Πέντε νέες εκδόσεις για την oικολογία και την κλιματική κρίση

Τζεφ Γκουντέλ, Καύσωνας

μτφρ. Μιχάλης Μακρόπουλος, Ψυχογιός

Ο πρωτότυπος τίτλος, Ο καύσωνας θα σκοτώσει πρώτα εσένα, αν και τρομακτικός, είναι αποκαλυπτικός, ορίζοντας την άμεση εμπλοκή του καθενός από εμάς σε αυτό που συμβαίνει στον πλανήτη. Το έχουμε, άλλωστε, διαπιστώσει τα τελευταία χρόνια που οι φωτιές, οι οποίες σε πολλές περιπτώσεις προκαλούνται από την υπερθέρμανση, έχουν καταστρέψει τα δάση, ενώ οι καύσωνες έχουν μετατρέψει τα καλοκαίρια μας από την αγαπημένη εποχή του χρόνου σε εφιάλτη.

Σε αυτό το βιβλίο ο βραβευμένος δημοσιογράφος και συγγραφέας Τζεφ Γκουντέλ μας εξηγεί τι ακριβώς θα συμβεί στη ζωή μας σε λίγα χρόνια εξαιτίας του καύσωνα, αν και στην πραγματικότητα οι τραγικές επιπτώσεις είναι ήδη εδώ. Είναι ενδεικτικά τα παραδείγματα που δίνει από πολλές χώρες του κόσμου, όπου ο αριθμός των νεκρών ήταν τεράστιος, ακόμα και για τα δεδομένα ενός ανεπτυγμένου ευρωπαϊκού κράτους όπως η Γαλλία, ενώ κανείς, για παράδειγμα, δεν περίμενε ότι ο καύσωνας θα χτυπούσε περιοχές όπως ο βορειοδυτικός Ειρηνικός. Ο συγγραφέας εφιστά επίσης την προσοχή μας σε κυρίαρχες έννοιες, καθώς το «καυτό», όπως επισημαίνει χαρακτηριστικά, έχει πάψει προ πολλού να σημαίνει κάτι «σέξι» αλλά είναι πλέον συνυφασμένο με κάτι επικίνδυνο.

Εξετάζοντας όλα τα δεδομένα του καύσωνα, μιλάει όχι μόνο για τη θερμότητα που εκλύεται λόγω των δραστηριοτήτων μας στον ουρανό αλλά και για την κλιματική αλλαγή και το λιώσιμο των πάγων, την εγκληματική μας αδιαφορία και την αδυναμία συνειδητοποίησης ότι ο καύσωνας δεν είναι ένα απλό φαινόμενο αλλά μια επικίνδυνη κατάσταση που μας αφορά και εν τέλει μας σκοτώνει όλους. Γιατί, όπως λέει, «δεν χρειάζεται να είσαι σεναριογράφος του Χόλιγουντ για να φανταστείς πώς θα αλλάξει η ακραία ζέστη τον κόσμο μας. Μερικά πράγματα είναι προφανή».

ΑΓΟΡΑΣΤΕ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΕΔΩ

Ενρίκ Σάλα, Η φύση της Φύσης

μτφρ. Παναγιώτης Δημητρακόπουλος, Γιώργος Κόκκορης, Ροπή

Ο Καταλανός Ενρίκ Σάλα, που ζει μόνιμα στην Ουάσινγκτον, δεν είναι απλή περίπτωση οικολόγου. Πολυγραφότατος επιστήμων και ακτιβιστής, άφησε την πανεπιστημιακή του έδρα και τις δημοσιεύσεις για τη ζωή των ωκεανών για να αφοσιωθεί ενεργά στη διάσωση του περιβάλλοντος ως explorer-in-residence του «National Geographic». Ίδρυσε και διευθύνει από το 2008 το πρόγραμμα του «National Geographic», «Pristine Seas», το οποίο συνδυάζει την εξερεύνηση, την έρευνα και την αφήγηση ιστοριών που στόχο έχουν να εμπνεύσουν τον κόσμο αλλά και τους παγκόσμιους ηγέτες ώστε να προστατεύσουν τις ελάχιστες εναπομείνασες περιοχές της άγριας φύσης των ωκεανών.

Στο συγκεκριμένο, πολυσυζητημένο ήδη βιβλίο με το πλούσιο φωτογραφικό υλικό και τις βιωματικές αφηγήσεις που εστιάζουν στις περιοχές οι οποίες κινδυνεύουν αλλά και σε μερικές από τις λίγες σωζόμενες παρθένες εκτάσεις του πλανήτη, ο συγγραφέας μάς αποκαλύπτει όλο το εύρος αυτής της σπάνιας ομορφιάς και πολυπλοκότητας της άγριας φύσης. Η απώλεια της βιοποικιλότητας δεν είναι μόνο τρομακτική αλλά κρούει τον κώδωνα του κινδύνου παγκοσμίως. Γι’ αυτό και ο συγγραφέας υιοθετεί απόλυτα την πρόταση του βιολόγου και ερευνητή Έντουαρντ Όσμπορν-Γουίλσον, ο οποίος υπογράφει και την εισαγωγή, ότι προκειμένου να αποτρέψουμε την οριστική εξαφάνιση των ειδών, συμπεριλαμβανομένου του ανθρώπου, πρέπει να δεσμεύσουμε περίπου το ήμισυ της χέρσου και των ωκεανών σε παγκόσμια κλίμακα.

Ακολουθώντας την Ευρωπαϊκή στρατηγική για τη βιοποικιλότητα, ο ίδιος, μαζί με τους συνεργάτες του στο πρόγραμμα, μάχονται για την προστασία του 30% της θάλασσας και του 30% της χέρσου σε αυτήν πολύ κρίσιμη φάση που βρίσκεται ο πλανήτης. Το βιβλίο μετέφρασαν και επιμελήθηκαν επιστημονικά ο καθηγητής στο Τμήμα Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου του Αιγαίου, Παναγιώτης Δημητρακόπουλος, και ο καθηγητής του Τμήματος Ωκεανογραφίας και Θαλασσίων Βιοεπιστημών του Πανεπιστημίου του Αιγαίου, Γιώργος Κόκκορης.

ΑΓΟΡΑΣΤΕ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΕΔΩ

Νταβίντ Μπλασόν, Γεωπολιτική του νερού

μτφρ. Μαρία Παπαηλιάδη, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης

Είναι σαφές σε όλους εδώ και χρόνια ότι το πρόβλημα του νερού είναι κυρίως πολιτικό και πολυδιάστατο, με τους περισσότερους πλέον να διατείνονται ότι οι υδάτινοι πόροι φτάνουν να είναι εξίσου σημαντικοί με το πετρέλαιο, αφού η έλλειψή τους δεν οδηγεί μόνο σε γεωστρατηγικές ανακατατάξεις αλλά φτάνει να εγείρει συγκρούσεις. Ωστόσο, δεδομένου ότι ο ρόλος του νερού στις παγκόσμιες συγκρούσεις, ακόμα και συρράξεις, δεν έχει μελετηθεί επαρκώς, το βιβλίο αναλαμβάνει να διαλευκάνει τη σημασία της κρίσης του νερού και το πού ακριβώς οφείλεται.

Οι κρίσεις νερού δεν συνδέονται άμεσα με φυσικά αίτια, όπως η λειψυδρία, αλλά με τις ανεπαρκείς πολιτικές διαχείρισής του και την αδυναμία κατοχύρωσης υδατικής ασφάλειας. Στο παρόν πόνημα ο καθηγητής Γεωγραφίας στο Πανεπιστήμιο Ναντέρ του Παρισιού και συνεργάτης του διεπιστημονικού κέντρου iGlobes στην Τούσον της Αριζόνας καθώς και άλλων επιστημονικών φορέων εξετάζει σε βάθος τη σημασία του νερού στη στρατηγική των μεγάλων δυνάμεων και αναλύει τον ρόλο των υδάτινων πόρων στις μεγάλες συγκρούσεις.

Παράλληλα, προσεγγίζει τα γεωπολιτικά διακυβεύματα στην Εγγύς και τη Μέση Ανατολή καθώς και τις πολιτικές που χαράσσονται γύρω από τον Νείλο, πάντα σε σχέση με την πολιτική για το νερό, και τέλος εξηγεί γιατί το νερό, όπως και το κλίμα, συνιστά ένα παγκόσμιο διακύβευμα. Γι’ αυτό θεωρεί ότι πρέπει να δημιουργηθεί μια «νέα κουλτούρα του νερού» στο πλαίσιο μιας παγκόσμιας λύσης σχετικά με τα πολλαπλά αδιέξοδα που δημιουργεί ο παράδοξος, άτυπος αυτός πόλεμος. Η ελληνική έκδοση των ΠΕΚ συνοδεύεται από το επίμετρο του δρος Γεωπολιτικής Ιωάννη Ε. Κωτούλα, στο οποίο εξετάζεται η υδατική ασφάλεια στη μακρά ιστορική διάρκεια.

ΑΓΟΡΑΣΤΕ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΕΔΩ

Αλεχάντρο Παλόμας, Ένας τόπος με το όνομά σου

μτφρ. Αλεξάνδρα Γκολφινοπούλου, Opera

«“Το όνειρό μου είναι ένα δάσος”, είπα στρέφοντας το βλέμμα προς το παράθυρο, “και πιθανότατα έχεις δίκιο, και είναι γελοίο και εγωιστικό κι επίσης παιδιάστικο, αλλά αυτό είναι. Η ερώτηση, αυτή που έχει σημασία για μένα ως μητέρα και για σένα ως γυναίκα, είναι πιο είναι το δικό σου όνειρο. Το γνωρίζεις, Βιολέτα; Υπάρχει; Αυτός είναι ο εκκρεμής λογαριασμός μου μ’ εσένα κορίτσι μου”»: αυτό είναι ένα απόσπασμα από το τρυφερό και λυρικό βιβλίο του Ισπανού μυθιστοριογράφου, ο οποίος έχει αναλάβει τον δύσκολο ρόλο να εκπαιδεύει τους εφήβους λογοτεχνικά, στρέφοντας το ενδιαφέρον τους σε μια σειρά από ευαίσθητα θέματα, όπως η κοινωνική ισότητα και το περιβάλλον.

Οι ιστορίες του, συγκινητικές και επώδυνες, κινητοποιούν το αναγνωστικό κοινό και αναφέρονται σε ανθρώπους μοναχικούς και τραυματισμένους, εξηγώντας πως όχι μόνο έχουμε την τάση να εξοντώνουμε σπάνια είδη και το περιβάλλον αλλά και τον τόπο που φέρει το όνομά μας, όπως διατρανώνει ο τίτλος του βιβλίου. Οι πρωταγωνιστές του Ισπανού συγγραφέα και μεταφραστή, πάντοτε επηρεασμένοι από τον μαγικό ρεαλισμό, μπορεί να ζουν ανάμεσά μας, αλλά στόχο έχουν να επανεφεύρουν τον κόσμο με τα ονειρικά εργαλεία της ποιητικής πραγματικότητας.

Εν προκειμένω, μοναδικοί και μοναχικοί γείτονες ενός απομονωμένου οικισμού είναι ο Ίων, κτηνίατρος και φροντιστής ελεφάντων σε ζωολογικό κήπο, και η Έντιθ, μια χήρα που ζει μαζί με έντεκα γάτες. Στο χέρι του αναγνώστη είναι να ερμηνεύσει όχι μόνο τις ιστορίες αλλά και τον κόσμο στον οποίο θέλει να ζει, καταγράφοντας τις απαντήσεις που τελικά είναι εξίσου ισχυρές με τις σιωπές.

ΑΓΟΡΑΣΤΕ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΕΔΩ

Καρίλ Φερέ, Οκαβάνγκο

μτφρ. Αργυρώ Μακάρωφ, Άγρα

«Ένας ύμνος στην ομορφιά του άγριου κόσμου και στην επείγουσα ανάγκη να τον αφήσουμε να ζήσει», διαβάζουμε στο οπισθόφυλλο του νέου βιβλίου του Καρίλ Φερέ, το οποίο έχει χαρακτηριστεί πολύ εύστοχα ως οικολογικό νουάρ.

Η ακριβής αυτή περιγραφή μεταφέρει την ανάγκη του συγγραφέα να μιλήσει για την καταστροφή του πλανήτη και την εξάλειψη των ειδών με τους όρους ενός νουάρ, αφού η εξόντωση των ζώων προκαλεί μια ανησυχία που δεν μπορεί παρά να συνδέεται άμεσα με τις συνθήκες ενός μαζικού φόνου.

Γι’ αυτό και στο ογκώδες αυτό νουάρ που εκτυλίσσεται στο δέλτα του ποταμού που περιβάλλεται από την Μποτσουάνα, τη Ζιμπάπουε και την Ανγκόλα – μαθαίνουμε την ιστορία των λαθροκυνηγών και του μαύρου εμπορίου των άγριων ζώων που δυστυχώς κυριαρχεί σε ολόκληρο τον κόσμο και παράλληλα παρακολουθούμε τη διαλεύκανση ενός εγκλήματος από τον Τζον Λέιθαμ και τη Σολάνα, τη γυναίκα που έχει αφιερώσει τη ζωή της στη διάσωση των άγριων ζώων και κατά κάποιο τρόπο αποτελεί το alter ego του συγγραφέα.

Ένα βιβλίο που διαβάζεται απνευστί, παρά το μεγάλο του μέγεθος, προσφέροντας πολύτιμες πληροφορίες για το τι σημαίνει η εξόντωση του περιβάλλοντος και των ειδών για τη ζωή του πλανήτη αλλά και για εμάς τους ίδιους.

ΑΓΟΡΑΣΤΕ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΕΔΩ

Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LiFO.

To νέο τεύχος της LiFO δωρεάν στην πόρτα σας με ένα κλικ.