Guardian: Οι Έλληνες είχαν μία λέξη για όλα μέχρι που η γλώσσα κατακλύστηκε από αγγλικούς όρους

Guardian: Οι Έλληνες είχαν μία λέξη για όλα μέχρι που η γλώσσα κατακλύστηκε από αγγλικούς όρους Facebook Twitter
Guardian: Οι Έλληνες είχαν μία λέξη για όλα μέχρι που η γλώσσα κατακλύστηκε από αγγλικούς όρους (Pixabay)
0

Yπό άλλες, συνθήκες, o καθηγητής Γιώργος Μπαμπινιώτης θα υπερηφανευόταν για το γεγονός ότι η ελληνική λέξη «πανδημία» - που σπάνια μέχρι πρότινος είχε χρησιμοποιηθεί - είναι η λέξη, που βγαίνει από τα χείλη όλων σε ολόκληρο τον κόσμο, αναφέρει ο Guardian.

Εξάλλου, ο όρος που εξηγεί την μάστιγα της εποχής μας προσφέρει απόδειξη της ισχυρής κληρονομιάς, της παλαιότερης γλώσσας της Ευρώπης. Παραθέτοντας την ετυμολογική εξήγηση της σύνθετης λέξης «πανδημία», ο Guardian συμπληρώνει ότι η χρήση της, αυξήθηκε περισσότερο από 57.000% πέρυσι, σύμφωνα με τους λεξικογράφους του Oxford English Dictionary.

Αλλά αυτές τις μέρες, ο κύριος γλωσσολόγος της Ελλάδας ανησυχεί λιγότερο για τον τρόπο με τον οποίο η γλώσσα έχει εμπλουτίσει το παγκόσμιο λεξιλόγιο και περισσότερο για τα διαβρωτικά αποτελέσματα του κορωνοϊού στην ελληνική γλώσσα.

Η τεράστια κλίμακα της πανδημίας και της ορολογίας, που προέκυψε από αυτήν, δημιούργησαν εύφορο έδαφος για λεκτικές επιδρομές στη μητρική γλώσσα του κ. Μπαμπινιώτη, που ο ίδιος ποτέ δεν πίστευε ότι θα δει.

«Έχουμε απαλλαγεί από νέους όρους και ορισμούς σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα», είπε. «Πάρα πολλοί από αυτούς μπαίνουν στα ομιλούμενα και γραπτά ελληνικά. Στην τηλεόραση ακούτε φράσεις όπως «rapid test διεξάγονται μέσω drive-through» και σχεδόν όλες οι λέξεις είναι αγγλικές. Είναι σαν ξαφνικά να ακούω κρεολέζικα» λέει.

Με εννέα λεξικά στο ενεργητικό του ο  κ. Μπαμπινιώτης είναι ο πρώτος που υποστηρίζει ότι η γλώσσα εξελίσσεται. Η έλευση του Διαδικτύου έθεσε επίσης προκλήσεις στη γλώσσα, όπως παραδέχεται, αλλά ποτέ δεν αντιτάχθηκε στην προσθήκη νέων λέξεων που μεταφράζουν και μεταδίδουν τεχνολογικές εξελίξεις.

«Τους έχω συμπεριλάβει (αυτούς του όρους) στο λεξικό. Όπου ήταν δυνατόν, επέμεινα επίσης ότι θα έπρεπε να αντικατασταθούν από ελληνικές λέξεις. Απάντησα με τη λέξη διαδίκτυο για το internet και χαίρομαι που έχει μείνει».

Σχεδόν καμία γλώσσα στον κόσμο δεν έχει μιληθεί σε τέτοιο βάθος χρόνου αδιάκοπα όσο τα ελληνικά, αναφέρει ο Guardian. Xρησιμοποιείται χωρίς παύση στην ίδια σχεδόν γεωγραφική περιοχή για 40 αιώνες τώρα. Η επιρροή της, ως η γλώσσα της Καινής Διαθήκης και ως όχημα σκέψης για συγγραφείς, επιστήμονες και φιλοσόφους τη βοήθησε να αντέξει στο χρόνο.

Αλλά ο καθηγητής Γιώργος Μπαμπινιώτης, πρώην υπουργός Παιδείας ο ίδιος, ανησυχεί ότι η ανθεκτικότητα που σηματοδότησε τη μακρά ιστορία των Ελλήνων κινδυνεύει να διαβρωθεί από μια επίθεση αγγλικών όρων που κυριαρχούν τώρα στην καθημερινή ζωή.

Μέσα σε έναν χρόνο, οι Έλληνες ακούν για lockdown, delivery, click away, click-and-collect κ.λπ.

«Πρέπει να υπάρχει κάποια μετριοπάθεια» λέει με ανησυχία ο κ. Μπαμπινιώτης στον Observer, λέγοντας με δυσαρέσκεια ότι ακόμα και οι κυβερνητικές ανακοινώσεις είναι πλέον γεμάτες με αυτή την ορολογία. «Έχουμε μια πολύ πλούσια γλώσσα. Όπως λέει και το ρητό, «οι Έλληνες θα έχουν κάποια λέξη γι' αυτό». Ο όρος lockdown για παράδειγμα, θα μπορούσε να μεταφραστεί τέλεια και με ευκολία.» επισημαίνει.

Υπήρχε μια ορισμένη νοοτροπία, είπε, που είχε επιτρέψει στα Αγγλικά να ανθίσουν σε μέρη που δεν θα έπρεπε. «Όλο και περισσότερα καταστήματα φέρουν σήμανση στην αγγλική γλώσσα, φοβάμαι ότι θα έχουν μεγαλύτερες απώλειες. Αντί για αρτοποιείο, βλέπουμε καταστήματα να αποκαλούνται «bread factories» ενώ οι κουρείς τώρα είναι «hairdressers». Στη συνέχεια θα έχουμε «hair stylists!». Δεν θα σταματήσει αυτό.

Δεν είναι η πρώτη φορά, ωστόσο, που ξεσπά πόλεμος με φόντο την ελληνική γλώσσα. Οι υπέρμαχοι της αλλαγής και οι πολέμιοί της μάχονται ήδη από τον πρώτο αιώνα π.Χ. Η αντιπαράθεση συνεχίστηκε μέσα σε 400 χρόνια οθωμανικής κυριαρχίας, έγινε ιδιαίτερα εκρηκτική μέχρι τον πόλεμο της ανεξαρτησίας το 1821.

Ακόμα και η αντιπαλότητα για το αν θα πρέπει να επικρατήσει η καθαρεύουσα έναντι της δημοτικής είναι μία από τις πιο πρόσφατες διαμάχες. Μέχρι την επικράτηση της δεύτερης ως επίσημη γλώσσα.

«Για τους Έλληνες, η γλώσσα ήταν πάντα ένα ευαίσθητο ζήτημα», λέει ο Μπαμπινιώτης. «Ξέρω πως ό,τι λέω ενοχλεί μερικούς, αλλά είναι καθήκον ενός γλωσσολόγου να μιλήσει».

Η εμφάνιση των «Greeκlish» ως ανεπίσημη ηλεκτρονική γλώσσα από την άφιξη του διαδικτύου προκάλεσε επίσης ανησυχία.

Ομάδες του Facebook έχουν εμφανιστεί, αποδοκιμάζοντας το φαινόμενο. «Πολλοί νέοι χρησιμοποιούν Greeklish για να στέλνουν μηνύματα μεταξύ τους επειδή πιστεύουν ότι είναι ευκολότερο», λέει η Σουζάνα Τσουβαλά του βιβλιοπωλείου Polyglot, η οποία ειδικεύεται σε εγχειρίδια ξένων γλωσσών στην κεντρική Αθήνα.

«Η ορθογραφία είναι ευκολότερη και δεν χρειάζεται να χρησιμοποιούν τους τόνους που απαιτούνται στα ελληνικά, αλλά τελικά θα είναι η απώλεια της γλώσσας μας» δηλώνει.

Για πολλούς, οι εκδότες βιβλίων έχουν γίνει η τελευταία γραμμή άμυνας. «Τα βιβλία είναι φύλακες της γλώσσας», επιμένει η Έλενα Πατάκη. «Δημοσιεύσαμε πρόσφατα ένα επιχειρηματικό βιβλίο για τις οικογενειακές επιχειρήσεις και κάναμε συνειδητή επιλογή να περιορίσουμε τις αναφορές σε ξένους όρους». Ο Μπαμπινιώτης έχει ένα δίκιο, λέει.

«Η πανδημία έχει δημιουργήσει μια παγκόσμια γλώσσα για ένα παγκόσμιο πρόβλημα. Ελπίζω ότι όταν τελειώσει, θα πατήσουμε «διαγραφή» και θα ξεχάσουμε όλες αυτές τις λέξεις» λέει.

Με πληροφορείς του Guardian

Διεθνή
0

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Ουκρανία: Ο Ζελένσκι απορρίπτει προτάσεις για «ζώνη ασφαλείας» ως λύση για τον τερματισμό του πολέμου

Διεθνή / Ουκρανία: Ο Ζελένσκι απορρίπτει προτάσεις για «ζώνη ασφαλείας» ως λύση για τον τερματισμό του πολέμου

Ο Ουκρανός πρόεδρος είπε ότι ήδη υπάρχει μια περιοχή εκατέρωθεν της γραμμής του μετώπου όπου τα βαριά όπλα δεν μπορούν να λειτουργήσουν εξαιτίας του κινδύνου επιθέσεων με drones
LIFO NEWSROOM
Η Χαμάς δηλώνει ότι οι όμηροί της θα διατρέχουν τον «ίδιο κίνδυνο» με τους μαχητές της όταν ο στρατός επιτεθεί στην Πόλη της Γάζας

Διεθνή / Χαμάς ενόψει της επίθεσης στην πόλη της Γάζας: Οι όμηροι θα είναι μαζί με τους μαχητές μας στις ζώνες των μαχών

«Για κάθε αιχμάλωτο που θα σκοτώνεται στην επίθεση, θα δημοσιεύουμε το όνομά του, τη φωτογραφία του και απόδειξη του θανάτου του», αναφέρεται, μεταξύ άλλων, στην ανακοίνωση της Χαμάς
LIFO NEWSROOM
Financial Times: Ο Ντόναλντ Τραμπ πρότεινε κινεζική ειρηνευτική δύναμη στην Ουκρανία

Διεθνή / Financial Times: Ο Ντόναλντ Τραμπ πρότεινε κινεζική ειρηνευτική δύναμη στην Ουκρανία

Η πρόταση, που είχε διατυπωθεί αρχικά από τον Πούτιν, φέρεται να παρουσιάστηκε σε συνάντηση του Τραμπ με Ευρωπαίους ηγέτες και τον Ζελένσκι στον Λευκό Οίκο - Απάντησε η αμερικανική κυβέρνηση
LIFO NEWSROOM
Εξαφάνιση της Μαντλίν ΜακΚαν: Ο βασικός ύποπτος για την υπόθεση αποφυλακίζεται στη Γερμανία

Διεθνή / Μαντλίν ΜακΚαν: Αποφυλακίζεται ο βασικός ύποπτος για την υπόθεση της εξαφάνισής της

Ο 48χρονος εκτίει ποινή φυλάκισης στη βόρεια Γερμανία για τον βιασμό μίας 72χρονης γυναίκας στην Πορτογαλία το 2005 - Έχει βεβαρημένο ποινικό μητρώο, με καταδίκες για σεξουαλική κακοποίηση παιδιών το 1994 και το 2016
LIFO NEWSROOM
ΗΠΑ: Στρατιωτικές τιμές στην Άσλι Μπάμπιτ, που σκοτώθηκε στην εισβολή στο Καπιτώλιο

Διεθνή / ΗΠΑ: Στρατιωτικές τιμές για την Άσλι Μπάμπιτ που σκοτώθηκε στην εισβολή στο Καπιτώλιο

Η Μπάμπιτ προσπάθησε να σκαρφαλώσει από σπασμένο παράθυρο σε οχυρωμένη πόρτα που οδηγούσε προς το γραφείο της προέδρου της Βουλής, όταν δέχθηκε πυρά και τραυματίστηκε θανάσιμα
LIFO NEWSROOM