Ένα από τα σημαντικότερα αρχαιολογικά ευρήματα της ρωμαϊκής περιόδου στη Θράκη αποκτά τη δική του μόνιμη στέγη. Το Υπουργείο Πολιτισμού ανακοίνωσε την οργάνωση μόνιμης αρχαιολογικής έκθεσης στον ταφικό τύμβο της Μικρής Δοξιπάρας–Ζώνης, στην Ορεστιάδα του Έβρου, ένα έργο με συνολικό προϋπολογισμό 14 εκατ. ευρώ, που υλοποιείται σε συνεργασία με την Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης.
Ο τύμβος της Δοξιπάρας, ανασκαμμένος από το 2002, αποτελεί μοναδική κιβωτό γνώσεων για τα ταφικά έθιμα της ρωμαϊκής Θράκης. Στο εσωτερικό του έχουν βρεθεί πέντε άμαξες, ανθρώπινες ταφές, καθώς και σκελετικά κατάλοιπα 15 αλόγων και ενός σκύλου — ένδειξη ότι οι ταφές αφορούσαν πρόσωπα υψηλής κοινωνικής θέσης που συνδύαζαν πλούτο, εξουσία και σχέση με το κυνήγι.
Η Υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, δήλωσε: «Ο ταφικός τύμβος της Μικρής Δοξιπάρας-Ζώνης είναι μοναδικός. Αποτελεί τον μεγαλύτερο τύμβο αυτοκρατορικών χρόνων στην περιοχή και τον μόνο που έχει διασώσει τόσο καλά διατηρημένα τροχοφόρα οχήματα. Η μόνιμη έκθεση θα στεγαστεί σε ειδικά σχεδιασμένο κτήριο με θολωτή οροφή, που αναπαριστά τα όρια του τύμβου και επιτρέπει στον επισκέπτη να βιώσει την αίσθηση του ταφικού χώρου με σεβασμό και ησυχία».
Το νέο μουσειακό κέλυφος θα συνδυάζει επιστημονική ακρίβεια και βιωματική εμπειρία. Η μουσειογραφική μελέτη προβλέπει πέντε θεματικές ενότητες:
- Οι άνθρωποι του τύμβου: ποιοι ήταν και τι αποκαλύπτουν οι ταφές.
- Οι άμαξες στον αρχαίο κόσμο: σύμβολα κύρους και δύναμης.
- Πεθαίνοντας στη Θράκη: ταφικά έθιμα των ρωμαϊκών χρόνων.
- Η τελευταία νεκρή του τύμβου: μια γυναίκα της αριστοκρατίας της εποχής.
- Ο τύμβος ως τόπος μνήμης: η σύγχρονη σημασία του μνημείου.
Η έκθεση θα περιλαμβάνει περίπου 250 αρχαιότητες, ανάμεσά τους μεταλλικά εξαρτήματα αμαξών, διακοσμητικά στοιχεία από ιπποσκευές, οργανικά υλικά και ιατρικές εργαλειοθήκες εξαιρετικής διατήρησης — τις καλύτερες που έχουν βρεθεί διεθνώς από τους αυτοκρατορικούς χρόνους.
Ο μουσειακός χώρος θα είναι πλήρως προσβάσιμος σε άτομα με αναπηρία, ενώ το ισόγειο θα διαθέτει αίθουσα πολλαπλών χρήσεων για εκπαιδευτικά προγράμματα, εκδηλώσεις και διαλέξεις. Το έργο περιλαμβάνει επίσης τη διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου, χώρους στάθμευσης και διαδρομές επισκεπτών με πρόσβαση για ΑμεΑ.
Η ανασκαφή του ταφικού τύμβου ξεκίνησε το 2002 υπό τη διεύθυνση του Διαμαντή Τριαντάφυλλου, φέρνοντας στο φως τέσσερις ταφές-καύσεις, πολυάριθμα κτερίσματα και πέντε άμαξες με τα υποζύγιά τους, που χρονολογούνται ανάμεσα στο 100 και 150 μ.Χ.. Η πρακτική της ταφής ανθρώπων μαζί με τα άλογα και τις άμαξές τους απαντά σε ελίτ κοινωνίες της Ευρώπης και της Ασίας, καθιστώντας τη Δοξιπάρα σημείο αναφοράς για την έρευνα της αρχαίας Θράκης.
Το έργο έχει ήδη προχωρήσει με την ολοκλήρωση της μουσειολογικής και μουσειογραφικής μελέτης και αναμένεται να παραδοθεί πλήρως το 2027, μετατρέποντας τον χώρο σε σημαντικό κέντρο πολιτισμού, εκπαίδευσης και τουρισμού για την ευρύτερη περιοχή του Έβρου.
