Με τέσσερα έργα που ανήκουν στη μόνιμη συλλογή του μουσείου Albertina της Βιέννης, o Γιάννης Βαρελάς συμμετέχει σε δυο μουσειακές εκθέσεις, την «Pop-Art – Η φωτεινή πλευρά της ζωής», που θα διαρκέσει ως τις 3 Νοεμβρίου, και τη «The Beauty of Diversity», που θα διαρκέσει ως τις 18 Αυγούστου.
Τα έργα του Γιάννη Βαρελά φιγουράρουν ανάμεσα σε έργα των Andy Warhol, Jean Dubuffet, Miriam Cahn, Alexandre Diop, Maria Lassnig, Tracey Moffatt, Michel Nedjar, Tony Oursler, Grayson Perry, Marc Quinn, Cindy Sherman, Kiki Smith, August Walla, Franz West, Jean-Michel Basquiat, Amoako Boafo, Cecily Brown, Nyunmiti Burton, Ines Doujak, Stefanie Erjautz, Jadé Fadojutimi, Gelitin/Gelatin, Aïcha Khorchid, Soli Kiani, Basil Kincaid, Jürgen Klauke, Emily Kame Kngwarreye, Elena Koneff, Daniel Lezama, Angelika Loderer, Claudia Märzendorfer, Jonathan Meese, Sungi Mlengeya και άλλων.
Η έκθεση «Pop-Art – Η φωτεινή πλευρά της ζωής» έχει την αφετηρία της στο 1960, όταν η ποπ αρτ άρχισε να αντικαθιστά την αφηρημένη ζωγραφική. Η ποπ αρτ ενσάρκωσε την αντίδραση στην οικονομική άνθηση μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, στην εμπορευματοποίηση όλων των τομέων της ζωής και στην άνοδο της καταναλωτικής και της ψυχαγωγικής κουλτούρας, καθώς και στη λατρεία των διασημοτήτων που τροφοδοτείται από τον κινηματογράφο, την τηλεόραση και την εικονογράφηση.
Μουσεία με πολλούς αιώνες ιστορίας και ιδρύματα που συγκεντρώνουν τα πιο σημαντικά αριστουργήματα του μακρινού και του πρόσφατου παρελθόντος βρίσκονται όλα σήμερα αντιμέτωπα με το ίδιο δίλημμα.
Μέσα από μια καλλιτεχνική και ιστορική προοπτική, η ποπ αρτ αντιπροσωπεύει μια αντίδραση ενάντια στην αφαίρεση ως το υποτιθέμενο τελικό σημείο της ανάπτυξης της ιστορίας της ζωγραφικής. Με τον Andy Warhol, τον Roy Lichtenstein, τον Mel Ramos και τον Alex Katz, η αναπαράσταση έκανε μια ισχυρή επιστροφή στην τέχνη ως «οικειοποίηση» εικόνων που προϋπήρχαν. Είτε επρόκειτο για φωτογραφίες είτε για άλλα εικονογραφικά θέματα, από εφημερίδες, κόμικς, εικονογραφημένα περιοδικά ή διαφημίσεις, κάθε άτομο και κάθε πράγμα έγινε προϊόν, φετίχ, διασημότητα, καταναλωτικό αντικείμενο.
Η αυστριακή ποπ αρτ αναπτύχθηκε κάτω από παρόμοιες συνθήκες, αλλά ξεκίνησε ένα δικό της μονοπάτι, ανεξάρτητο από την αρχική εκδοχή των ΗΠΑ, που χαρακτηριζόταν από άφθονη εξυπνάδα και παιχνιδιάρικη αυτό-ειρωνεία.
Τα φανταχτερά και θορυβώδη χρώματα του κόσμου της ποπ αρτ αντανακλούν την έκρηξη μιας τέχνης με ηφαιστειακή δύναμη, που στην ακμή της σημαδεύτηκε από βαθιές πολιτικές και κοινωνικές κρίσεις, με τις δολοφονίες πολιτικών προσώπων, όπως ο Τζον Κένεντι και ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ, τον Ψυχρό Πόλεμο και τον πόλεμο του Βιετνάμ, την πετρελαϊκή κρίση, τον καλπάζοντα πληθωρισμό, που οδήγησαν σε «ταραγμένες δεκαετίες» τόσο στην Ευρώπη όσο και στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η δεύτερη έκθεση, με τίτλο «The Beauty of Diversity», παρουσιάζει έργα που βρίσκονται μεταξύ της καθιερωμένης κατανόησης της τέχνης και της ανανέωσής της. Η έκθεση αποτυπώνει τη συναρπαστική δύναμη διάσημων καλλιτεχνών που ξέφυγαν από τον κανόνα, καθώς και εκείνων που διατάραξαν τους συνηθισμένους τρόπους θέασης, πήγαν κόντρα στο ρεύμα, κλόνισαν τα θεμέλια της υψηλής κουλτούρας και παραβίασαν τους κανόνες, θέτοντας έτσι τα θεμέλια για μια αισθητική του διαφορετικού.
Πάνω απ' όλα, ωστόσο, η έκθεση «The Beauty of Diversity» χρησιμεύει για την αποκατάσταση μιας συλλογής. Μουσεία με πολλούς αιώνες ιστορίας και ιδρύματα που συγκεντρώνουν αριστουργήματα του μακρινού και του πρόσφατου παρελθόντος βρίσκονται όλα σήμερα αντιμέτωπα με το ίδιο δίλημμα.
Ο σημερινός κόσμος της τέχνης έχει βαθύ ενδιαφέρον για τις πολιτικές ταυτότητας και τα συνακόλουθα ζητήματα της τάξης, της φυλής και του φύλου. Το ευρύ φάσμα των καλλιτεχνικών, στυλιστικών και ουσιαστικών προσεγγίσεων που προκύπτει συνεπάγεται την απαραίτητη επέκταση του ιστορικού καλλιτεχνικού κανόνα που εκπροσωπείται στο μουσείο Albertina από καλλιτέχνες όπως ο Michelangelo, ο Raphael, ο Dürer, ο Rembrandt, ο Rubens, ο Goya, ο Schiele, ο Picasso και ο Warhol.
Η επέκταση και η διαφοροποίηση των μουσειακών συλλογών συμβαδίζει με την απαίτηση για ίσα δικαιώματα και ελευθερία έκφρασης. Η έκθεση «The Beauty of Diversity» παρουσιάζει την ποικιλομορφία των συλλογών του μουσείου Albertina, προσδιορίζοντας τον πλούτο τους με όρους ετερογένειας και υπό το πρίσμα μιας αδιαμφισβήτητης επιθυμίας για το διαφορετικό. Υπογραμμίζει επίσης πόσο σημαντικό είναι να προσφέρουμε ορατότητα σε άλλες οπτικές γωνίες και, συνεπώς, σε γυναίκες, LGBTQI+ καλλιτέχνες, μη λευκούς ανθρώπους, ιθαγενείς καλλιτεχνικές στάσεις, αυτοδίδακτους και ξένους.
Αυτή η έκθεση παρουσιάζει μια αισθητική του διαφορετικού που ανατρέπει τις κλασικιστικές επιλογές, επιδιώκοντας να δούμε την ομορφιά που βρίσκεται στο γκροτέσκο, στο ακάθαρτο και στο απωθημένο, ρίχνοντας φως σε αυτό που υπάρχει στο περιθώριο και αποκλίνει από τον κανόνα. Η συμπερίληψη καλλιτεχνών από ηπείρους όπως η Αυστραλία, η Αφρική, η Ασία και η Νότια Αμερική αποτελεί κεντρική προτεραιότητα, που εξυπηρετεί στην εξουδετέρωση του αποκλειστικού χαρακτήρα της ευρωκεντρικής σκέψης και δράσης καθώς και της δυτικής τέχνης και πολιτισμού.
