Ένα σπάνιο ηθογραφικό και ψυχογραφικό έργο, από τα πιο σημαντικά της λογοτεχνίας μας. Με έντονο το αυτοβιογραφικό στοιχείο, το διήγημα αναφέρεται στις απελπισμένες αλλά μάταιες προσπάθειες της μητέρας του συγγραφέα να σώσει από το θάνατο το φιλάσθενο μικρό της κορίτσι.

Οι ενοχές της, ακολούθως, την ωθούν σε δυο αλλεπάλληλες υιοθεσίες κοριτσιών, που γίνονται όμως η αιτία να παραμεληθούν τα άλλα τρία ορφανά αγόρια της, και να στερηθούν των φροντίδων της. Και όταν μεγαλώνουν και γίνονται άνδρες, ακόμα δεν μπορούν να κατανοήσουν αυτή την άστοχη εμμονή, της κατά τα άλλα, ευσεβούς μητέρας τους.

Όταν, ύστερα από πολλά χρόνια, επιστρέφει από τη Γερμανία ο μεσαίος της γιος, ο ίδιος ο συγγραφέας, μαθαίνει έκπληκτος από τη Δεσποινιώ, τη μητέρα του το τραγικό μυστικό της.