Ο θάνατος του Φαραώ Τουταγχαμών είναι ένα ιστορικό μυστήριο που μπορεί να μην επιλυθεί ποτέ, όπως προκύπτει από τα δεδομένα νέας επιστημονικής έρευνας για τον γνωστότερο φαραώ της αρχαίας Αιγύπτου.
Η μελέτη εμμέσως απορρίπτει την πρόσφατη θεωρία που παρουσιάστηκε σε βρετανικό ντοκιμαντέρ και αποδίδει τον θάνατό του σε ένα φριχτό ατύχημα με άρματα. Λεπτομέρειες αυτού του ντοκιμαντέρ κάνουν λόγο για σφοδρή σύγκρουση που συνέθλιψε το σώμα του φαραώ, μαζί με πολλά από τα ζωτικά του όργανά, συμπεριλαμβανομένης της καρδιάς.
Οι επιστήμονες όμως διαφωνούν. «Πώς κάνουν λόγο για σύνθλιψη των οργάνων του, αφού αυτά δεν έχουν εξεταστεί;» αναρωτιέται στο Discovery News η Salima Ikram, καθηγήτρια Αιγυπτιολογίας στο αμερικανικό Πανεπιστήμιο του Καΐρου. Ο Frank Rühli, επικεφαλής του Κέντρου Εξελικτικής Φαρμακολογίας στο Πανεπιστήμιο της Ζυρίχης συμφωνεί: «Ο μηχανισμός που εξηγεί το ατύχημα δεν έχει πλήρως αποσαφηνιστεί.»
Για να επιβεβαιώσουν τους ισχυρισμούς τους, οι δύο επιστήμονες ανέτρεξαν σε ιατρικά αρχεία σχετικά με την υπόθεση, που χρονολογούνται από το 1925, οπότε και ήρθε στο φως η μούμια του φαραώ από τον Howard Carter και τους συνεργάτες του. Τότε η μούμια υπέστη σοβαρές ζημιές, στην προσπάθεια να της αφαιρεθούν τα τιμαλφή. Έκτοτε, το ταριχευμένο βασιλικό σώμα έχει εξεταστεί επισήμως μόνο δύο φορές. Το 1968, ο Βρετανός ιατροδικαστής Ronald Harrison έβγαλε τις πρώτες ακτινογραφίες και δέκα χρόνια αργότερα, ο James Harris, οδοντίατρος από το Μίσιγκαν εξέτασε το μουμιοποιημένο σώμα μέσα στον τάφο του, με ραδιογραφίες υψηλής ποιότητας από τα δόντια. To 2005 έγινε μη επεμβατική τομογραφία από διεθνές γκρουπ επιστημόνων, μεταξύ των οποίων και ο Rühli, ενώ ακολούθησε τα επόμενα χρόνια και ανάλυση DNA. «Πρόκειται για την πρώτη τομογραφία αρχαίας μούμιας που βγαίνει στη δημοσιότητα, καθώς και για την πρώτη σχετική ανάλυση DNA. Ωστόσο, κάποια από τα αποτελέσματα, ειδικά όσα αφορούν το μοριακό κομμάτι της μελέτης, τίθενται υπό αμφισβήτηση από άλλους επιστήμονες» εξηγεί ο Rühli.
Σύμφωνα λοιπόν με τους ερευνητές, η υπόθεση «Τουτ» αποδεικνύει τις περιπλοκές της παλαιοπαθολογίας: όταν γίνονται διαδοχικές διεξοδικές εξετάσεις από πολλές ομάδες επιστημόνων, τα αποτελέσματα μπορεί να είναι πολλές φορές αντικρουόμενα, πόσο μάλλον οι υποθέσεις που υπάγονται στη σφαίρα της φαντασίας. «Ούτε το σώμα του ούτε οι ιστορικές πηγές παρέχουν σαφή εξήγηση για τον θάνατό του» καταλήγει η Ikram.
Εξάλλου, όλα αυτά τα χρόνια, άπειροι ιατρικοί ισχυρισμοί έχουν προταθεί σχετικά με την υπόθεση Τουταγχαμόν. Οι διαγνώσεις κυμαίνονται από λοιμώδεις ασθένειες, μεταβολικές διαταραχές, ογκολογικές παθήσεις μέχρι τραυματισμό ακόμα και δολοφονία. Συνολικά, ο Φαραώ Τουταγχαμών έχει διαγνωσθεί με κοιλιακή διαταραχή, συγγενή ραιβοϊπποποδία, σκαφοειδή θώρακα, σύνδρομο Klippel-Feil, όγκο στα νεφρά, γυναικομαστία, εδνοκρινείς ανωμαλίες, σύνδρομο Marfan, φυματίωση, επιληψία, σχιστοσωμίαση και μηνιγγίωμα. Τα τραύματα που του έχουν αποδοθεί περιλαμβάνουν χτύπημα στο κεφάλι, τραυματισμό στον θώρακα και στο πρόσωπο από άλλο άρμα, πληγή στο αριστερό αυτί από τσίμπημα εντόμου που οδήγησε σε εγκεφαλική αιμορραγία, καθώς και κλωτσιά στο στήθος από άλογο ή κυνηγετικό ατύχημα με ιπποπόταμο. Οι τομογραφίες διέψευσαν τις περισσότερες από αυτές τις διαγνώσεις. Αναλύσεις στο νεκρό σώμα κατέδειξαν κάταγμα στο μηριαίο οστό που μπορεί να του προκάλεσε πρόωρο θάνατο λόγω σηψαιμίας και άλλων επιπλοκών. «Για μένα, αυτή η θεωρία είναι ακόμη βάσιμη, αν και δεν έχει αποδειχθεί» αναφέρει ο Rühli.
Σύμφωνα με τους ειδικούς, περαιτέρω μελλοντική έρευνα μπορεί να συμπεριλάβει λεπτομερή μακροσκοπικό έλεγχο του σώματος, τομογραφίες των ζωτικών οργάνων του που φυλάσσονται ξεχωριστά, καθώς και σύγκριση ραδιολογικών και ανατομικών δεδομένων ή αναλύσεις DNA στους κοντινούς συγγενείς του. Ακόμα και έτσι όμως είναι αμφίβολο αν ποτέ θα υπάρξει σαφής και κατηγορηματική απάντηση στην αιτία του θανάτου του Τουταγχαμών. Ή, με άλλα λόγια, όπως καταλήγει η Ikram, «μπορεί να πέθανε και από απλή γρίπη».
