Με τους επιχρυσωμένους του τρούλους να λαμπυρίζουν πάνω από τον ουρανό του Βουκουρεστίου, πρωτεύουσας της Ρουμανίας και τα χιλιάδες μωσαϊκά του να αστράφτουν κάτω από το φως, ο Καθεδρικός Ναός της Σωτηρίας του Λαού (People’s Salvation Cathedral) είναι ήδη ένα παγκόσμιο αρχιτεκτονικό και θρησκευτικό ορόσημο. Με χωρητικότητα 5.000 πιστών, θεωρείται η μεγαλύτερη ορθόδοξη εκκλησία στον κόσμο και συμβολίζει τη δύναμη και τη μεγαλοπρέπεια της πίστης στη Ρουμανία.
Ωστόσο, τα εγκαίνιά του αυτό το Σαββατοκύριακο έρχονται σε μια δύσκολη στιγμή για τη χώρα. Μετά από μήνες πολιτικής αστάθειας, η νέα κυβέρνηση πασχίζει να καλύψει το μεγαλύτερο δημοσιονομικό έλλειμμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ οι πολίτες προετοιμάζονται για μια περίοδο λιτότητας. Ταυτόχρονα, η κοινωνία είναι βαθιά διχασμένη ανάμεσα σε συντηρητικούς εθνικιστές που προτάσσουν την πίστη και σε φιλοευρωπαϊκούς φιλελεύθερους που επιζητούν εκσυγχρονισμό.
Το κόστος του ναού έχει εκτοξευθεί στα 270 εκατομμύρια ευρώ, με μόλις το 10% να προέρχεται από την ίδια την Εκκλησία. Τα υπόλοιπα καλύφθηκαν από δωρεές, δημοτικά κονδύλια και κρατική χρηματοδότηση, γεγονός που έχει προκαλέσει αντιδράσεις.
Ρουμανία: Η νέα εκκλησία δίπλα στο Παλάτι του Τσαουσέσκου
Χτισμένος ακριβώς δίπλα στο επιβλητικό Παλάτι του Κοινοβουλίου, την περίφημη «κληρονομιά» του κομμουνιστή δικτάτορα Νικολάε Τσαουσέσκου, ο ναός λειτουργεί ως σύγχρονο σύμβολο εθνικής ταυτότητας. Για τους υποστηρικτές του, αποτελεί «ιερό ορόσημο» που ενώνει το παρελθόν με το παρόν της Ρουμανίας.
«Είναι ένα θαύμα για τη χώρα μας. Κανένα ποσό δεν είναι υπερβολικό όταν πρόκειται για τον Θεό», δηλώνει η 52χρονη Φλορεντίνα Τρανταφίρ, διαχειρίστρια κτηρίου. Αντίθετα, οι επικριτές βλέπουν σπατάλη σε μια εποχή που η χώρα χρειάζεται επειγόντως νοσοκομεία και σχολεία.
Το Βουκουρέστι αντιμετωπίζει οικονομική πίεση, με την κυβέρνηση να αυξάνει φόρους και να μειώνει δαπάνες για να αποφύγει υποβάθμιση πιστοληπτικής ικανότητας. Ο υπουργός Ευρωπαϊκών Κονδυλίων Ντράγκος Πίσλαρου σχολίασε σκωπτικά ότι η χώρα «ίσως χρειάζεται θεϊκή παρέμβαση» για να βγει από την κρίση.
Ρουμανία: Πολιτική αστάθεια και διχασμένη κοινωνία
Η Ρουμανία έχει περάσει μια από τις πιο ταραχώδεις πολιτικές περιόδους από την πτώση του κομμουνισμού. Πέρυσι, ένας φιλορώσος υποψήφιος κατάφερε να κερδίσει τον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών, ισχυριζόμενος ότι «ο Θεός τον βοήθησε». Οι εκλογές ακυρώθηκαν μετά από αποκαλύψεις περί ρωσικής ανάμειξης, και στις επαναληπτικές εκλογές κέρδισε ο φιλοευρωπαϊστής δήμαρχος του Βουκουρεστίου, Νίκουσορ Νταν.
Παρά ταύτα, οι πολιτικές συγκρούσεις εντός του κυβερνητικού συνασπισμού παραμένουν, ενώ οι Ρουμάνοι εμφανίζονται πιο διχασμένοι από ποτέ. Μόνο ο στρατός υπερβαίνει την Ορθόδοξη Εκκλησία σε επίπεδο εμπιστοσύνης, σύμφωνα με δημοσκόπηση του Inscop Research.
Η χώρα φιλοξενεί την τέταρτη μεγαλύτερη Ορθόδοξη κοινότητα στον κόσμο, μετά τη Ρωσία, την Αιθιοπία και την Ουκρανία. Από τους περίπου 27.000 ναούς, οι περισσότεροι είναι Ορθόδοξοι, ενώ το 90% των Ρουμάνων δηλώνει ότι πιστεύει στον Θεό.
Ρουμανία: Το μεγαλείο του ναού και οι αντιδράσεις
Ο Καθεδρικός της Λαϊκής Σωτηρίας, χτισμένος στο υψηλότερο σημείο του Βουκουρεστίου, αποτελεί το «κόσμημα του στέμματος» για την Εκκλησία. Μετά από 15 χρόνια κατασκευής, ολοκληρώθηκε παρά τις αλλεπάλληλες κρίσεις και καθυστερήσεις.
Για πολλούς, είναι δείγμα ελπίδας και επιμονής. «Ας φτιάξουν και νοσοκομεία, ποιος τους εμποδίζει; Η Εκκλησία δεν φταίει για τη διαφθορά τους», λέει η 70χρονη συνταξιούχος Μαριόρα Μολντοβάν. Άλλοι, ωστόσο, όπως ο 44χρονος επιχειρηματίας Ιουλιάν Σάβιν, θεωρούν ότι πρόκειται για ένα υπερβολικό έργο: «Είναι σαν το παλάτι του Τσαουσέσκου – τεράστιο και άχρηστο».
Η Εκκλησία υπερασπίζεται το έργο, υποστηρίζοντας ότι τα χρήματα δαπανήθηκαν διαφανώς και ότι ο ναός θα προσελκύσει τουρισμό και θα ενισχύσει το κύρος της πρωτεύουσας. Ο εκπρόσωπος του Πατριαρχείου, π. Αντριάν Αγκάκι, το συνέκρινε με τα σχεδόν 1 δισ. δολάρια που ξοδεύτηκαν για την αποκατάσταση της Παναγίας των Παρισίων: «Μεγάλα έργα απαιτούν και θυσίες», δήλωσε.
Το κράτος τονίζει ότι η ιδέα για έναν εθνικό καθεδρικό υπάρχει από τον 19ο αιώνα και ότι η χρηματοδότηση είναι «νόμιμη και διαφανής». Όμως, πολλοί βλέπουν πίσω από το έργο και πολιτικά κίνητρα. Σε μια βαθιά θρησκευόμενη κοινωνία, οι πολιτικοί σπεύδουν να συνδεθούν με την Εκκλησία για να κερδίσουν ψήφους.
Κατά την προεκλογική περίοδο, αρκετοί ιερείς κατηγορήθηκαν ότι υποστήριξαν ακροδεξιούς υποψηφίους, ενώ ο νεοεκλεγείς πρόεδρος Νταν δέχτηκε επίθεση με ψευδείς ειδήσεις ότι είναι «άθεος» επειδή δεν έχει παντρευτεί. Ο κοινωνιολόγος Ρέμους Στεφουρέακ εξηγεί: «Η Εκκλησία είναι ίσως η πιο αξιόπιστη θεσμική δύναμη στη Ρουμανία. Όποιος την αμφισβητεί, ρισκάρει πολιτικά».
Τα επίσημα εγκαίνια του ναού στις 26 Οκτωβρίου θα σηματοδοτήσουν ένα νέο κεφάλαιο για την Ορθόδοξη Εκκλησία της χώρας. Για άλλους, θα είναι η επιβεβαίωση της πνευματικής ταυτότητας της Ρουμανίας. Για άλλους, μια υπενθύμιση της ανισότητας και της διαφθοράς που συνεχίζουν να βαραίνουν τη χώρα.
Με πληροφορίες από Bloomberg
