Η ΜΕΓΑΛΗ ΓΥΑΛΙΝΗ ΠΡΟΣΟΨΗ στην οδό Λεοντίου, στην πίσω μεριά των γραφείων της Στέγης στον Νέο Κόσμο, αποκαλύπτει τον καινούργιο χώρο του Onassis AiR (Artists-in-Residence) που έχει μετακινηθεί από το γνώριμο νεοκλασικό της Πλάκας εδώ, στην καρδιά των πολύβουων γραφείων.
Στο ισόγειο, βιβλιοθήκες και τραπέζια εργασίας και μια εσωτερική αυλή αμφιθεατρική, μυστική και ευχάριστη, όπως φαντάζεται κανείς ότι θα μπορούσαν ιδανικά να είναι όλοι οι ακάλυπτοι των οικοδομικών τετραγώνων, συνδέουν κτίρια και ζωές μέσα από έναν εσωτερικό κήπο που ενισχύει την κοινωνικότητα και την αλληλεπίδραση. Αυτό το μικρό αρχιτεκτονικό και κοινωνικό οικοσύστημα που έχει γεννηθεί εδώ ταιριάζει με όλο το καλλιτεχνικό οικοσύστημα του Ιδρύματος Ωνάση.
Η μετακίνηση του Onassis AiR σε αυτές τις νέες εγκαταστάσεις με τα δωμάτια, τα εργαστήρια και τους χώρους παρουσιάσεων φέρνει κοντά στους υπάρχοντες residents που συμμετείχαν στα προγράμματα καλλιτεχνικής φιλοξενίας τα τρία τελευταία χρόνια, μέσω διαφορετικών open calls, καλλιτέχνες που με ανάθεση συνεχίζουν απρόσκοπτα το ερευνητικό τους ταξίδι.
Εδώ ο σκοπός είναι αρχικά η συνάντηση, η ώσμωση και η αλληλεπίδραση παλαιών και νέων δημιουργών. Το Onassis AiR επενδύει εδώ και χρόνια στη διαδικασία και στη δυναμική που απελευθερώνουν διαφορετικοί μεταξύ τους άνθρωποι που συναντιούνται για να πυροδοτήσουν συζητήσεις και να προκαλέσουν ερωτήματα.
Εδώ ο σκοπός είναι αρχικά η συνάντηση, η ώσμωση και η αλληλεπίδραση παλαιών και νέων δημιουργών. Το Onassis AiR επενδύει εδώ και χρόνια στη διαδικασία και στη δυναμική που απελευθερώνουν διαφορετικοί μεταξύ τους άνθρωποι που συναντιούνται για να πυροδοτήσουν συζητήσεις και να προκαλέσουν ερωτήματα.
Περνώντας από τους νέους χώρους, λοιπόν, μπορεί να δει κανείς τον Πρόδρομο Τσινικόρη να προετοιμάζει το νέο του πρότζεκτ πίσω από ένα λάπτοπ, τον Ευριπίδη Λασκαρίδη να κάνει πρόβα στη διπλανή αίθουσα, κάποιον άλλον να δοκιμάζει μια χορευτική κίνηση ή να αυτοσχεδιάζει σε έναν μονόλογο στην αυλή.
Από τον Θανάση Δεληγιάννη και την Κωνσταντίνα Κοτζαμάνη μέχρι τον Victor Ehikhamenor και τη Μαρίνα Γιώτη, από τον Odydoze και τον Νίκο Καραθάνο έως τη Χρυσάνθη Κουμιανάκη και τη Sister Sylvester, καλλιτέχνες κάθε γενιάς και από διαφορετικά σημεία του πλανήτη απαρτίζουν μια δυναμική κοινότητα δημιουργών.
Η Νεφέλη Μυρωδιά με ξεναγεί στους χώρους και μου εξηγεί ότι από τον Σεπτέμβριο του 2022 έως τον Ιούλιο του 2023 το Onassis AiR υποστηρίζει τις υπάρχουσες συνεργασίες και τα μέλη του ευρύτερου συστήματος του Ιδρύματος Ωνάση μέσα από το πρόγραμμα υποτροφιών Tailor-made Fellowships, μια σειρά ατομικών ερευνητικών υποτροφιών με ανοιχτή μορφή που προσφέρουν χώρο και χρόνο σε καλλιτέχνες και δημιουργούς.
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει τη διοργάνωση εργαστηρίων και σεμιναρίων επαγγελματικής εξέλιξης, την ανταλλαγή δεξιοτήτων και εποικοδομητικής κριτικής μεταξύ των συμμετεχόντων, περιηγήσεις και ερευνητικά ταξίδια, καθώς και τη γνωριμία και ανταλλαγή με άλλους οργανισμούς και μέλη της διεθνούς καλλιτεχνικής κοινότητας.
Εβδομήντα καλλιτέχνες και δημιουργοί υποστηρίζονται μέσω του προγράμματος Tailor-made Fellowships που υιοθετεί μια ανοιχτή μορφή για να προσαρμόζεται στις εκάστοτε ερευνητικές ανάγκες των συμμετεχόντων.
«Μας αρέσουν οι μακροχρόνιες σχέσεις», λέει η Νεφέλη Μυρωδιά. «Φέτος θα δούμε στο πρόγραμμα των Fellows ότι κάποιοι επιστρέφουν ξανά. Καλέσαμε όλους όσοι έχουν πάρει μέρος στο πρόγραμμα και ενδιαφέρονται να επιστρέψουν για να λάβουν έξτρα υποστήριξη και να συνεχίσουν την έρευνά τους, αν έχει κάποια εξέλιξη, ή σε κάποιο εντελώς καινούργιο έργο.
Ο καθένας παίρνει τον χρόνο του για την έρευνά του. Οι καλλιτέχνες έρχονται εδώ καθημερινά στον δικό τους χώρο, στο στούντιο, και κάνουν την εργασία τους ή συγκεντρώνονται στον κοινόχρηστο αυτόν χώρο. Εδώ κάνουμε προβολές, αλλά ο χώρος θα χρησιμοποιείται και για άλλα προγράμματα. Το ισόγειο έχει γίνει ένα hub του Onassis AiR και, φυσικά, εκτός από την παρουσίαση της δουλειάς των καλλιτεχνών, κάνουμε workshops, κατά τη διάρκεια των οποίων έρχονται σε επαφή με άλλους καλλιτέχνες αναγνωρισμένους, και έχουμε και μια κοινή δραστηριότητα – η αίσθηση της κοινότητας είναι πολύ ισχυρή και ζωτική.
Πάμε σε εκθέσεις και παραστάσεις, παρακολουθούμε τις δραστηριότητες της Στέγης και θέλουμε και το κοινό να μπορεί να έρχεται σε επαφή με τους καλλιτέχνες. Υποστηρίζουμε τη χρηματοδότηση στο ερευνητικό κομμάτι, κάτι που είναι πολύ σημαντικό, και δίνουμε χρόνο. Δημιουργείται ένα δίκτυο ανθρώπων που αλληλοϋποστηρίζονται. Έχουμε δει πολλές φορές καλλιτέχνες που έχουν γνωριστεί εδώ να συνεχίζουν να συνεργάζονται και εκτός του AiR. Χτίζουμε μια τέτοια κοινότητα καλλιτεχνών και είναι σημαντικό να ενισχύει αυτό το πρόγραμμα ένας οργανισμός σαν το Onassis AiR».
Εδώ, λοιπόν, βρισκόμαστε στο πρώτο Open Day, το πρώτο από μια σειρά εκδηλώσεων ανοιχτών στο κοινό που θα πραγματοποιούνται μηνιαία καθ’ όλη τη διάρκεια της χρονιάς, με επιμελητές, σκηνοθέτες, καλλιτέχνες, επισκέπτες και φυσικά τους ανθρώπους που μόλις ξεκίνησαν έρευνα. Οι τελευταίοι μάς παρουσιάζουν την πορεία της καλλιτεχνικής τους έρευνας, δείχνουν δείγματα της δουλειάς τους, γνωρίζονται και συνομιλούν με επαγγελματίες του χώρου αλλά και με το κοινό για την έρευνα και την πρακτική τους.
Η Μαρίνα Γιώτη δείχνει ένα φιλμ καθώς και υλικό από την έρευνά της· ο Nuno Cassola παρουσιάζει οπτικό υλικό και ένα mixtape με μουσική από τη δεκαετία του 1970· ο Marc Delalonde κάνει μια σειρά από αστρολογικές συνεδρίες με τη μορφή speed dating· η Άλκηστη Ευθυμίου παρουσιάζει μια βιντεοπροβολή με αρχείο ερασιτεχνικού οπτικοακουστικού υλικού από την Ελλάδα και τη Χιλή· ο Ryan Ferko κάνει μια βιντεοπροβολή και εγκατάσταση· η Μαργαρίτα Πήτα παρουσιάζει ένα εμβυθιστικό ηχητικό έργο για δύο άτομα κάθε φορά· ο Πρόδρομος Τσινικόρης έχει σχεδιάσει μια ηχητική εμπειρία με αποσπάσματα από την ελληνική εκπομπή του ραδιοφωνικού σταθμού της Βαυαρίας· η Miriam Simun παρουσιάζει ένα νέο βιντεο-δοκίμιο και ένα zine, ενώ η Amanda Vincelli δειχνει ένα βίντεο με αρχειακό υλικό από το Banff Centre for Arts and Creativity του Καναδά.
Το πρόγραμμα βασίζεται στη συνεχή υποστήριξη της καλλιτεχνικής έρευνας και πρακτικής, ένα πρόγραμμα που εξελίσσεται διαρκώς και κρατάει σταθερά στον πυρήνα του τους καλλιτέχνες, με τους Onassis Artists-in-Residence να είναι εκφραστές του σύγχρονου πολιτισμού, ταξιδευτές σε διαφορετικά σημεία του πλανήτη.
Οι συμμετέχοντες στο πρόγραμμα Tailor-made Fellowships από τα open calls προηγούμενων ετών είναι οι: Noor Abed, Μαργαρίτα Αθανασίου, Ορέστης Αθανασόπουλος, Γιώτα Αργυροπούλου, Νικόλας Βεντουράκης, Tristan Bera, Khaleb Brooks, Federica Bueti, Δανάη Γιαννόγλου, Μαρίνα Γιώτη, Nuno Cassola, Marc Delalonde, Αναστασία Διαβαστή, Dennis Dizon, Bryony Dunne, Άλκηστη Ευθυμίου, Moriah Evans, Ιωάννα Ζούλη, Ryan Ferko, Dorota Gawęda & Eglė Kulbokaitė, Arshia Fatima Haq, Samuel Hertz, Julian Hetzel, Daniel Hui, Στέλλα Ιωαννίδου, Harry Isra Muhammad, Laure Jaffuel, Χρυσάνθη Κουμιανάκη, Χριστίνα Κωτσιλέλου, Vishal Kumaraswamy, Latent Community (Σωτήρης Τσίγκανος & Ιώνιαν Μπισάι), Joey Lubitz, Μαρίνα Μήλιου-Θεοχαράκη, Inés Muñozcano, Λυδία Ξυνογαλά, Aslı Özdoyuran, Kenneth Pietrobono, Μαργαρίτα Πήτα, Paz Ponce, Θοδωρής Προδρομίδης, Will Rawls, Miriam Simun, Sumugan Sivanesan, Λητώ Σκοπελίτη, Felipe Steinberg, Πρόδρομος Τσινικόρης, Κώστας Τσιούκας, Amanda Vincelli, Μαριάννα Χριστοφίδου και Σταύρος Χρυσαφίδης.
Στο Onassis AiR εντάσσονται φέτος με fellowships μέσω ανάθεσης οι: Πατρίσια Απέργη, Θανάσης Δεληγιάννης και Γιάννης Μιχαλόπουλος, Viktor Ehikhamenor, Νίκος Καραθάνος, Κωνσταντίνα Κοτζαμάνη, Ευριπίδης Λασκαρίδης, Ζακλίν Λέντζου, Οδυσσέας Μανωλούδης (Οdydoze), Γιολάντα Μαρκοπούλου, Νέγρος του Μοριά, Γιάννης Νικολαΐδης, Aristide Rontini, Σπύρος Στάβερης, Φωτεινή Σταματελοπούλου, Sister Sylvester (aka Kathryn Hamilton), Nadja Verena Marcin.
