούης», που μόλις άνοιξε τις πύλες της. Η έκθεση πραγματοποιείται στο πλαίσιο του Μνημονίου Συνεργασίας που έχει υπογραφεί μεταξύ του υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού της Ελλάδας και του Ministerium für Wissenschaft, Forschung und Kunst Baden-Württemberg και πρόκειται να την ακολουθήσει τον Νοέμβριο του 2018 μια μεγάλη έκθεση για τον μυκηναϊκό πολιτισμό στην Καρλσρούη, καθώς κι ένα διεθνές επιστημονικό συμπόσιο στο Πανεπιστήμιο της Χαϊδελβέργης, που θα συνοδεύεται από μια έκθεση-ντοκουμέντο για την παράνομη διακίνηση αρχαιοτήτων.
«Θέλαμε πάρα πολύ να συνεργαστούμε με την Ελλάδα και πιστεύω ότι τώρα είναι η κατάλληλη στιγμή, εν μέσω της κρίσης, να δείξουμε ότι ακολουθούμε αυτόν το δρόμο. Δεν θα αφήσουμε να καταστραφεί αυτή η φιλία και χαίρομαι ιδιαίτερα που μπορούμε να παρουσιάσουμε τη συγκεκριμένη έκθεση στο Μουσείο Μπενάκη που είναι πολύ γνωστό σε όλο τον κόσμο. Πιστεύω ότι το μέλλον είναι η συνεργασία, δεν μπορείς να τα κάνεις όλα μόνος σου – όταν εργάζεσαι ομαδικά έχεις πάντα καλύτερα αποτελέσματα», τονίζει η Dr. Katarina Horst, επικεφαλής του τμήματος Επιστήμης και Συλλογών του Κρατικού Μουσείου της Βάδης και μία από τους «αρχιτέκτονες» αυτής της συνεργασίας.
Κάθε έκθεση εμπεριέχει μια πολιτική συμβουλή και η συγκεκριμένη συμβουλεύει να μην επιστρέψουμε στον εθνικισμό – πράγμα που κινδυνεύουμε να κάνουμε. Είναι καλύτερα να μένουμε μαζί και πρέπει να βρούμε τι μας ενώνει.
«Κατά τα τελευταία έτη του "μακρού δέκατου αιώνα" η ευρωπαϊκή τέχνη χειραφετήθηκε από την αδυσώπητα ιστορικιστική και αυστηρά αναφορική κατεύθυνση των πρωιμότερων τάσεών της και κατέκτησε ελευθερία μορφής και ενότητα ύφους. Εάν η καλλιτεχνική παραγωγή της Art Nouveau τοποθετηθεί στο πλαίσιο των προηγούμενων στυλ, νεο-κλασικό, νεο-γοτθικό, νεο-ροκοκό, νεο-μπαρόκ κ.λπ., δικαιώνεται απόλυτα το γαλλικό της όνομα: "Νέα Τέχνη". Χρησιμοποιώντας δημιουργικά τόσο παραδοσιακά μέσα (πέτρα, μάρμαρο, ξύλο, πολύτιμα μέταλλα, ορείχαλκος, μετάξι, πορσελάνη) όσο και επαναστατικά υλικά (νιτροκυτταρίνη, αλουμίνιο), σε συνδυασμό με νέες τεχνικές (ηλεκτρογαλβανισμός, χύτευση κεραμικών, ύφανση σε αργαλειό "ζακάρ"), οι πρωτοπόροι αυτής της Νέας Τέχνης υπερέβησαν τα όρια του τι είναι αποδεκτό και διοχέτευσαν τους καρπούς των καλλιτεχνικών, κοινωνικών και πολιτικών τους ανησυχιών στο ευρύτερο δυνατό κοινό. Η Art Nouveau ήταν πρωτίστως ένα μεσοαστικό φαινόμενο, το οποίο μπορούσε να εξυψωθεί μέσα από πολυτελείς ενσαρκώσεις και λιγότερο ένα μεγαλοαστικό στυλ που μπορούσε να απλουστευτεί για ευρύτερη κατανάλωση. Επομένως, αντανακλά μια στιγμή πυρετώδους "χαράς της ζωής" στην οποία καθένας μπορούσε να συμμετέχει. Ο Μεγάλος Πόλεμος ήταν γραφτό να θέσει τέλος σε αυτό το καθολικό καλλιτεχνικό όραμα της καθημερινότητας», γράφει ο Γιώργης Μαγγίνης, μέλος της εκτελεστικής επιτροπής του Μουσείου Μπενάκη στον κατάλογο της έκθεσης.
«Η Art Nouveau δεν ήταν μόνο καλλιτεχνικό ρεύμα, αλλά μια επανάσταση», επαυξάνει η Katarina Horst, «καθώς κατά τη διάρκεια των ετών που άνθησε ήταν πολύ ισχυρός ο εθνικισμός – γεγονός που τελικά οδήγησε στον πόλεμο. Η Art Nouveau ήταν εναντίον του εθνικισμού, ήταν μια καλλιτεχνική, αλλά και πολιτική αντίδραση. Πρεσβεύει το καλό, την ειρήνη, την ελευθερία και εναντιώνεται, επίσης, στην κυριαρχία της βιομηχανίας, προτιμώντας τη χειροποίητη παραγωγή. Θεωρώ ότι κάθε έκθεση εμπεριέχει μια πολιτική συμβουλή και η συγκεκριμένη συμβουλεύει να μην επιστρέψουμε στον εθνικισμό – πράγμα που κινδυνεύουμε να κάνουμε. Είναι καλύτερα να μένουμε μαζί και πρέπει να βρούμε τι μας ενώνει» συμπληρώνει.
Η συλλογή Art Nouveau του Κρατικού Μουσείου της Βάδης θεωρείται μία από τις πλουσιότερες στον κόσμο, καθώς η Καρλσρούη ήταν ένα από τα κέντρα παραγωγής Art Nouveau. Στην έκθεση παρουσιάζονται 86 αντικείμενα (έπιπλα, οικιακά σκεύη, διακοσμητικά αντικείμενα, υφάσματα, κεραμικά, κοσμήματα, ανάγλυφα, γλυπτά και χαρακτικά) που προέρχονται από πέντε κέντρα της Art Nouveau: την Αυστρία, τη Γαλλία, την Αγγλία, το Βέλγιο και τη Γερμανία. Ανάμεσα στα έργα πρωτοπόρων του κινήματος, όπως οι Hector Guimard, Daum Frères, Emile Gallé, Peter Behrens, Josef Hoffmann, Josef Maria Olbrich, Koloman Moser και Henry van de Velde, ξεχωρίζει το υπέροχο γλυπτό από μπρούντζο και ασήμι του Alfons Mucha, «La Nature», που «αποτελεί συγχρόνως και μια ολοκληρωμένη έκφραση του αισθητικού ιδεώδους του Mucha για τη γυναικεία ομορφιά που μέσω της ευρείας διάδοσής του κατέστη εμβληματικό για την Art Nouveau εικονογραφία» σημειώνει χαρακτηριστικά στον κατάλογο της έκθεσης ο εκ των επιμελητών της Θανάσης Θ. Σωτηρίου. «Εγώ το ονομάζω "Η Νεφερτίτη της Art Nouveau"», λέει χαμογελώντας η Katarina Horst, «γιατί είναι τόσο όμορφη, που σε ταράζει. Νομίζω ότι το ελληνικό κοινό έχει τη σπάνια ευκαιρία να τη δει από κοντά, μαζί με άλλα εξαιρετικά έργα της Art Nouveau».
Δείτε κάποια από τα ωραιότερα εκθέματα σε slideshow
Info:
Art Nouveau
Από τις συλλογές του Badisches Landesmuseum της Καρλσρούης
06/04/2017 - 21/05/2017
Μουσείο Μπενάκη
Κεντρικό Κτήριο
Εισιτήρια: 5-7€
