ΤΗΕ LIFO TALKS

Η ιδανική ομορφιά των γυναικών του Τιτσιάνο πρωταγωνιστεί στη Βιέννη

Η ιδανική ομορφιά των γυναικών του Τιτσιάνο πρωταγωνιστεί στη Βιέννη Facebook Twitter
Titian, Venus with organ player and Cupid, περ. 1555, Μαδρίτη. Museo Nacional del Prado. © Archivo Fotográfico. Museo Nacional del Prado, Μαδρίτη
0

Το Μουσείο Ιστορίας της Τέχνης (Kunsthistorisches Museum) της Βιέννης είναι το μεγαλύτερο μουσείο της Αυστρίας και περιέχει ανεκτίμητους καλλιτεχνικούς θησαυρούς.

Με πίνακες κυρίως σπουδαίων Ιταλών δασκάλων του 15ου και 16ου αιώνα και έργα φλαμανδικής ζωγραφικής του 15ου-17ου αιώνα, ανάμεσα στα σημαντικότερα εκθέματα, μόλις ανήγγειλε την μεγάλη του έκθεση για το 2021, «Ομορφιά - αγάπη – ποίηση» που εστιάζει στη μορφή των γυναικών όπως τις απεικόνισε ο Τιτσιάνο, ένας από τους σπουδαιότερους ζωγράφους της ανεγέννησης και της σχολής της Βενετίας.

 Λίγο μετά το 1500, ο Τιτσιάνο άρχισε να δημιουργεί αριστουργήματα στη Βενετία που αφήνουν τις γυναίκες να εμφανιστούν σε ένα νέο φως. Η ομορφιά των γυναικών της Βενετίας ήταν θρυλική. Εμπνευσμένοι από την ποίηση και τη λογοτεχνία της εποχής, ο Τιτσιάνο και οι σύγχρονοί του - όπως ο Πάλμα Βέκιο, ο Λορέντζο Λότο, ο Παρίσι Μπορντόνε, ο Τζάκοπο Τιντορέτο και ο Πάολο Βερονέζε - δημιούργησαν ποιητικά -ερωτικά, εξιδανικευμένα πορτρέτα γυναικών, έργα  πρωτοποριακά για την ευρωπαϊκή ζωγραφική στους αιώνες που ακολούθησαν.

Η μεγάλη έκθεση φωτίζει την εικόνα των γυναικών στη Βενετία, με φόντο τα ιδανικά και τις κοινωνικές συνθήκες του 16ου αιώνα. Οι εικόνες των γυναικών όπως τις απεικόνισε ο Τιτσιάνο μέσα σε μεγάλα και πολύπλευρα θέματα εκτός από τα πορτρέτα του γιορτάζουν την αγάπη και την τέχνη.

Μετά την ανακάλυψη των γυναικών ως αντικείμενο στη ζωγραφική πορτρέτου, ο ρεαλισμός της εικόνας υποχωρεί μπροστά στο ιδανικό της γυναικείας ομορφιάς στη Βενετία. Το ζήτημα της ομοιότητας δεν είναι κυρίαρχο, επικρατεί η αντίληψη ότι ο πίνακας πρέπει να εκπέμπει ερωτισμό, ερωτική έλξη.  

Μετά την ανακάλυψη των γυναικών ως αντικείμενο στη ζωγραφική πορτρέτου, ο ρεαλισμός της εικόνας υποχωρεί μπροστά στο ιδανικό της γυναικείας ομορφιάς στη Βενετία. Το ζήτημα της ομοιότητας δεν είναι κυρίαρχο, επικρατεί η αντίληψη ότι ο πίνακας πρέπει να εκπέμπει ερωτισμό, ερωτική έλξη.  

Η έκθεση έχει συγκροτηθεί με δάνεια από τα πιο διάσημα μουσεία και συλλογές στον κόσμο, όπως: από το Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης στη Νέα Υόρκη, το Λούβρο στο Παρίσι, το Prado στη Μαδρίτη, το Uffizi στη Φλωρεντία, την Εθνική Πινακοθήκη στο Λονδίνο, το Ερμιτάζ στην Αγία Πετρούπολη, την Gallerie dell'Accademia στη Βενετία, τα Κρατικά Μουσεία στο Βερολίνο , το Bayerische Staatsgemäldesammlung, το Alte Pinakothek στο Μόναχο, το Kunstmuseum Basel και ιδιώτες δανειστές. Μαζί με επιλεγμένα έργα από το Μουσείο Kunsthistorisches, δείχνουν την πολύπλευρη φύση του θέματος και τη θέση αλλά και τις απόψεις που επικρατούσαν για τη γυναικεία ομορφιά.

Ο Τιτσιάνο σφράγισε με την τέχνη του τη ζωγραφική της Αναγέννησης. Πρωταγωνιστική καλλιτεχνική φυσιογνωμία της Βενετίας, επιβλήθηκε ως επίσημος προσωπογράφος των πιο μεγάλων αυλών της βόρειας Ιταλίας και έγινε ο ευνοούμενος ζωγράφος του Κάρολου Ε`. Χαρακτηρίστηκε σαν ο «μεγαλύτερος τεχνίτης της ζωγραφικής», «ποιητής που εκφράζεται με το χρώμα και το φως».

Η ιδανική ομορφιά των γυναικών του Τιτσιάνο πρωταγωνιστεί στη Βιέννη Facebook Twitter
Tizian, Violante (La Bella Gatta), περ. 1514. Kunsthistorisches Museum, Βιέννη
Η ιδανική ομορφιά των γυναικών του Τιτσιάνο πρωταγωνιστεί στη Βιέννη Facebook Twitter
Titian, Flora, περ. 1517. Φλωρεντία, Galleria degli Uffizi © Galleria delle Statue e delle Pitture degli Uffizi.

Έζησε μέχρι τα 88 του χρόνια και διέτρεξε  όλες τις φάσεις της ζωγραφικής του 16ου αιώνα, από την Αναγέννηση στο Μανιερισμό, αλλά έμεινε πιστός σε έναν «παλλόμενο νατουραλισμό, που αναπήδησε από τη νέα σχέση ανάμεσα στη μορφή και το περιβάλλον».

Μαθητής του Τζιοβάνι Μπελίνι συνεργάστηκε με τον Τζορτζόνε, έναν από τους σύγχρονους ζωγράφους που δραστηριοποιούνταν τότε στη Βενετία. Τα πρώτα του έργα είναι ποτισμένα από την τέχνη του Τζορτζόνε, για να ακολουθήσει, αργότερα, ένα δικό του αναγνωρίσιμο καλλιτεχνικό ιδίωμα, με μια εικαστική γλώσσα που είναι τόσο περιεκτική ώστε να συνδέει έναν λυρικό κόσμο με την ωμή και επιτηδευμένη τεχνοτροπία. Ο Τιτσιάνο βρήκε την αρμονία, μέσα από την κίνηση και την ένταση, την εσωτερική δύναμη, το χαρούμενο οπτιμισμό και τον αισθησιασμό.

Στους πίνακές του, δεν αποδίδει μόνο τα σωματικά χαρακτηριστικά, ή τις ψυχολογικές ιδιαιτερότητες των διαφόρων μορφών. Οι προσωπογραφίες του αποτελούν, επίσης, ιστορικές μαρτυρίες, καθώς ο ζωγράφος δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στα αντικείμενα της περιβολής – ενδυμασία, κοσμήματα, πανοπλίες – που αποκαλύπτουν άμεσα το κοινωνικό επίπεδο των εικονιζόμενων, τον πολιτικό τους ρόλο ή την πολιτική τους σημασία.

Η ιδανική ομορφιά των γυναικών του Τιτσιάνο πρωταγωνιστεί στη Βιέννη Facebook Twitter
Titian, Venus and Adonis, 1555. Αγγλία, ιδιωτική συλλογή. © Ιδιωτική Συλλογή.

Στους πίνακές του, δεν αποδίδει μόνο τα σωματικά χαρακτηριστικά, ή τις ψυχολογικές ιδιαιτερότητες των διαφόρων μορφών. Οι προσωπογραφίες του αποτελούν, επίσης, ιστορικές μαρτυρίες, καθώς ο ζωγράφος δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στα αντικείμενα της περιβολής – ενδυμασία, κοσμήματα, πανοπλίες – που αποκαλύπτουν άμεσα το κοινωνικό επίπεδο των εικονιζόμενων, τον πολιτικό τους ρόλο ή την πολιτική τους σημασία.

Στους πίνακές του, δεν αποδίδει μόνο τα σωματικά χαρακτηριστικά, ή τις ψυχολογικές ιδιαιτερότητες των διαφόρων μορφών. Οι προσωπογραφίες του αποτελούν, επίσης, ιστορικές μαρτυρίες, καθώς ο ζωγράφος δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στα αντικείμενα της περιβολής – ενδυμασία, κοσμήματα, πανοπλίες – που αποκαλύπτουν άμεσα το κοινωνικό επίπεδο των εικονιζόμενων, τον πολιτικό τους ρόλο ή την πολιτική τους σημασία.

Αγαπημένος πορτρετίστας ευγενών της εποχής του, ο Τιτσιάνο ασχολήθηκε και με τη «μυθολογική ζωγραφική», με πίνακες που προέρχονται, ως προς το θέμα τους, από τα κλασικά ποιήματα, εικονογραφώντας τα ποιητικά και μη διστάζοντας να πειραματίζεται με κάθε μέσο, μέχρι το τέλος της ζωής του με μια τεχνική που χαρακτηρίστηκε πρωτοϊμπρεσιονιστική και επηρέασε κορυφαίες προσωπικότητες της τέχνης από τον Θεοτοκόπουλο και τον Τιντορέντο μέχρι τον Ρενουάρ και τον Μπονάρ.

Η ιδανική ομορφιά των γυναικών του Τιτσιάνο πρωταγωνιστεί στη Βιέννη Facebook Twitter
Titian, Danae, περ. 1545. Νάπολι, Museo di Capodimonte © bpk | Scala - courtesy of the Ministero Beni e Att. Culturali
Η ιδανική ομορφιά των γυναικών του Τιτσιάνο πρωταγωνιστεί στη Βιέννη Facebook Twitter
Tizian, Lucretia and her husband, περ. 1515. Βιέννη, Kunsthistorisches Museum, Gemäldegalerie. © KHM-Museumsverband
Η ιδανική ομορφιά των γυναικών του Τιτσιάνο πρωταγωνιστεί στη Βιέννη Facebook Twitter
Tizian, Young woman at the toilet, 1515, Παρίσι, Musée du Louvre. Φωτο: © RMN-Grand Palais (musée du Louvre)
Η ιδανική ομορφιά των γυναικών του Τιτσιάνο πρωταγωνιστεί στη Βιέννη Facebook Twitter
Tizian, Tarquinius and Lucretia, 1570 -1576. Βιέννη, Academy of Fine Arts © Gemäldegalerie of the Academy of Fine Arts Vienna
Η ιδανική ομορφιά των γυναικών του Τιτσιάνο πρωταγωνιστεί στη Βιέννη Facebook Twitter
Tizian, La Schiavona, 1510/12. Λονδίνο, The National Gallery © The National Gallery, London
Η ιδανική ομορφιά των γυναικών του Τιτσιάνο πρωταγωνιστεί στη Βιέννη Facebook Twitter
Tizian, Vanitas (Vanity of the World), περ. 1520. Μόναχο, Alte Pinakothek © bpk I Bayerische Staatsgemäldesammlungen
Η ιδανική ομορφιά των γυναικών του Τιτσιάνο πρωταγωνιστεί στη Βιέννη Facebook Twitter
Tizian, Isabella d'Este, Margravine of Mantua (1474-1539), περ. 1534/36 Βιέννη, Kunsthistorisches Museum, Gemäldegalerie © KHM-Museumsverband
Η ιδανική ομορφιά των γυναικών του Τιτσιάνο πρωταγωνιστεί στη Βιέννη Facebook Twitter
Tizian, Young woman in fur, περ. 1535. Βιέννη, Kunsthistorisches Museum, © KHM-Museumsverband.
Η ιδανική ομορφιά των γυναικών του Τιτσιάνο πρωταγωνιστεί στη Βιέννη Facebook Twitter
Titian, Young Woman with Feather Hat, 1536-1538. Αγία Πετρούπολη, Hermitage. © The State Hermitage Museum, 2021. Φωτο: Dmitri Sirotkin
Η ιδανική ομορφιά των γυναικών του Τιτσιάνο πρωταγωνιστεί στη Βιέννη Facebook Twitter
Titian, Venus punishes Cupid, περ. 1565. Ρώμη, Galleria Borghese. © Ministero per i beni e le attività culturali - su concessione della Galleria Borghese
Η ιδανική ομορφιά των γυναικών του Τιτσιάνο πρωταγωνιστεί στη Βιέννη Facebook Twitter
Titian, Nymph and Shepherd, περ. 1570/75. Βιέννη, Kunsthistorisches Museum, Gemäldegalerie. © KHM-Museumsverband
Εικαστικά
0

ΤΗΕ LIFO TALKS

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

«Cahiers d’Art»: Μια ιστορία 100 ετών ξαναζωντανεύει στο Μουσείο Μπενάκη

Εικαστικά / «Cahiers d’Art»: 100 χρόνια τέχνης και πρωτοπορίας στο Μουσείο Μπενάκη

Με αφορμή τη συμπλήρωση 100 ετών από την κυκλοφορία του περιοδικού που επηρέασε καταλυτικά τη μοντέρνα τέχνη, μια νέα έκθεση στην οδό Κουμπάρη παντρεύει το πνεύμα του Ελληνογάλλου τεχνοκριτικού Κριστιάν Ζερβός με τη συλλεκτική ευφυΐα του Αντώνη Μπενάκη. Η έκθεση επικεντρώνεται στον οικουμενικό και διαπολιτισμικό χαρακτήρα του περιοδικού, παρουσιάζοντας αντικείμενα από τις μόνιμες συλλογές του Μουσείου σε αντιπαραβολή με τις σελίδες του.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Ένα μεσημέρι με τον εικαστικό Αλέκο Λεβίδη, στο σπίτι του στην Πλάκα

Εικαστικά / Αλέκος Λεβίδης: «Είμαστε σαν όλους τους λαούς, αλλά ζούμε σε έναν ιδιαίτερο τόπο»

Με αφορμή την έκθεση «Αλέκος Λεβίδης. Ζωγραφική 1961-2026. Δια βίου παιχνίδι» στο Μουσείο Μπενάκη, ανασύραμε μια παλιότερη συνέντευξη με τον ακαδημαϊκό και ζωγράφο.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Η Belle Époque ήταν το Instagram των αρχών του 20ού αιώνα

Εικαστικά / Η Belle Époque ήταν το Instagram των αρχών του 20ού αιώνα

Το Ίδρυμα Βασίλη & Ελίζας Γουλανδρή αναβιώνει φέτος το φθινόπωρο μια εποχή ομορφιάς, ελευθερίας και αισιοδοξίας, με μια μεγάλη έκθεση αφιερωμένη στην Belle Époque. Ενενήντα περίπου έργα, αφίσες και λιθογραφίες, καθώς και αποσπάσματα από ταινίες της εποχής, συνθέτουν το πανόραμα μιας λαμπρής περιόδου για την Ευρώπη.
ΜΑΤΟΥΛΑ ΚΟΥΣΤΕΝΗ
Φραντς Μαρκ: Τα ζώα ως ένας άλλος τρόπος να δεις τον κόσμο

Εικαστικά / Φραντς Μαρκ: Ο ζωγράφος που είδε την ψυχή των ζώων

Μια μεγάλη έκθεση στο μουσείο K20 του Ντίσελντορφ, με περισσότερα από 120 έργα, παρακολουθεί την εξαιρετικά σύντομη αλλά ριζοσπαστική πορεία του σπουδαίου Γερμανού εξπρεσιονιστή, από τις πρώιμες ζωγραφιές ζώων μέχρι την κυβιστική αφαίρεση και τα δραματικά έργα των τελευταίων χρόνων του.
M. HULOT
88 πίνακες του Βαν Γκογκ σε ένα μουσείο μέσα στο δάσος

Εικαστικά / 88 έργα του Βαν Γκογκ σε ένα μουσείο μέσα στο δάσος

Η έκθεση «Van Gogh, all our paintings», στο μουσείο Kröller-Müller, στην ολλανδική επαρχία, συγκεντρώνει 88 αριστουργηματικούς πίνακες του μεγάλου ζωγράφου και αποτελει μια σπάνια ευκαιρία να δει κανείς ολόκληρη σχεδόν την πορεία του.
M. HULOT
Ο Ντένης Ζαχαρόπουλος μιλά για τον Γιάννη Τσαρούχη

Αναγνώσεις / Ο Ντένης Ζαχαρόπουλος μιλά για τον Γιάννη Τσαρούχη

Ο διακεκριμένος ιστορικός τέχνης, που έφυγε πρόσφατα από τη ζωή, μιλά για τον κορυφαίο Έλληνα ζωγράφο και το έργο του. Η ομιλία εκφωνήθηκε στις 19 Οκτωβρίου 2024 στο Ιστορικό Μουσείο Κρήτης, με αφορμή τα εγκαίνια της αναδρομικής έκθεσης του ζωγράφου.
THE LIFO TEAM
ΕΠΕΞ Έκρηξη τέχνης στο λιμάνι

Εικαστικά / Έκρηξη τέχνης στο λιμάνι του Πειραιά

Οι γκαλερί της οδού Πολυδεύκους ανοίγουν όλες μαζί για τη νέα σεζόν, την 1η Οκτωβρίου, και γίνονται σημείο αναφοράς για κάθε φιλότεχνο. Ανάμεσα στoυς καλλιτέχνες που εκτίθενται ξεχωρίζουν η παραγνωρισμένη Ελληνίδα ζωγράφος Ρίκα Πανά, ένας από τους πιο διορατικούς καλλιτέχνες της εποχής μας, ο Tishan Hsu, και η Ρουμανοαμερικανίδα γλύπτρια Andra Ursuța.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Η παραγνωρισμένη εικαστικός Mary Grigoriadis συστήνεται ξανά

Εικαστικά / Η παραγνωρισμένη εικαστικός Mary Grigoriadis συστήνεται ξανά

Μια νέα έκθεση του Sotheby’s συστήνει στο κοινό το δαιδαλώδες, πολύχρωμο σύμπαν της καλλιτέχνιδας, με καταγωγή από την Κέρκυρα, που έδειξε ήδη από τις αρχές των ’70s ότι η αμερικανική τέχνη μπορεί να είναι κάτι περισσότερο από αφηρημένη ή μίνιμαλ.
ΣΤΕΛΛΑ ΛΙΖΑΡΔΗ
«clinamen»: Ένα ονειρικό τοπίο από νερό και ήχο

Εικαστικά / clinamen: Ένα ονειρικό τοπίο από νερό και ήχο στην Onassis Mandra

Στο εντυπωσιακό έργο του Γάλλου Σελέστ Μπουρσιέ-Μουζενό, η κίνηση του νερού και η μουσική συνδέονται σε πραγματικό χρόνο, δημιουργώντας ένα περιβάλλον ηρεμίας στην καρδιά της Αθήνας. Το έργο, που έγινε viral διεθνώς, παρουσιάζεται για πρώτη φορά σε ανοιχτό χώρο.
M. HULOT
ΕΠΕΞ Η «Οδύσσεια» μέσα από 11 έργα τέχνης ή Η «Οδύσσεια» σε 11 στάσεις τέχνης

Εικαστικά / Η «Οδύσσεια» μέσα από 11 μοναδικά έργα τέχνης

Από τον Τζόρτζιο Ντε Κίρικο μέχρι τους αδελφούς Κοέν και από τη λογοτεχνία και τον κινηματογράφο μέχρι τη γλυπτική και το video art, το ομηρικό έπος έχει αποτελέσει διαχρονική πηγή έμπνευσης για καλλιτέχνες από διαφορετικές εποχές και πεδία.
ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΑΝΤΩΝΙΟΥ
Το πρόγραμμα της Στέγης για το 2026-2027

Πολιτισμός / Παπαϊωάννου, Καστελούτσι, Τζάρμους, Γαβράς: Το φετινό πρόγραμμα της Στέγης

Κορυφαίοι καλλιτέχνες, το Εθνικό Μπαλέτο της Μασσαλίας και μια μεγάλη έκθεση με κόμικς και ζωγραφική του Δημήτρη Παπαϊωάννου, είναι μόνο μερικά από όσα επιφυλάσσει η Στέγη για τους επόμενους μήνες.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ