Πώς ο πόλεμος του Ισραήλ άλλαξε τη Γάζα

ΓΑΖΑ ΙΣΡΑΗΛ ΠΟΛΕΜΟΣ ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ Facebook Twitter
Φωτ.: ΕΡΑ
0

Τρία χρόνια αφότου το Ισραήλ ξεκίνησε τον πόλεμο εναντίον της Γάζας, μετά την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου 2023 εναντίον του Ισραήλ υπό την ηγεσία της Χαμάς, ο παλαιστινιακός θύλακας έχει μεταμορφωθεί πέρα από κάθε αναγνώριση.

Η συνεχής αεροπορική και χερσαία επίθεση του Ισραήλ έχει καταστρέψει τεράστια τμήματα της Λωρίδας της Γάζας, ισοπεδώνοντας σπίτια και γειτονιές και προκαλώντας σοβαρές ζημιές στις υποδομές και τις βασικές υπηρεσίες της.

Ο πόλεμος έχει καταστρέψει τις ζωές ενός πληθυσμού περίπου δύο εκατομμυρίων ανθρώπων. Οι επαναλαμβανόμενες εντολές εκτόπισης και εκκένωσης έχουν ξεριζώσει οικογένειες και κοινότητες, ενώ, σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας της Γάζας, έχουν σκοτωθεί περισσότεροι από 74.245 Παλαιστίνιοι.

Παρότι τον Οκτώβριο του 2025 ανακοινώθηκε «εκεχειρία», αυτή δεν έθεσε τέλος στα δεινά. Το υπουργείο Υγείας αναφέρει ότι 1.462 Παλαιστίνιοι έχουν σκοτωθεί από την έναρξη ισχύος της «εκεχειρίας», ενώ οι ισραηλινές επιθέσεις και άλλες στρατιωτικές δραστηριότητες συνεχίζονται σε ολόκληρη τη Λωρίδα της Γάζας.

Τα χρόνια του πολέμου έχουν οδηγήσει στην κατάρρευση της εκπαίδευσης, της υγειονομικής περίθαλψης και της οικονομίας, ενώ η πρόσβαση σε τρόφιμα, νερό, στέγη και άλλα είδη πρώτης ανάγκης έχει μετατραπεί σε καθημερινό αγώνα επιβίωσης.

Η καθημερινή επιβίωση στη Γάζα

Για τους κατοίκους της Γάζας, ο πόλεμος έχει αλλάξει όχι μόνο τον τόπο διαμονής τους, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο διαχειρίζονται τις πιο συνηθισμένες πτυχές της καθημερινής τους ζωής.

Ένα σπίτι, τρεχούμενο νερό, ηλεκτρικό ρεύμα και ένα μέσο μεταφοράς – η βασική υποδομή της καθημερινής ζωής – δεν υπάρχουν πλέον για πολλούς Παλαιστινίους στη Γάζα.

Τον Σεπτέμβριο, σύμφωνα με τον ΟΗΕ, το 94% του πληθυσμού της Γάζας εξακολουθούσε να έχει επείγουσα ανάγκη από στέγη και βασική οικιακή βοήθεια, ενώ το 65% των νοικοκυριών ζούσε σε σκηνές ή πρόχειρα καταλύματα που προσέφεραν ελάχιστη προστασία από τις καιρικές συνθήκες, αφού είχαν εκδιωχθεί από τα σπίτια τους λόγω ισραηλινών επιθέσεων ή εντολών αναγκαστικής εκκένωσης.

Πολλές οικογένειες στερούνταν επίσης επαρκών κλινοσκεπασμάτων, φωτισμού, εξοπλισμού κουζίνας και εγκαταστάσεων υγιεινής, σύμφωνα με τα Ηνωμένα Έθνη.

Το νερό έχει εξελιχθεί σε μια ακόμη καθημερινή πρόκληση. Σύμφωνα με τον ΟΗΕ, το 91% των νοικοκυριών που συμμετείχαν στην έρευνα αντιμετώπιζαν μέτρια έως υψηλή έλλειψη νερού στις αρχές Αυγούστου, ποσοστό αυξημένο σε σχέση με το 84% του Ιουνίου.

Η ηλεκτρική ενέργεια είναι εξίσου αναξιόπιστη. Η Γάζα παραμένει χωρίς λειτουργικό δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας, με αποτέλεσμα οι βασικές υπηρεσίες και τα νοικοκυριά να εξαρτώνται από γεννήτριες και από καύσιμα, λάδια κινητήρων και ανταλλακτικά που γίνονται όλο και πιο σπάνια.

Οι κατεστραμμένοι δρόμοι και τα δίκτυα επικοινωνιών έχουν επίσης δυσχεράνει τις μετακινήσεις, την πρόσβαση στο τηλέφωνο και στο διαδίκτυο, καθώς και την πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες.

Το αποτέλεσμα είναι μια καθημερινή ζωή που έχει αναδιοργανωθεί γύρω από την επιβίωση: η συλλογή νερού, η φόρτιση ενός τηλεφώνου, το μαγείρεμα, το πλύσιμο και η μετακίνηση μεταξύ των υπηρεσιών απαιτούν πόρους και προγραμματισμό που κάποτε δεν ήταν απαραίτητοι.

Οικονομική δυσχέρεια

Η οικονομία της Γάζας έχει καταστραφεί από τον πόλεμο, καθώς ο κατακερματισμός επιχειρήσεων και τοπικών βιομηχανιών έχει αφήσει τις οικογένειες με ελάχιστο εισόδημα και δραστικά μειωμένη αγοραστική δύναμη.

Τον Σεπτέμβριο, η Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για το Εμπόριο και την Ανάπτυξη (UNCTAD) εκτίμησε ότι το 92% των οικονομικών μονάδων της Γάζας είχε υποστεί ζημιές ή καταστραφεί από τον Οκτώβριο του 2023, ενώ η ανεργία είχε φτάσει το 78%.

Το κατά κεφαλήν ΑΕΠ ανήλθε σε μόλις 212 δολάρια το 2025, περίπου το 17% του επιπέδου του 2022. Ο αγροτικός και ο βιομηχανικός τομέας λειτουργούσαν ο καθένας στο 6% μόνο της παραγωγής τους του 2022, ενώ ο κατασκευαστικός τομέας είχε πέσει στο 1%.

ΓΑΖΑ ΙΣΡΑΗΛ ΠΟΛΕΜΟΣ ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ Facebook Twitter
Φωτ.: ΕΡΑ

Η οικονομική κατάρρευση έχει επίσης καταστήσει τα βασικά αγαθά όλο και πιο απρόσιτα. Οι περιορισμοί στην κυκλοφορία των εμπορευμάτων έχουν επιδεινώσει τη ζημιά στην οικονομία της Γάζας, όπου τα περισσότερα εμπορεύματα που ανταλλάσσονται με τον έξω κόσμο διέρχονταν ιστορικά από συνοριακά σημεία ελέγχου υπό ισραηλινό έλεγχο.

Ο αντίκτυπος έχει γίνει άμεσα αισθητός στους καταναλωτές. Τον Σεπτέμβριο, οι τιμές παρέμειναν περίπου 200% υψηλότερες από τα επίπεδα πριν τον Οκτώβριο του 2023, σύμφωνα με τον ΟΗΕ.

ΓΑΖΑ ΙΣΡΑΗΛ ΠΟΛΕΜΟΣ ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ Facebook Twitter
Φωτ.: ΕΡΑ

Καθώς οι θέσεις εργασίας και τα εισοδήματα έχουν εξαφανιστεί, η οικονομική δραστηριότητα επικεντρώνεται όλο και περισσότερο στην ανθρωπιστική βοήθεια, το χρέος και την μικρής κλίμακας άτυπη εργασία. Ο οικονομικός ερευνητής Ράμι αλ-Ζάιγκ δήλωσε στο Al Jazeera ότι ο πόλεμος «έριξε την κοινωνία δεκαετίες πίσω», αναβιώνοντας παλιά επαγγέλματα και δημιουργώντας νέους τύπους εργασίας με τη χρήση βασικών εργαλείων και όσων πόρων είναι διαθέσιμοι.

Πολλές οικογένειες στη Γάζα βασίζονται πλέον στην οικονομική ενίσχυση που παρέχουν ανθρωπιστικές οργανώσεις. Τα μετρητά έχουν γίνει όλο και πιο σπάνια, με τους ανθρώπους να χρησιμοποιούν αντ’ αυτών ψηφιακές πληρωμές και ηλεκτρονικά πορτοφόλια.

Εμπόδια στη μάθηση

Ο πόλεμος έχει αλλάξει ριζικά την εκπαίδευση στη Γάζα. Για σχεδόν τρία χρόνια, εκατοντάδες χιλιάδες παιδιά δεν είχαν τακτική πρόσβαση σε δια ζώσης εκπαίδευση, καθώς τα σχολεία υπέστησαν ζημιές ή καταστράφηκαν, ενώ πολλά από αυτά που εξακολουθούν να στέκονται χρησιμοποιούνται ως καταφύγια.

Σύμφωνα με την UNICEF, σχεδόν το 98% των σχολείων έχει υποστεί ζημιές ή έχει καταστραφεί. Μέχρι τον Απρίλιο του 2026, περίπου 700.000 παιδιά ηλικίας 4 έως 17 ετών είχαν χάσει σχεδόν τρία συνεχόμενα έτη δια ζώσης εκπαίδευσης.

ΓΑΖΑ ΙΣΡΑΗΛ ΠΟΛΕΜΟΣ ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ Facebook Twitter
Φωτ.: ΕΡΑ

Αντί να επιστρέψουν στις αίθουσες διδασκαλίας, πολλά παιδιά μαθαίνουν σε σκηνές και προσωρινούς χώρους μάθησης. Περίπου 200.000 παιδιά δεν έχουν πρόσβαση στην εκπαίδευση.

Η διακοπή αυτή έχει επίσης διευρύνει το χάσμα στη μάθηση των παιδιών. Το παλαιστινιακό υπουργείο Παιδείας έχει προειδοποιήσει για σοβαρή απώλεια βασικών δεξιοτήτων και αυξανόμενο ακαδημαϊκό χάσμα, καθώς η διακοπή της εκπαίδευσης για σχεδόν τρία χρόνια απειλεί τις μακροπρόθεσμες εκπαιδευτικές προοπτικές μιας ολόκληρης γενιάς.

Ανύπαρκτο το σύστημα υγείας

Το σύστημα υγείας της Γάζας έχει οδηγηθεί στα όρια της κατάρρευσης.

Και τα 36 νοσοκομεία της Γάζας έχουν υποστεί ζημιές και, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, μόνο 19 λειτουργούν επί του παρόντος. Κανένα δεν λειτουργεί πλήρως.

Οι λίγες εγκαταστάσεις που εξακολουθούν να λειτουργούν αντιμετωπίζουν σοβαρή έλλειψη βασικών φαρμάκων, ιατρικού εξοπλισμού, αναλωσίμων και καυσίμων. Αυτές οι ελλείψεις έχουν διακόψει τη θεραπεία του καρκίνου, την αιμοκάθαρση και τη φροντίδα ατόμων με χρόνιες παθήσεις.

ΓΑΖΑ ΙΣΡΑΗΛ ΠΟΛΕΜΟΣ ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ Facebook Twitter
Φωτ.: ΕΡΑ

Η πρόσβαση σε θεραπεία εκτός της Γάζας παραμένει επίσης περιορισμένη. Από τον Οκτώβριο του 2023, περίπου 12.400 ασθενείς έχουν μεταφερθεί για ιατρικούς λόγους, αλλά ο ΠΟΥ αναφέρει ότι δεκάδες χιλιάδες ακόμη χρειάζονται εξειδικευμένη περίθαλψη που δεν είναι διαθέσιμη εντός της Λωρίδας της Γάζας.

Η κατάρρευση του συστήματος υγείας, σε συνδυασμό με τις επιδεινούμενες συνθήκες διαβίωσης, έχει επίσης δημιουργήσει όλο και πιο επικίνδυνες συνθήκες για τη δημόσια υγεία.

Ο ΠΟΥ προειδοποίησε τον Σεπτέμβριο ότι ο υπερπληθυσμός, οι ανεπαρκείς συνθήκες στέγασης, η έλλειψη νερού και οι ανεπαρκείς συνθήκες υγιεινής αυξάνουν τον κίνδυνο εκδήλωσης επιδημιών.

Ανέφερε ότι το σύστημα υγείας δεν διαθέτει τον απαραίτητο εξοπλισμό για να αντιμετωπίσει αυτούς τους αυξανόμενους κινδύνους και ζήτησε τη διασφάλιση της συνεχούς ανθρωπιστικής πρόσβασης, την παροχή βασικών φαρμάκων και εξοπλισμού, την αποκατάσταση των υγειονομικών εγκαταστάσεων και την επέκταση των ιατρικών διακομιδών.

Μία γεωγραφία που συρρικνώνεται

Η γεωγραφία της Γάζας έχει μεταμορφωθεί από τον πόλεμο. Ο ισραηλινός στρατιωτικός έλεγχος και οι περιορισμοί πρόσβασης έχουν διαιρέσει την περιοχή, ωθώντας τους Παλαιστινίους σε μια ολοένα και μικρότερη έκταση, ενώ τους αποκόπτουν από τα σπίτια, τις καλλιεργήσιμες εκτάσεις και τις ζωτικής σημασίας υποδομές τους.

Η λεγόμενη «Κίτρινη Γραμμή» είναι μια στρατιωτική οριοθετική γραμμή εντός της Γάζας, η οποία οριοθετεί περιοχές ισραηλινής στρατιωτικής ανάπτυξης και περιορισμένης πρόσβασης. Από τη στιγμή που καθιερώθηκε στο πλαίσιο της «εκεχειρίας» του Οκτωβρίου 2025, το Ισραήλ την έχει μετακινήσει βαθύτερα μέσα σε κατοικημένες περιοχές, αναγκάζοντας οικογένειες να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους.

Τον Σεπτέμβριο, η οργάνωση Euro-Med Human Rights Monitor ανέφερε ότι ο ισραηλινός στρατιωτικός έλεγχος και οι περιορισμοί πρόσβασης κάλυπταν περίπου το 70% της Γάζας, με αποτέλεσμα περισσότεροι από δύο εκατομμύρια Παλαιστίνιοι να συγκεντρωθούν σε λιγότερο από το 30% της Λωρίδας.

ΓΑΖΑ ΙΣΡΑΗΛ ΠΟΛΕΜΟΣ ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ Facebook Twitter
Φωτ.: ΕΡΑ

Η Ράφα αποτελεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα αυτής της μεταμόρφωσης. Η πόλη, που βρίσκεται στο νότιο τμήμα της Γάζας κατά μήκος των συνόρων με την Αίγυπτο, μετατράπηκε σε καταφύγιο για περισσότερους από ένα εκατομμύριο Παλαιστίνιους που εκτοπίστηκαν από ολόκληρη τη Λωρίδα κατά τη διάρκεια του πολέμου.

Τον Μάιο του 2024, η ισραηλινή στρατιωτική επιχείρηση στη Ράφα προκάλεσε την εκτόπιση περισσότερων από 800.000 ανθρώπων, σύμφωνα με τον ΟΗΕ. Σήμερα, σχεδόν ολόκληρη η Ράφα, με εξαίρεση τη δυτική περιοχή, βρίσκεται υπό ισραηλινό έλεγχο, με αποτέλεσμα οι Παλαιστίνιοι που εκτοπίστηκαν από την πόλη να μην μπορούν να επιστρέψουν στα σπίτια τους.

Η Euro-Med προειδοποίησε στις 29 Σεπτεμβρίου ότι η επέκταση των περιοχών που ελέγχονται από το Ισραήλ εδραιώνει τον αναγκαστικό εκτοπισμό, στερώντας από τους Παλαιστινίους την πρόσβαση στα σπίτια και τη γη τους και αφήνοντάς τους χωρίς εγγυήσεις επιστροφής.

Υποβαθμισμένη διακυβέρνηση

Πριν από τον πόλεμο, η Χαμάς διοικούσε τη Γάζα από το 2007, διαχειριζόμενη την πολιτική διοίκηση και τις υπηρεσίες ασφαλείας της. Ο πόλεμος έχει διαταράξει αυτό το σύστημα, αφήνοντας τη Γάζα με μια σοβαρά υποβαθμισμένη πολιτική διοίκηση.

Τον Ιούλιο, η Χαμάς ανακοίνωσε ότι θα παραδώσει τις διοικητικές εξουσίες στην Εθνική Επιτροπή για τη Διοίκηση της Γάζας (NCAG), ένα παλαιστινιακό τεχνοκρατικό όργανο που συστάθηκε στο πλαίσιο του μεταπολεμικού σχεδίου. Ωστόσο, η μετάβαση δεν έχει ακόμη πραγματοποιηθεί.

Ο πόλεμος έχει επίσης αποδυναμώσει τα συστήματα που είναι υπεύθυνα για τη διατήρηση της δημόσιας τάξης.

ΓΑΖΑ ΙΣΡΑΗΛ ΠΟΛΕΜΟΣ ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ Facebook Twitter
Φωτ.: ΕΡΑ

Οι ισραηλινές δυνάμεις έχουν επιτεθεί επανειλημμένα σε αστυνομικούς και φυλάκια ασφαλείας. Το Γραφείο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ κατέγραψε τουλάχιστον 12 επιθέσεις εναντίον της αστυνομίας μεταξύ Ιανουαρίου και Μαΐου 2026, με αποτέλεσμα τον θάνατο 53 ατόμων, μεταξύ των οποίων 35 αστυνομικοί. Η στοχοποίηση των θεσμών δημόσιας διακυβέρνησης συνέβαλε στο χάος και υπονόμευσε την προστασία των αμάχων, ανέφερε ο ΟΗΕ.

Το Παλαιστινιακό Κέντρο για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα προειδοποίησε επίσης ότι οι επιθέσεις κατά της αστυνομίας και του προσωπικού ασφαλείας έχουν αποδυναμώσει το σύστημα προστασίας των αμάχων στη Γάζα, συμβάλλοντας στη δημιουργία κενού ασφαλείας, σε απαγωγές, επιθέσεις κατά περιουσιακών στοιχείων και λεηλασίες ανθρωπιστικής βοήθειας.

Για τους κατοίκους της Γάζας, τα τρία χρόνια πολέμου έχουν αφήσει πίσω τους ένα αίσθημα αβεβαιότητας, χωρίς σαφή πορεία προς το μέλλον.

Με πληροφορίες από Al Jazeera, ΟΗΕ, UNICEF

Διεθνή
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

ΡΩΣΙΑ ΟΥΚΡΑΝΙΑ ΠΟΛΕΜΟΣ ΠΟΥΤΙΝ ΖΩΓΡΑΦΙΑ ΦΥΛΑΚΗ

Διεθνή / Ρωσία: Μια 12χρονη ζωγράφισε «Όχι στον πόλεμο» και ο πατέρας της κατέληξε στη φυλακή

Ο πατέρας της καταδικάστηκε σε δύο χρόνια φυλάκισης και κρατήθηκε σε κελί γεμάτο αρουραίους, ενώ η ίδια μεταφέρθηκε σε κρατική δομή - Σήμερα ζουν στη Γαλλία, όπου μίλησαν στους Sunday Times για τη δίωξή τους
THE LIFO TEAM
ΜΑΛΛΙΑ ΤΖΟΡΤΖ ΟΥΑΣΙΝΓΚΤΟΝ ΔΗΜΟΠΡΑΣΙΑ

Διεθνή / Τούφα από τα μαλλιά του πρώτου προέδρου των ΗΠΑ, Τζορτζ Ουάσινγκτον, πωλήθηκε έναντι 4.000 δολαρίων

Το 2021, τρεις τρίχες που εκτιμάται ότι είχαν αφαιρεθεί από τον ίδιο λίγο πριν ή μετά τον θάνατό του και φυλάσσονταν μέσα σε μενταγιόν, πωλήθηκαν έναντι σχεδόν 40.000 δολαρίων
THE LIFO TEAM