Περίπου τα 2/3 του σώματός μας αποτελούνται από νερό, αλλά να επιβιώσουμε στο νερό είναι αδύνατο. Κι αυτή είναι μόνο μία από τις αντιφάσεις γύρω από αυτό. Το νερό δίνει ζωή, εύκολα όμως μπορεί και να την πάρει. Kι αυτό είναι ένα μάθημα που το σινεμά μας έχει διδάξει ουκ ολίγες φορές.
Ακολουθούν δέκα χαρακτηριστικές ταινίες, ικανές να σε κάνουν να τρέμεις στην ιδέα ότι θα χρειαστεί να έρθεις σε επαφή με το νερό – μια κινηματογραφική λίστα που δεν θα έπαιρνε ποτέ την έγκριση του ΕΟΤ.
Creature From the Black Lagoon (1954)
Του Τζακ Άρνολντ
Πλην της θάλασσας, κίνδυνοι ελλοχεύουν και στα γλυκά νερά, σαν εκείνον του αμφίβιου πλάσματος της Μαύρης Λίμνης. Πρόκειται για ύστερη προσθήκη στην πινακοθήκη τεράτων της Universal, σε μια ταινία που στην πραγματικότητα μιλά για τον αδυσώπητο, καταστροφικό αρσενικό ανταγωνισμό, ο οποίος μένει απαράλλαχτος σε επίπεδο κινήτρων και στοχοθεσίας τόσο στην «εξελιγμένη», όσο και στην πρωτόγονη μορφή του. Εμφανής η επιρροή στο The Shape of Water του Γκιγιέρμο Ντελ Τόρο, έχει και μια υποβρύχια σεκάνς που φλερτάρει με την ποιητική φαντασία.
Τα Σαγόνια του Καρχαρία (Jaws, 1975)
Του Στίβεν Σπίλμπεργκ
Οι αρχικές, αόρατες επιθέσεις του καρχαρία. Η πρώτη, απρόσμενη εμφάνισή του. Το dolly shot στον Ρόι Σάιντερ. Η ειρωνική ονομασία της πόλης (Amity). Η αδιαφορία και η αναλγησία των Αρχών. Η μαυρόψυχη ιστορία του Κουίντ και η εκδίκηση της φύσης για το έγκλημα στο οποίο υπήρξε συνεργός. Τρεις άντρες σε μια βάρκα, αντιμέτωποι με τους φόβους και τον μύθο τους. Α, και με τον καρχαρία. Κάπως έτσι ο Σπίλμπεργκ έγραψε κινηματογραφική ιστορία και κατασκεύασε τη «μητέρα» της κινηματογραφικής υδροφοβίας, με το μουσικό θέμα του Τζον Γουίλιαμς να παίζει στο πίσω μέρος του μυαλού σου σχεδόν κάθε φορά που σκέφτεσαι να ξανοιχτείς στα βαθιά.
Με τα «Σαγόνια του Καρχαρία» ο Σπίλμπεργκ έγραψε κινηματογραφική ιστορία και κατασκεύασε τη «μητέρα» της κινηματογραφικής υδροφοβίας, με το μουσικό θέμα του Τζον Γουίλιαμς να παίζει στο πίσω μέρος του μυαλού σου σχεδόν κάθε φορά που σκέφτεσαι να ξανοιχτείς στα βαθιά.
Πιράνχα, τα Σαρκοφάγα (Piranha, 1978)
Του Τζο Ντάντε
Από τους φιλμικούς κλώνους του Jaws που επιχείρησαν να δανειστούν λίγη από τη δόξα της ταινίας του Σπίλμπεργκ, τα σαρκοφάγα Πιράνχα σε παραγωγή Ρότζερ Κόρμαν, σκηνοθεσία Τζο Ντάντε και σενάριο Τζον Σέιλς είναι ο μοναδικός αξιόλογος. Στην ταινία γενετικά μεταλλαγμένα πιράνχα σουλατσάρουν σε λίμνη και μετατρέπουν ένα summer camp σε λουτρό αίματος. Με αφίσα που παραπέμπει ευθέως στο Jaws, σημαντικά χαμηλότερο production value, grindhouse διαθέσεις και όλο το δημιουργικό επιτελείο στο «κόλπο», τα Piranha συνιστούν μια απολαυστική μεταμεσονύκτια προβολή. Το αυτό ισχύει και για το (ακόμα πιο) κανιβαλιστικών διαθέσεων ριμέικ του Αλεξάντρ Αζά.
H Oμίχλη (The Fog, 1980)
Του Τζον Κάρπεντερ
H ομίχλη του τίτλου καλύπτει ένα τσούρμο νεκροζώντανους πειρατές, που έρχονται δια θαλάσσης για να πάρουν τους κατοίκους του Αντόνιο Μπέι μαζί τους. Ιστορία τρόμου γύρω από τη φωτιά αλλά και παραβολή για τη χτισμένη με ξένο αίμα και αγαθά δυτική ευδαιμονία που διατηρείται υπό (και παρά) τον διαρκή φόβο εκείνου που μια μέρα θα χτυπήσει την πόρτα και θα ζητήσει τον λογαριασμό. Ατμοσφαιρικό, δίχως ίχνος λίπους στα λιγότερο από ενενήντα λεπτά που διαρκεί, εμποτισμένο με λεπτές σινεφιλικές αναφορές και ευλογημένο από το παραδοσιακά δυσοίωνο, μινιμαλιστικό score του Κάρπεντερ, καθώς και τη μοναδική του ικανότητα να αξιοποιεί στο έπακρο και το τελευταίο σεντ που έχει στη διάθεσή του – κι αυτό να φαίνεται επί της οθόνης.
Το Υποβρύχιο (Das Boot, 1981)
Του Βόλφγκανγκ Πίτερσεν
Το φιλμικό επίτευγμα του Βόλφγκανγκ Πίτερσεν, που δυστυχώς είναι λιγότερο δημοφιλές σήμερα από όσο στο παρελθόν, τοποθετεί τη δράση εντός ενός γερμανικού υποβρυχίου επί Β' Παγκοσμίου Πολέμου, αφηγούμενο την καθημερινότητα, τους νεκρούς χρόνους, τις εσωτερικές (και εξωτερικές) συγκρούσεις του πληρώματος με την ηγεσία και την ιδεολογία βάσει της οποίας λειτουργεί, και, πάνω από όλα, την αγωνία και τον φόβο μήπως ο βυθός που τους περιβάλλει καταστεί ένας υγρός τάφος. Το Das Boot λειτούργησε ως πατρόν για όλες τις ταινίες με υποβρύχια που ακολούθησαν.
Καταιγίδα (The Perfect Storm, 2000)
Του Βόλφγκανγκ Πίτερσεν
Δύο δεκαετίες μετά το Das Boot ο Βόλφγκανγκ Πίτερσεν θα επιστρέψει στη θάλασσα και θα αντλήσει αγωνία από τους κινδύνους που εγκυμονεί με το Perfect Storm, όπου ένα εμπορικό αλιευτικό βρίσκεται ξαφνικά στο έλεος μιας άγριας καταιγίδας, με τους ψαράδες να πασχίζουν να επιβιώσουν. Εντυπωσιακά οπτικά εφέ, ηχητική μπάντα που φέρνει την καταιγίδα σπίτι σου και το στοιχειωτικό τελευταίο πλάνο του Τζορτζ Κλούνεϊ συνθέτουν μια από τις καλύτερες ταινίες καταστροφής που έχεις δει, η οποία αποδίδει πειστικά τον χειρότερο φόβο όσων ετοιμάζονται να σαλπάρουν.
Dark Water (2002)
Του Χιντέο Νακάτα
Το νερό και η υγρασία προαναγγέλλουν φαντασματικές παρουσίες και ξυπνούν τραύματα του παρελθόντος σε μητέρα που μεγαλώνει την κόρη της σε έναν εχθρικό κόσμο – μια υπό κατάρρευση πολυκατοικία, όπου ο «θυρωρός» αδιαφορεί. Όλα αυτά στο στυλιζαρισμένο, βραδυφλεγές φιλμ τρόμου του Χιντέο Νακάτα, το οποίο γνώρισε αμερικανικό ριμέικ που, όλως παραδόξως, δεν ήταν για πέταμα, έχοντας την παντού και πάντα υπέροχη Τζένιφερ Κόνελι μπροστά στον φακό και τον Άντζελο Μπανταλαμέντι στα πλήκτρα.
Άγριος Ωκεανός (Open Water, 2003)
Του Κρις Κέντις
Ζευγάρι πηγαίνει εκδρομή για scuba diving, για να ξεμείνει στην ανοιχτή θάλασσα, μίλια μακριά από την πλησιέστερη ακτή. Ελάχιστα καταδεικτικό φιλμ επιβίωσης με αισθητική συγγενή με εκείνη του found footage σινεμά. Για όσους έχουν ήδη φόβο για τη θάλασσα και τα διόλου φιλικά πλάσματα που κατοικούν εκεί, μπορεί να αγγίξει τα όρια της βιωματικής εμπειρίας, υπήρξαν όμως κι εκείνοι που ζήτησαν τα λεφτά τους πίσω, περιμένοντας ένα πιο αποκαλυπτικό θέαμα. Τηρουμένων των αναλογιών μεγάλη εισπρακτική επιτυχία – κόστισε 120 χιλιάδες δολάρια και έφερε πίσω 55 εκατομμύρια.
Χαμένοι στον Ωκεανό (Open Water: Adrift, 2006)
Του Χανς Χορν
Το Adrift επί της ουσίας δεν έχει καμία σχέση με το Open Water, απλά η εταιρεία πρόσθεσε ένα «open water» στον τίτλο για να εκμεταλλευτεί το brand name. Έξι άτομα πηγαίνουν κρουαζιέρα με γιοτ, πέφτουν στη θάλασσα ξεχνώντας να κατεβάσουν τη σκάλα κι έτσι παγιδεύονται στο νερό, δίχως τη δυνατότητα να επιστρέψουν στο γιοτ. Για να γίνουν τα πράγματα ακόμα χειρότερα, πάνω στο γιοτ υπάρχει κι ένα μωρό, το οποίο σύντομα θα χρειαστεί φροντίδα. Σαδιστικός ψυχολογικός τρόμος, καθώς η σωτηρία βρίσκεται λίγα μέτρα μακριά από τους χαρακτήρες, είναι ορατή μα απρόσιτη.
Σε Ρηχά Νερά (The Shallows, 2016)
Του Ζάουμε Κολέ Σερά
Με φωτογραφία που, όχι τυχαία, παραπέμπει σε φίλτρο του Instagram, ο Ζάουμε Κολέ Σερά στήνει ένα ψυχαγωγικότατο b-movie, που θέλει να λειτουργήσει και ως αλληγορία αλά Gravity. Η ηρωίδα –μια αθλητική, σταθερά φωτογενής Μπλέικ Λάιβλι– παγιδεύεται σε μια εξωτική παραλία όπου καραδοκεί αιμοσταγής καρχαρίας και καλείται να επιβιώσει, να ξεπεράσει ένα προσωπικό της τραύμα και να αναγεννηθεί από αυτή την εμπειρία. Η επιθετική ηχητική μπάντα κάνει θαύματα με το κατάλληλο ηχοσύστημα και οι γνωστές υπερβολές του Ισπανού σκηνοθέτη κάνουν την εμφάνιση τους στην τελευταία πράξη, δίχως να πλήττουν μη αναστρέψιμα το τελικό αποτέλεσμα.
