Τουλάχιστον δύο εφημερίδες στις ΗΠΑ, μεταξύ των οποίων οι Chicago Sun-Times και Philadelphia Inquirer, δημοσίευσαν μια λίστα με προτεινόμενα βιβλία για το καλοκαίρι του 2025, η οποία δημιουργήθηκε με τεχνητή νοημοσύνη και περιλάμβανε δεκάδες ανύπαρκτους τίτλους αποδομένους σε υπαρκτούς και διακεκριμένους συγγραφείς.
Η λίστα, που είχε τον τίτλο «Summer Reading List 2025», περιλάμβανε, για παράδειγμα, το υποτιθέμενο νέο μυθιστόρημα της Ισαμπέλ Αλιέντε «Tidewater Dreams», που παρουσιαζόταν ως «το πρώτο της βιβλίο για την κλιματική αλλαγή». Ο Πέρσιβαλ Έβερετ, βραβευμένος με Πούλιτζερ το 2025, περιλαμβανόταν στη λίστα με τον φανταστικό τίτλο The Rainmakers, ένα υποτιθέμενο μυθιστόρημα που εκτυλίσσεται σε μια μελλοντική Αμερικανική Δύση, όπου η τεχνητή βροχή έχει μετατραπεί σε είδος πολυτελείας. Κανένα από αυτά τα βιβλία δεν υπάρχει.
Από τους 15 τίτλους της λίστας, μόνο οι πέντε ήταν αληθινοί. Οι υπόλοιποι φαίνεται πως δημιουργήθηκαν από λογισμικό τεχνητής νοημοσύνης, πιθανότατα το ChatGPT, το οποίο συχνά «εφευρίσκει» ανύπαρκτες πληροφορίες, ένα φαινόμενο που συχνά περιγράφεται ως «AI hallucination».
Το περιστατικό προκάλεσε σάλο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Η Κέλι Τζένσεν, συντάκτρια του Book Riot, δημοσίευσε στην πλατφόρμα Bluesky: «Έψαξα στο αρχείο της δημόσιας βιβλιοθήκης του Σικάγο για να επιβεβαιώσω ότι δεν πρόκειται για φάρσα — και δεν είναι. Γιατί στο καλό χρησιμοποιείτε το ChatGPT για να επινοήσετε τίτλους βιβλίων; Κάποτε είχατε συντάκτες βιβλίου. Ούτε ένας έλεγχος στοιχείων;». Η ανάρτηση συγκέντρωσε χιλιάδες αντιδράσεις μέσα σε λίγες ώρες.
Οι «προτάσεις» συνοδεύονταν από περιλήψεις και λόγους για τους οποίους οι αναγνώστες θα έπρεπε να ενδιαφερθούν για τα φανταστικά αυτά έργα. Μεταξύ των ανύπαρκτων τίτλων περιλαμβάνονταν επίσης: «Hurricane Season» της Μπριτ Μπένετ, «Nightshade Market» της Μιν Τζιν Λι, «Boiling Point» της Ρεμπέκα Μακάι, «Migrations» της Μάγκι Ο’Φάρελ και «The Longest Day» του Ρουμάν Αλάμ.
Η λίστα περιείχε και λίγους αυθεντικούς τίτλους, όπως το«Atonement» του Ίαν ΜακΓιούαν, χωρίς όμως να διαχωρίζονται σαφώς από τους επινοημένους.
Ολόκληρες σελίδες ένθετου φαίνεται πως δημιουργήθηκαν με AI
Το πρόβλημα, όπως αποδείχθηκε, δεν περιοριζόταν μόνο στη λίστα βιβλίων. Άλλες σελίδες του ειδικού καλοκαιρινού ενθέτου της Chicago Sun-Times φαίνεται επίσης να βασίζονταν σε περιεχόμενο που δημιουργήθηκε με τεχνητή νοημοσύνη.
Σε ένα άρθρο με θέμα τις «καλοκαιρινές διατροφικές τάσεις», εμφανιζόταν ως ειδικός μια υποτιθέμενη ανθρωπολόγος τροφίμων από το πανεπιστήμιο Cornell με το όνομα Κάθριν Φερστ. Κανένα τέτοιο πρόσωπο δεν φαίνεται να συνδέεται με το πανεπιστήμιο. Σε ένα άλλο άρθρο παρατίθεται δήλωση από κάποιον «Ντάνιελ Ρέι», φερόμενο ως συντάκτη της ιστοσελίδας FirepitBase.com. Όπως αναφέρει ο Guardian, ο ιστότοπος αυτός επίσης δεν φαίνεται να υπάρχει.
Το πρωί της Τρίτης, ο επίσημος λογαριασμός της Chicago Sun-Times στην πλατφόρμα Bluesky επιβεβαίωσε τις πληροφορίες περί τεχνητής νοημοσύνης και έγραψε: «Εξετάζουμε πώς ακριβώς κατέληξε αυτό το υλικό να δημοσιευτεί. Δεν πρόκειται για συντακτικό περιεχόμενο και δεν δημιουργήθηκε ή εγκρίθηκε από τη συντακτική ομάδα της εφημερίδας. Εκτιμούμε την εμπιστοσύνη σας και παίρνουμε την υπόθεση πολύ σοβαρά.»
Η εφημερίδα παραδέχτηκε ότι το περιεχόμενο δημιουργήθηκε με τεχνητή νοημοσύνη
Αργότερα μέσα στην ημέρα, η εφημερίδα δημοσίευσε επίσημη ανακοίνωση, αναγνωρίζοντας ότι το περιεχόμενο δημιουργήθηκε από λογισμικό τεχνητής νοημοσύνης, στο πλαίσιο ειδικού ενθέτου που είχε ανατεθεί σε εξωτερικό συνεργάτη και διανεμήθηκε σε πολλές εφημερίδες σε εθνικό επίπεδο.
«Πρόκειται για μια στιγμή που πρέπει να αποτελέσει μάθημα για ολόκληρη τη δημοσιογραφία», ανέφερε η ανακοίνωση της Sun-Times, «και να μας υπενθυμίσει πως η αξία της δουλειάς μας πηγάζει από την εμπιστοσύνη που έχουμε χτίσει με το κοινό μας, μια εμπιστοσύνη που βασίζεται στην εργασία πραγματικών, ανθρώπινων δημοσιογράφων.»
Η εφημερίδα ανακοίνωσε επίσης ότι το ένθετο θα αφαιρεθεί από την ψηφιακή της έκδοση και ότι θα αναθεωρήσει τις πολιτικές της για το υλικό που αναδημοσιεύει.
Στην υπόθεση φέρεται να εμπλέκεται και η Philadelphia Inquirer, η οποία δημοσίευσε την ίδια λίστα με τα φανταστικά βιβλία. «Σε μια περίοδο που οι βιβλιοθήκες δέχονται συνεχείς επιθέσεις και περικοπές, αυτό είναι χαστούκι για όσους εργάζονται στον χώρο», σχολίασε ένας χρήστης στο Threads.
Η συγγραφέας Τζάσμιν Γκιγιόρι σχολίασε επίσης, γράφοντας: «Απλώς έφτιαξαν φανταστικά βιβλία και τα δημοσίευσαν; Τι στο καλό;»
Η Sun-Times κλείνει τη δήλωσή της υποσχόμενη περισσότερη διαφάνεια: «Ξέρουμε ότι οφείλουμε περισσότερες απαντήσεις και δεσμευόμαστε να επανεξετάσουμε τους τρόπους με τους οποίους χειριζόμαστε τέτοιο περιεχόμενο στο μέλλον».
Με πληροφορίες από Guardian, NPR
