Σχεδόν 200 καλλιτέχνες, επιμελητές και επαγγελματίες του χώρου της τέχνης που συμμετέχουν στη φετινή Μπιενάλε Βενετίας (9 Μαΐου - 22 Νοεμβρίου) υπέγραψαν επιστολή με την οποία ζητούν τον αποκλεισμό του Ισραήλ από τη διοργάνωση.
Η πρωτοβουλία ανήκει στην ομάδα «Art Not Genocide Alliance (ANGA)», η οποία, όπως αναφέρει, παρέδωσε την επιστολή στον πρόεδρο και το διοικητικό συμβούλιο της Μπιενάλε.
Οι υπογράφοντες δηλώνουν ότι αρνούνται «να δώσουν βήμα στο ισραηλινό κράτος», κατηγορώντας το για «γενοκτονία» και εκφράζοντας αλληλεγγύη στους Παλαιστίνιους καλλιτέχνες και εργαζόμενους στον πολιτισμό. Υποστηρίζουν επίσης ότι η ισραηλινή στρατιωτική δράση έχει πλήξει την πολιτιστική ζωή των Παλαιστινίων, ενώ κάνουν λόγο για «συνενοχή» της Μπιενάλε.
Venice Biennale: Ποιοι υπογράφουν την επιστολή για αποκλεισμό του Ισραήλ
Μεταξύ των υπογραφόντων βρίσκονται γνωστά ονόματα της διεθνούς σκηνής, όπως οι Alfredo Jaar, Yto Barrada, Rosana Paulino, Meriem Bennani και Cauleen Smith, καθώς και επιμελητές όπως οι Binna Choi και Carles Guerra.
Η πρωτοβουλία έρχεται μετά την επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023, κατά την οποία σκοτώθηκαν περισσότεροι από 1.200 Ισραηλινοί και απήχθησαν πάνω από 250 άτομα.
Σύμφωνα με το παλαιστινιακό Υπουργείο Υγείας, οι νεκροί στη Γάζα ξεπερνούν τις 72.000, ενώ περισσότεροι από 550 έχουν σκοτωθεί μετά την ανακοίνωση της εκεχειρίας τον Οκτώβριο του 2025.
Η νέα επιστολή ακολουθεί προηγούμενη έκκληση της ANGA τον Οκτώβριο του 2025, η οποία, όπως αναφέρει η ομάδα, δεν έλαβε κάποια απάντηση.
Η επιστολή της ομάδας τον Οκτώβριο προς τη Μπιενάλε προειδοποιούσε ότι η μη εξαίρεση του Ισραήλ θα μπορούσε να οδηγήσει σε ευρύτερο μποϊκοτάζ της έκθεσης από καλλιτέχνες και εργαζόμενους στον πολιτισμό. «Αν η Μπιενάλε δεν ικανοποιήσει αυτό το βασικό αίτημα, η ANGA θα ξεκινήσει εκστρατεία για ένα πλήρες μποϊκοτάζ της 61ης Μπιενάλε Βενετίας από καλλιτέχνες και κοινό», αναφέρεται.
Η επιστολή προσθέτει επίσης: «αν το ισραηλινό περίπτερο δεν αποκλειστεί, η ANGA θα αξιοποιήσει το κίνημα ώστε να επιφέρει τις μέγιστες δυνατές συνέπειες στη φήμη και την οικονομία της Μπιενάλε».
Venice Biennale: Τι είχε συμβεί το 2024
Αντίστοιχη πρωτοβουλία το 2024 είχε συγκεντρώσει δεκάδες χιλιάδες υποστηρικτές. Αν και το Ισραήλ δεν αποκλείστηκε, το περίπτερό του δεν άνοιξε ποτέ, καθώς η καλλιτέχνις Ruth Patir είχε δηλώσει ότι θα το κρατήσει κλειστό έως ότου επιτευχθεί συμφωνία για εκεχειρία και απελευθέρωση ομήρων.
Φέτος, σύμφωνα με πληροφορίες, η ισραηλινή κυβέρνηση έχει προσθέσει όρο στο συμβόλαιο του καλλιτέχνη ώστε το περίπτερο να παραμείνει ανοιχτό ανεξαρτήτως διαμαρτυριών.
Το Ισραήλ θα εκπροσωπηθεί από τον γλύπτη Belu-Simion Fainaru, ο οποίος δήλωσε ότι αντιτίθεται στα πολιτιστικά μποϊκοτάζ. «Η τέχνη πρέπει να παραμένει χώρος διαλόγου, διαφωνίας και πολυπλοκότητας», ανέφερε, υπογραμμίζοντας ότι η συμμετοχή του είναι δέσμευση στην ελεύθερη έκφραση.
Ένα ακόμη σημείο έντασης αφορά τη φετινή τοποθεσία του ισραηλινού περιπτέρου. Λόγω ανακαινίσεων στο Giardini, το Ισραήλ θα εκθέσει στο Arsenale, χώρο που διαχειρίζεται απευθείας η Μπιενάλε. Η ANGA κατηγορεί τη διοργάνωση ότι «επέλεξε να φιλοξενήσει ενεργά» το Ισραήλ, αντί να το αφήσει να βρει ιδιωτικό χώρο, όπως συμβαίνει συνήθως.
Η θέση της Μπιενάλε
Σε ανακοίνωσή της, η Μπιενάλε Βενετίας τονίζει ότι απορρίπτει κάθε μορφή αποκλεισμού ή λογοκρισίας στην τέχνη.
«Η Μπιενάλε παραμένει χώρος διαλόγου, ανοικτότητας και καλλιτεχνικής ελευθερίας», αναφέρει, εκφράζοντας παράλληλα την ελπίδα για τον τερματισμό των συγκρούσεων.
Πάντως, η Νότια Αφρική απέσυρε τη συμμετοχή της φέτος, καθώς η καλλιτέχνιδα Gabrielle Goliath αρνήθηκε να τροποποιήσει έργο που αναφερόταν στη βία κατά γυναικών στη Γάζα.
Συνολικά 99 χώρες συμμετέχουν στη Μπιενάλε του 2026. Οι διοργανωτές έχουν δηλώσει ότι δεν έχουν τη δυνατότητα να αποκλείσουν χώρες που αναγνωρίζονται από την Ιταλία.
Η Παλαιστίνη, η οποία δεν αναγνωρίζεται ως κράτος από την Ιταλία, δεν έχει ποτέ διαθέσει επίσημο εθνικό περίπτερο στη διοργάνωση.
Με πληροφορίες από The Art Newspaper
