Ο κόσμος αντιμετωπίζει μια «αναδυόμενη κρίση» αύξησης των θανάτων μεταξύ εφήβων και νέων ενηλίκων, σύμφωνα με τη μεγάλη διεθνή μελέτη Global Burden of Disease, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό The Lancet και παρουσιάστηκε στη Διάσκεψη Κορυφής για την Υγεία στο Βερολίνο.
Η έρευνα, που βασίστηκε σε πάνω από 300.000 πηγές δεδομένων και σε δίκτυο 16.500 επιστημόνων, καταγράφει ανησυχητικές τάσεις: οι θάνατοι νέων αυξάνονται, ενώ οι χρόνιες παθήσεις και τα ψυχικά νοσήματα επιδεινώνονται.
Παρότι τα ποσοστά θνησιμότητας μειώθηκαν συνολικά σε 204 χώρες και το προσδόκιμο ζωής επανήλθε μετά την πανδημία Covid-19, οι ερευνητές εντοπίζουν επίμονες ή αυξανόμενες απώλειες στις ηλικίες 10–29 ετών.
Στη Βόρεια Αμερική και σε τμήματα της Λατινικής Αμερικής, οι αυξημένοι θάνατοι συνδέονται με αυτοκτονίες και κατανάλωση ναρκωτικών και αλκοόλ.
Στην υποσαχάρια Αφρική, οι βασικοί παράγοντες είναι οι λοιμώξεις και τα ατυχήματα, ενώ στις νέες γυναίκες 15–29 ετών οι θάνατοι σχετίζονται κυρίως με επιπλοκές κύησης ή τοκετού, τροχαία δυστυχήματα και μηνιγγίτιδα.
«Οι πολύ έντονες αυξήσεις στις νεαρές ηλικίες μας τράβηξαν αμέσως την προσοχή», δήλωσε ο Christopher Murray, διευθυντής του Institute for Health Metrics and Evaluation (IHME) του Πανεπιστημίου της Ουάσιγκτον.
Ο ίδιος είπε ότι, παρότι η άνοδος των ψυχικών διαταραχών έχει προκαλέσει έντονη ανησυχία, εξακολουθεί να υπάρχει μεγάλη συζήτηση για τις αιτίες: «Είναι τα social media; Οι ηλεκτρονικές συσκευές; Οι κοινωνικές αλλαγές στον τρόπο ανατροφής; Ξέρουμε ότι η Covid-19 το επιδείνωσε, αλλά δεν υπάρχει ακόμη συναίνεση για τις ρίζες του προβλήματος».
Οι χρόνιες και ψυχικές παθήσεις σε άνοδο
Σύμφωνα με τη μελέτη, οι χρόνιες παθήσεις, όπως οι καρδιοπάθειες και ο διαβήτης, ευθύνονται πλέον για τα δύο τρίτα της συνολικής επιβάρυνσης της υγείας παγκοσμίως. Ταυτόχρονα, τα ψυχικά νοσήματα παρουσιάζουν ραγδαία αύξηση.
Οι ερευνητές υπολογίζουν ότι σχεδόν ο μισός όγκος ασθενειών θα μπορούσε να έχει αποφευχθεί, καθώς συνδέεται με παράγοντες κινδύνου όπως η υπέρταση, η ρύπανση του αέρα, το κάπνισμα και η παχυσαρκία.
Το παγκόσμιο προσδόκιμο ζωής ανέρχεται σε 76,3 έτη για τις γυναίκες και 71,5 για τους άνδρες, πάνω από 20 χρόνια περισσότερο από το 1950. Ωστόσο, παραμένουν τεράστιες γεωγραφικές ανισότητες: από 83 έτη στις χώρες υψηλού εισοδήματος έως 62 στην υποσαχάρια Αφρική.
Η Emmanuela Gakidou του IHME σημείωσε πως οι περικοπές στη διεθνή βοήθεια απειλούν να ανατρέψουν δεκαετίες προόδου στις πιο ευάλωτες χώρες. «Η πρόσβαση σε πρωτοβάθμια φροντίδα, φάρμακα και εμβόλια εξαρτάται από αυτή τη χρηματοδότηση. Αν χαθεί, το χάσμα θα μεγαλώσει ακόμη περισσότερο», είπε.
Η προειδοποίηση της Αφρικής
Ο Githinji Gitahi, επικεφαλής της οργάνωσης Amref Health Africa, τόνισε ότι το 60% του πληθυσμού της Αφρικής είναι κάτω των 25 ετών, ένα στοιχείο που, όπως είπε, αποτελεί ταυτόχρονα τεράστια ευκαιρία και σημαντική πρόκληση για τα συστήματα υγείας.
«Η υγεία είναι η πιο ισχυρή επένδυση στη νέα γενιά. Οι κατακερματισμένες πολιτικές υγείας αποτυγχάνουν στους νέους μας. Η αύξηση των μη μεταδοτικών νοσημάτων, όπως η παχυσαρκία και ο διαβήτης, δεν είναι μελλοντική απειλή—αφαιρεί ζωές ήδη σήμερα», υπογράμμισε, καλώντας σε ενίσχυση των συστημάτων υγείας με έμφαση στη νεολαία
Όπως τονίζει ο Murray, «τα στοιχεία της μελέτης Global Burden of Disease είναι ένα ξυπνητήρι για κυβερνήσεις και ηγεσίες υγείας: χρειάζεται άμεση και συντονισμένη δράση απέναντι στις ανησυχητικές τάσεις που αναδιαμορφώνουν τις ανάγκες της δημόσιας υγείας».
Με πληροφορίες από Guardian
