Μια σειρά εκδηλώσεων θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή στις Ηνωμένες Πολιτείες για τον εορτασμό της 25ης επετείου των επιθέσεων της 11ης Σεπτεμβρίου.
Την Τρίτη 11 Σεπτεμβρίου 2001, αεροπειρατές κατέλαβαν αμερικανικά επιβατικά αεροσκάφη και τα έριξαν πάνω σε δύο ουρανοξύστες της Νέας Υόρκης, σκοτώνοντας χιλιάδες ανθρώπους.
Το γεγονός είχε βαθιές συνέπειες σε ολόκληρο τον κόσμο.
Πόσες επιθέσεις πραγματοποιήθηκαν την 11η Σεπτεμβρίου
Τέσσερα αεροσκάφη που πετούσαν πάνω από την ανατολική ακτή των ΗΠΑ καταλήφθηκαν το ίδιο πρωί από μικρές ομάδες αεροπειρατών.
Στη συνέχεια, χρησιμοποιήθηκαν ως «γιγαντιαία κατευθυνόμενα βλήματα» για να συντριβούν πάνω σε εμβληματικά κτίρια στη Νέα Υόρκη και την Ουάσινγκτον.
Δύο αεροπλάνα χτύπησαν τους Δίδυμους Πύργους του Παγκόσμιου Κέντρου Εμπορίου στη Νέα Υόρκη, με τη δεύτερη πρόσκρουση να ακολουθεί 17 λεπτά μετά την πρώτη.
Τα κτίρια τυλίχθηκαν στις φλόγες, παγιδεύοντας ανθρώπους στους επάνω ορόφους και καλύπτοντας την πόλη με καπνό. Σε λιγότερο από δύο ώρες, και οι δύο πύργοι των 110 ορόφων κατέρρευσαν αφήνοντας τεράστια σύννεφα σκόνης.
Ένα τρίτο αεροπλάνο κατέστρεψε τη δυτική πλευρά του Πενταγώνου — το γιγαντιαίο αρχηγείο των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων, λίγο έξω από την πρωτεύουσα της χώρας, την Ουάσινγκτον.
Το τέταρτο αεροπλάνο συνετρίβη σε ένα χωράφι στην Πενσυλβάνια, αφού οι επιβάτες αντέδρασαν. Πιστεύεται ότι οι αεροπειρατές είχαν σκοπό να επιτεθούν στο Καπιτώλιο της Ουάσινγκτον.
Πόσοι άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στις επιθέσεις
Συνολικά, 2.977 άνθρωποι (χωρίς να υπολογίζονται οι 19 αεροπειρατές) έχασαν τη ζωή τους, οι περισσότεροι από αυτούς στη Νέα Υόρκη:
- Και οι 246 επιβάτες και μέλη του πληρώματος των τεσσάρων αεροσκαφών σκοτώθηκαν.
- Στους Δίδυμους Πύργους, 2.606 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους – είτε εκείνη τη στιγμή είτε αργότερα από τραυματισμούς που υπέστησαν κατά τη διάρκεια της επίθεσης.
- Στο Πεντάγωνο, σκοτώθηκαν 125 άτομα.
Το νεότερο θύμα ήταν η δίχρονη Κριστίν Λι Χάνσον και το μεγαλύτερο σε ηλικία ο 82χρονος Ρόμπερτ Νόρτον, οι οποίοι ήταν και οι δύο επιβάτες στα αεροπλάνα.
Όταν το πρώτο αεροπλάνο προσέκρουσε, εκτιμάται ότι 17.400 άτομα βρίσκονταν στους δύο πύργους. Κανείς δεν επέζησε πάνω από τη ζώνη πρόσκρουσης στον Βόρειο Πύργο, αλλά 18 άτομα κατάφεραν να διαφύγουν από τους ορόφους πάνω από τη ζώνη πρόσκρουσης στον Νότιο Πύργο.
Μεταξύ των θυμάτων υπήρχαν πολίτες από 77 διαφορετικές χώρες. Η πόλη της Νέας Υόρκης έχασε 441 μέλη των ομάδων διάσωσης.
Χιλιάδες άνθρωποι τραυματίστηκαν ή ανέπτυξαν αργότερα ασθένειες που συνδέονται με τις επιθέσεις, συμπεριλαμβανομένων πυροσβεστών που είχαν εργαστεί μέσα σε τοξικά συντρίμμια.
Τα προβλήματα υγείας που συνδέονται με τη σκόνη και τον καπνό από την κατάρρευση των πύργων έχουν από τότε στοιχίσει περισσότερες από τρεις φορές τον αριθμό των ανθρώπων που έχασαν τη ζωή τους στις επιθέσεις.
Οι δράστες των επιθέσεων της 11ης Σεπτεμβρίου
Ένα δίκτυο ισλαμιστών εξτρεμιστών με την ονομασία «Αλ Κάιντα» σχεδίασε τις επιθέσεις από το Αφγανιστάν.
Με ηγέτη τον Οσάμα Μπιν Λάντεν, η Αλ Κάιντα κατηγορούσε τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους για τις συγκρούσεις στον μουσουλμανικό κόσμο.
Ο Χαλίντ Σεΐχ Μοχάμεντ, μέλος της οργάνωσης, φέρεται να επινόησε το σχέδιο και να συνέβαλε στη στρατολόγηση των πιλότων, ορισμένοι από τους οποίους είχαν εκπαιδευτεί στις ΗΠΑ.
Δεκαεννέα άτομα πραγματοποίησαν τις αεροπειρατείες, χωρισμένοι σε τρεις ομάδες των πέντε και μία των τεσσάρων (στο αεροπλάνο που συνετρίβη στην Πενσυλβάνια).
Δεκαπέντε από τους αεροπειρατές ήταν Σαουδάραβες, όπως και ο Μπιν Λάντεν. Δύο ήταν από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ένας από την Αίγυπτο και ένας από τον Λίβανο.
Η αντίδραση των ΗΠΑ
Λιγότερο από ένα μήνα μετά τις επιθέσεις, ο τότε πρόεδρος των ΗΠΑ Τζορτζ Μπους ηγήθηκε μιας εισβολής στο Αφγανιστάν — με την υποστήριξη μιας διεθνούς συμμαχίας — με στόχο την εξάλειψη της Αλ Κάιντα και την αναζήτηση του Μπιν Λάντεν.
Ωστόσο, μόνο το 2011 οι αμερικανικές δυνάμεις εντόπισαν τελικά και σκότωσαν τον Μπιν Λάντεν στο γειτονικό Πακιστάν.
Ο Χαλίντ Σεΐχ Μοχάμεντ είχε συλληφθεί οκτώ χρόνια νωρίτερα στο Πακιστάν, το 2003.
Η Αλ Κάιντα εξακολουθεί να υπάρχει. Η παρουσία της είναι ισχυρότερη στην υποσαχάρια Αφρική, αλλά ακόμη και σήμερα διαθέτει μέλη εντός του Αφγανιστάν.
Οι αμερικανικές δυνάμεις αποχώρησαν από το Αφγανιστάν το 2022, μετά από σχεδόν 20 χρόνια, πυροδοτώντας τους φόβους πολλών ότι το ισλαμιστικό δίκτυο θα μπορούσε να επανέλθει.
Ποιος είναι ο Χαλίντ Σεΐχ Μοχάμεντ
Γεννημένος στο Κουβέιτ, ο Χαλίντ Σεΐχ Μοχάμεντ σπούδασε μηχανικός στις ΗΠΑ πριν πολεμήσει στο Αφγανιστάν τη δεκαετία του 1980.
Ήταν ήδη καταζητούμενος από το FBI πριν από την 11η Σεπτεμβρίου λόγω της εμπλοκής του σε άλλες βομβιστικές επιθέσεις και αποτυχημένες απόπειρες επιθέσεων.
Μετά τη σύλληψή του το 2003, ο Μοχάμεντ πέρασε τρία χρόνια σε μυστικές φυλακές της CIA, όπου υποβλήθηκε σε «βάρβαρες» τεχνικές ανάκρισης, σύμφωνα με τα πορίσματα της Επιτροπής Πληροφοριών της Γερουσίας των ΗΠΑ.
Τελικά μεταφέρθηκε στη βάση του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ στον Κόλπο του Γκουαντάναμο στην Κούβα, όπου παραμένει μέχρι σήμερα.
Ένα στρατιωτικό δικαστήριο εξετάζει εδώ και πάνω από μια δεκαετία αν και πώς μπορεί να δικαστεί για τον ρόλο του στις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου, λόγω ανησυχιών ότι η μεταχείριση που δέχεται ενώ βρίσκεται υπό αμερικανική κράτηση θα μπορούσε να υπονομεύσει τα αποδεικτικά στοιχεία εναντίον του.
Τον Ιανουάριο του 2025, αναμενόταν ότι αυτός και δύο άλλοι κατηγορούμενοι – ο Ουαλίντ Μοχάμεντ Σάλιχ Μουμπάρακ Μπιν Ατάς και Μουσταφά Αχμέντ Άνταμ αλ-Χαουσάουι – θα ομολογούσαν την ενοχή τους για τη συμμετοχή τους στις επιθέσεις.
Σε αντάλλαγμα, θα απέφευγαν τη θανατική ποινή και θα τιμωρούνταν με ισόβια κάθειρξη χωρίς δυνατότητα αποφυλάκισης.
Ωστόσο, η συμφωνία ομολογίας εγκαταλείφθηκε τον Ιούλιο του 2025, μετά από ένσταση της αμερικανικής κυβέρνησης.
Η δίκη του Μοχάμεντ και των τριών συγκατηγορουμένων του έχει προγραμματιστεί για τον Ιούνιο του 2028.
Τι άφησε πίσω η 11η Σεπτεμβρίου
Τα μέτρα ασφάλειας των πτήσεων ενισχύθηκαν σε όλο τον κόσμο τα χρόνια που ακολούθησαν τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου.
Στις ΗΠΑ, ιδρύθηκε το Υπουργείο Εσωτερικής Ασφάλειας με σκοπό την πρόληψη περαιτέρω τρομοκρατικών επιθέσεων, ανέφερε ο Μπους. Επίσης, δημιουργήθηκε η Υπηρεσία Ασφάλειας Μεταφορών για την ενίσχυση της ασφάλειας στα αεροδρόμια και στα αεροσκάφη.
Χρειάστηκαν περισσότεροι από οκτώ μήνες για να καθαριστεί το «Ground Zero» — ο χώρος όπου βρίσκονταν οι Δίδυμοι Πύργοι.
Σήμερα, στον χώρο αυτό βρίσκεται ένα μνημείο και ένα μουσείο, ενώ έχουν ξαναχτιστεί κτίρια με διαφορετικό σχεδιασμό.
Με ύψος 541 μέτρα, το ολοκληρωμένο κεντρικό κτίριο — το One World Trade Center, ή «Πύργος της Ελευθερίας» — υψώνεται ακόμη ψηλότερα από τον αρχικό Βόρειο Πύργο που αντικατέστησε, ο οποίος είχε ύψος 417 μέτρα.
Η ανοικοδόμηση του Πενταγώνου διήρκεσε λίγο λιγότερο από ένα έτος, με το προσωπικό να επιστρέφει στα γραφεία του τον Αύγουστο του 2002.
Με πληροφορίες από BBC
