Μια νέα μελέτη, σε 115 ευρωπαϊκές πόλεις από 25 χώρες, αναλύοντας δείγματα από λύματα, ασχολήθηκε με τη χρήση παράνομων ναρκωτικών.
Το γενικό συμπέρασμα των ερευνητών είναι πως η χρήση MDMA μειώνεται στην Ευρώπη, ενώ η κατανάλωση κεταμίνης και κοκαΐνης αυξάνεται.
Τα δείγματα επιτρέπουν στους επιστήμονες να εκτιμήσουν την ποσότητα ναρκωτικών «που καταναλώνεται από μια κοινότητα, μετρώντας τα επίπεδα παράνομων ναρκωτικών και των μεταβολιτών τους που απεκκρίνονται στα ούρα» επισημαίνει η μελέτη.
Συγκεκριμένα, από το 2024 έως το 2025, το MDMA (συνθετική ουσία με διεγερτικές και ενσυναισθητικές ιδιότητες, γνωστή ως έκσταση) στα λύματα μειώθηκε, ενώ τα υπολείμματα κεταμίνης αυξήθηκαν κατά 41%.
Το 2025, τα υπολείμματα MDMA που ανιχνεύθηκαν στα ευρωπαϊκά λύματα, μειώθηκαν κατά σχεδόν 16% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, σύμφωνα με τη μελέτη που διεξήχθη σε συνεργασία με τον Οργανισμό Ναρκωτικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUDA).
«Θα έλεγα ότι η απότομη πτώση του MDMA είναι η μεγαλύτερη έκπληξη που έχουμε φέτος στην Ευρώπη», λέει στο Euronews ο João Matias, επιστημονικός αναλυτής για τη χρήση ναρκωτικών στον EUDA.
Ένας από τους λόγους μπορεί να είναι η μείωση της χρήσης MDMA στη νεότερη γενιά.
«Από την ηλικία των 15 έως την ηλικία των 24, βλέπουμε ότι οι προτιμήσεις των χρηστών στρέφονται προς διαφορετικές ουσίες όπως η κεταμίνη, αλλά και οι συνθετικές καθινόνες, επομένως αυτή μπορεί να είναι μια από τις εξηγήσεις για την πτώση που βλέπουμε», εξηγεί ο Matias.
Αυτή η πτώση δεν είχε παρατηρηθεί κατά τη διάρκεια της πανδημίας Covid-19, παρόλο που οι χώροι νυχτερινής ζωής και αναψυχής ήταν κλειστοί, συμπληρώνει.
Αντίθετα, από το 2024 έως το 2025, το φορτίο με κοκαΐνη που ανιχνεύθηκε στα ευρωπαϊκά λύματα, αυξήθηκε κατά 22%.
«Όσον αφορά τη χρήση κοκαΐνης, γνωρίζουμε και βλέπουμε αυτή τη σταθερή αύξηση ήδη τα τελευταία τρία ή τέσσερα χρόνια. Μιμείται επίσης, μια αύξηση στη διαθεσιμότητα κοκαΐνης στην ευρωπαϊκή αγορά, αλλά και παγκοσμίως, σε λίγο. Επομένως, δεν μας εκπλήσσει τόσο πολύ», εξήγησε ο Matias.
Κατά την ίδια περίοδο, η ανίχνευση κεταμίνης στα λύματα αυξήθηκε κατά 41%, εν μέρει λόγω της αυξημένης διαθεσιμότητας στη «μαύρη αγορά» και της αυξανόμενης δημοτικότητας μεταξύ των νέων.
«Για όσους είναι νεότεροι και αποφασίζουν να κάνουν χρήση ναρκωτικών, βλέπουμε ότι η κεταμίνη είναι ένα από τα ναρκωτικά της επιλογής τους, κυρίως λόγω των επιπτώσεών τους», επισημαίνει ο Matias.
Η μελέτη πάντως, αναδεικνύει τις διαφορετικές συνήθειες κατανάλωσης ναρκωτικών σε όλη την Ευρώπη.
Ο «χάρτης» των ναρκωτικών στην Ευρώπη
Τα υψηλότερα φορτία MDMA βρέθηκαν σε πόλεις που βρίσκονται στο Βέλγιο, την Ισπανία και την Ολλανδία, ενώ τα υψηλότερα επίπεδα κεταμίνης στα λύματα εντοπίστηκαν στο Βέλγιο, τη Γερμανία και την Ολλανδία.
Η κάνναβη παραμένει το πιο συχνά χρησιμοποιούμενο παράνομο ναρκωτικό στην Ευρώπη, με περίπου 24 εκατομμύρια χρήστες πέρυσι.
Περίπου το 8,4% των Ευρωπαίων ενηλίκων αναφέρουν ότι έχουν χρησιμοποιήσει κάνναβη τον τελευταίο χρόνο, σύμφωνα με εθνικές έρευνες. Εντοπίστηκε περισσότερο στα λύματα της Ολλανδίας, της Γερμανίας και της Σλοβενίας και τα επίπεδά της παρέμειναν σταθερά σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος.
Η αμφεταμίνη ήταν πιο συχνή στη βόρεια Ευρώπη, ενώ η μεθαμφεταμίνη καταναλώνεται περισσότερο σε Τσεχία και Σλοβακία. Η χρήση μεθαμφεταμίνης σε αυτές τις δύο χώρες «συνδέεται με την εγχώρια παραγωγή αυτής της ουσίας σε αυτήν την περιοχή», εξηγεί ο επιστημονικός αναλυτής για τη χρήση ναρκωτικών.
Τα δεδομένα για τα λύματα δείχνουν ότι η χρήση κοκαΐνης παραμένει υψηλότερη στη δυτική και νότια Ευρώπη, όπως στο Βέλγιο, την Ολλανδία και την Ισπανία.
Παρόλο που αυτές οι χώρες αποτελούν λιμάνια εισόδου για την κοκαΐνη στην Ευρώπη, ο João Matias λέει ότι δεν θα έκανε άμεση αιτιώδη σχέση μεταξύ της εισόδου κοκαΐνης και των επιπέδων χρήσης.
Παρατηρήθηκαν επίσης, διαφορές μεταξύ πόλεων εντός της ίδιας χώρας και μπορούν εν μέρει να εξηγηθούν από την παρουσία πανεπιστημίων, περιοχών νυχτερινής ζωής και ηλικιακής δομής του πληθυσμού.
Τέλος, είναι ενδιαφέρον ότι η ανάλυση λυμάτων βρήκε υψηλότερα επίπεδα κοκαΐνης και MDMA κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου, ενώ φορτία κάνναβης, αμφεταμίνης και μεθαμφεταμίνης ήταν πιο τακτικά καθ' όλη τη διάρκεια της εβδομάδας.
Για να δείτε την έρευνα πατήστε εδώ.
Με πληροφορίες από Euronews
