Πώς περνάει την ώρα του στο πλοίο ένας Βίκινγκ που βαριέται;

Πώς περνάει την ώρα του στο πλοίο ένας Βίκινγκ που βαριέται; Facebook Twitter
10

 

Ένα από τα σημαντικότερα αρχαιολογικά ευρήματα της Νορβηγίας είναι το πλοίο Gokstad, ένα καράβι των Viking που δεν βρέθηκε, όπως θα περίμενε κανείς, στη θάλασσα σε κάποιο ναυάγιο, αλλά στη στεριά, θαμμένο σε έναν ταφικό τύμβο στο Gokstadhaugen.

 

Ο τύμβος Gokstadhaugen ως έχει σήμερα

 

Η ανεύρεση του Gokstad αποτελεί μία από τα παλαιότερες αρχαιολογικές ανακαλύψεις της Νορβηγίας, και είχε εύλογα προκαλέσει μεγάλη αίσθηση στα τέλη του 19ου αιώνα εξάπτοντας τη φαντασία και προκαλώντας έντονο ενδιαφέρον για τη μελέτη του πολιτισμού των Viking.  

 

Φωτογραφία από την εποχή της ανασκαφής

 

Ο ταφικός τύμβος στο Gokstadhaugen, που είχε διάμετρο 45 μέτρα και ύψος 5 μ., ανακαλύφθηκε τυχαία το 1879 από δυό νεαρά αγόρια που βαριούνταν κι άρχισαν να σκάβουν μέσα στη φάρμα τους στο Sandefjord. Γρήγορα την ανασκαφή ανέλαβε ο Ν. Νikolaysen από την Εθνική Συλλογή Αρχαιοτήτων  που αποκάλυψε το σύνολο αυτό συστηματικά. 

 

Ο νεκρικός θάλαμος του Gokstad

 

Στο εσωτερικό του τύμβου βρισκόταν το μεγάλο καράβι και στην πρύμνη του είχε κατασκευαστεί με ξύλο σημύδας ο νεκρικός θάλαμος που φιλοξενούσε τον επιφανή νεκρό. Εσωτερικά φαίνεται ότι ο θάλαμος ήταν διακοσμημένος με πολύτιμα υφάσματα μεταξωτά, ποικιλμένα με χρυσοκλωστές. Ξαπλωμένος επάνω σε ένα κρεβάτι μέσα στον θάλαμο βρισκόταν ο σπουδαίος νεκρός, ένας άνδρας περίπου 40 χρονών, ρωμαλέος, με ύψος 1,81-1,83 μ. Τα χτυπήματα στα οστά των ποδιών του μαρτυρούσαν ότι είχε πεθάνει στη μάχη. Τα όπλα και τα κοσμήματά του δεν βρέθηκαν, προφανώς γιατί ο τάφος είχε ήδη συλληθεί κατά την εποχή των Viking.

 

O νεκρός του Gokstad. Με βέλη σημαίνονται τα σημεία των τραυματισμών.  

 

Ωστόσο τα υπόλοιπα κτερίσματα που σώθηκαν συνιστούν ένα σύνολο εντυπωσιακό : ένα επιτραπέζιο παιχνίδι με πιόνια από κέρατο, αγκίστρια ψαρέματος, στοιχεία ιπποσκευής, 64 ξύλινες ασπίδες, κουζινικά σκεύη, 6 κρεβάτια, μία σκηνή, ένα έλκηθρο και τρεις βάρκες. Μαζί με το νεκρό είχαν επίσης ταφεί 12 άλογα, 8 σκυλιά, δύο γεράκια και δύο παγώνια -τα πρωιμότερα που έχουν με ασφάλεια αναγνωριστεί στη Βόρεια Ευρώπη.

Για την πραγματική ταυτότητα του νεκρού μόνον υποθέσεις μπορούν να γίνουν. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι επρόκειτο για μια ηγεμονική μορφή της εποχής του και έχει υποτεθεί μεταξύ άλλων ότι ίσως πρόκειται για τον Olaf Geirstad-Alf, μυθικό βασιλιά της Νορβηγίας. 

 

 

 

Ένα κρεβάτι, από τα κτερίσματα του ταφικού τύμβου.  

 

To πλοίο Gokstad εκτίθεται σήμερα αποκατεστημένο στο Viking Ship Museum του Όσλο. Ήταν κατασκευασμένο από ξύλο βελανιδιάς, είχε μήκος 23,24 μ. και πλάτος 5,20 μ. Φαίνεται ότι το πλοίο, πριν αποσυρθεί για να αποτεθεί τελετουργικά στον ταφικό τύμβο του Gokstadhaugen, είχε ταξιδέψει αρκετά στον Ατλαντικό ωκεανό για μια τουλάχιστον δεκαετία, από το 890 ως το 900 μ.Χ. Αυτό μαρτυρούν οι φθαρμένες οπές από όπου περνούσαν τα κουπιά του.

 

Οι μελέτες και κυρίως οι πειραματικές κατασκευές αντιγράφων του πλοίου δείχνουν ότι η κατασκευή του ήταν πράγματι πολύ εντυπωσιακή. Σε κάθε πλευρά του έχουν βρεθεί 16 οπές για κουπιά, ώστε κινείτο με τη δύναμη 32 κωπηλατών αλλά διέθετε και ένα πολύ μεγάλο πανί στηριγμένο σε ένα κατάρτι που το σήκωναν και το χαμήλωναν κατά τον άνεμο. Κατάλοιπα μάλλινου υφάσματος με κόκκινες ταινίες που βρέθηκαν στην πλώρη του πλοίου πιθανόν ανήκαν στο ιστίο. Υπολογίζεται ότι το πλοίο θα χρειαζόταν ένα συνολικό πλήρωμα 40 ατόμων αλλά μπορούσε να μεταφέρει ως και 70 άνδρες. Το σκαρί του ήταν κατάλληλο τόσο για πολεμικό πλοίο, όσο και για εμπορικό-μεταφορικό και μεταγωγικό. 

 

Το παλαιότερο αντίγραφο του πλοίου Gokstad ναυπηγήθηκε ήδη το 1893 και διέσχισε τον Ατλαντικό Ωκεανό προκειμένου να εκτεθεί στην Παγκόσμια Έκθεση του Σικάγο. 

Παρά το γεγονός ότι, όπως ανέφερα, το εύρημα ήταν γνωστό στην έρευνα για περισσότερο από έναν αιώνα, φαίνεται ότι το Gokstad δεν έχει αποκαλύψει ακόμη όλα τα μυστικά του. Μόλις το 2009 έγινε μια αναπάντεχη παρατήρηση: σε δύο από τις σανίδες του πλοίου κάποιος ή κάποιοι είχαν χαράξει το περίγραμμα του πέλματος του ποδιού τους. Ένα αριστερό και ένα δεξιό. 

Δυστυχώς δεν είναι δυνατόν να βεβαιωθεί αν πρόκειται για το ζεύγος των ποδιών του ίδιου ατόμου ή για δυό μεμονωμένα περιγράμματα δύο διαφορετικών Viking. Πάντως το δεξιό περίγραμμα διατηρείται πολύ καλύτερα από το άλλο και από το μήκος του συνάγεται ότι ανήκε σε άτομο νεαρής ηλικίας. 

 

Η ερευνήτρια κα Hanne Lovise Aannestad που έκανε την παρατήρηση αυτή, σωστά επισημαίνει ότι δεν πρόκειται για ένα εύρημα βαρύνουσας ιστορικής σημασίας, αλλά για ένα στοιχείο που μας φέρνει πιό κοντά στον απλό άνθρωπο της εποχής. Πώς εξηγεί η ίδια τα περιγράμματα αυτά; 

Πιστεύει ότι πιθανότατα σε κάποιο από τα μακρινά ταξίδια του πλοίου ένας νεαρός Viking, βαριεστημένα χάραξε με το μαχαίρι του το περίγραμμα του ποδιού του στις σανίδες του καταστρώματος. Τόσο πολύ μάλιστα απορροφήθηκε με αυτή την δραστηριότητα που φρόντισε να χαράξει ως και τα νύχια των ποδιών του. 

******

Περισσότερα για την πρόσφατη παρατήρηση της κας Hanne Lovise Aannestad μπορείτε να διαβάσετε σε αυτό το άρθρο ΕΔΩ. 

Αν θέλετε να διαβάσετε την αρχική μελέτη του ανασκαφέα Ν. Nikolaysen για το πλοίο Gokstad ακολουθείστε αυτόν τον σύνδεσμο ΕΔΩ. 

Αρχαιολογία & Ιστορία
10

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Μέγας Αλέξανδρος: Ο Θεός, ο βασιλιάς, ο άνθρωπος

Βιβλίο / Μέγας Αλέξανδρος: Ο Θεός, ο βασιλιάς, ο άνθρωπος

Η νέα, πολυβραβευμένη βιογραφία του Έντμουντ Ρίτσαρντσον «Alexander: God, King, Man» αναδεικνύει τον άνθρωπο πίσω από τον μύθο, εξετάζοντας τις πολιτικές αντιφάσεις και το κόστος των κατακτήσεών του, πέρα από εξιδανικεύσεις και εύκολες βεβαιότητες.
ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΚΗΣ
Ελλάδα, Κύπρος, Τουρκία: Το άβολο παρελθόν που δεν θέλουμε να θυμόμαστε

Αρχαιολογία & Ιστορία / Ελλάδα, Κύπρος, Τουρκία: Το άβολο παρελθόν που δεν θέλουμε να θυμόμαστε

Από τη Γυάρο και τη Σπιναλόγκα μέχρι την Αμμόχωστο, τα προσφυγικά της Αθήνας και τα οθωμανικά μνημεία, η έκθεση «Δύσκολες Κληρονομιές» επιχειρεί να φωτίσει άβολες πλευρές της Ιστορίας.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Θησαυροί ενός χαμένου βασιλείου: Η αρχαία Αρμενία στο Μουσείο της Ακρόπολης

Αρχαιολογία & Ιστορία / Θησαυροί ενός χαμένου βασιλείου: Η αρχαία Αρμενία στο Μουσείο της Ακρόπολης

Μια νέα έκθεση για έναν σπουδαίο πολιτισμό, με στενούς δεσμούς με τον δικό μας, για τον οποίο όμως ελάχιστα γνωρίζουμε. Ένα ταξίδι στην προχριστιανική Αρμενία, από την Παλαιολιθική Εποχή και το περίφημο Βασίλειο της Ουραρτού μέχρι τον 4ο αιώνα μ.Χ.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Ερωτικά και άλλα μυστήρια στη Σπηλιά του Νταβέλη

Ιστορία μιας πόλης / Ερωτικά και άλλα μυστήρια στη Σπηλιά του Νταβέλη

Πού τελειώνει ο θρύλος και πού αρχίζει η αλήθεια γύρω από το σπήλαιο που συνδέθηκε με τον διαβόητο λήσταρχο; Η αρχαιολόγος και σπηλαιολόγος Αλεξάνδρα Μαρή αποκαλύπτει την πραγματική ιστορία πίσω από μία από τις πιο μυστηριώδεις τοποθεσίες της Αττικής.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Μαρί Κιουρί: Η γυναίκα που άλλαξε την επιστήμη και πλήρωσε το τίμημα

Σαν σήμερα / Μαρί Κιουρί: Η γυναίκα που άλλαξε την επιστήμη και πλήρωσε το τίμημα

Από τη φτωχή φοιτήτρια της Σορβόννης στην πρώτη γυναίκα που τιμήθηκε με Νόμπελ και στον πρώτο άνθρωπο που απέκτησε δύο βραβεία Νόμπελ. Η συναρπαστική ζωή της Μαρί Κιουρί ήταν γεμάτη ανακαλύψεις, έρωτα, απώλειες, κοινωνικές προκαταλήψεις και προσωπικές θυσίες. Στις 7 Νοεμβρίου συμπληρώνονται 159 χρόνια από τη γέννησή της.
THE LIFO TEAM
Σουλεϊμάν ο Μεγαλοπρεπής: Ο σουλτάνος που κατέκτησε τον κόσμο, αλλά δεν μπόρεσε να νικήσει τους δαίμονές του

Σαν σήμερα / Σουλεϊμάν ο Μεγαλοπρεπής: Ο σουλτάνος που κατέκτησε τον κόσμο, αλλά δεν μπόρεσε να νικήσει τους δαίμονές του

Ο άνθρωπος που κυβέρνησε την Οθωμανική Αυτοκρατορία επί 46 χρόνια υπήρξε κατακτητής, νομοθέτης, ποιητής και προστάτης των τεχνών. Αγάπησε τη Χιουρέμ, διέταξε την εκτέλεση δύο γιων του και άφησε πίσω του μια αυτοκρατορία στο απόγειο της ισχύος της. Με αφορμή την επέτειο της γέννησής του, η συναρπαστική και αντιφατική ιστορία ενός από τους ισχυρότερους μονάρχες του 16ου αιώνα.
THE LIFO TEAM
Πώς ήξερες ότι δεν σε έκλεβαν στην αρχαία Αθήνα;

Ιστορία μιας πόλης / Πώς ήξερες ότι δεν σε έκλεβαν στην αρχαία Αθήνα;

Ένα μικρό χάλκινο σταθμίο, με ένα δελφίνι, μάς ταξιδεύει στην αρχαία αγορά. Πώς ζύγιζαν τα προϊόντα; Και τι γινόταν αν κάποιος προσπαθούσε να εξαπατήσει; Με τον Παναγιώτη Ιωσήφ, κλασικό αρχαιολόγο και καθηγητή Αρχαίας Νομισματικής, συζητάμε για το εμπόριο, τους θεσμούς και την εμπιστοσύνη στην Αρχαία Αθήνα.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Η άνοιξη των επαναστάσεων: Το 1848 και η Ευρώπη που δεν έγινε ποτέ

Βιβλίο / «Η Άνοιξη των επαναστάσεων»: Η Ιστορία γράφεται και από τους ηττημένους

Ο διακεκριμένος ιστορικός του Κέμπριτζ, Κρίστοφερ Κλαρκ, καταθέτει μια φιλόδοξη σύνθεση, προσεγγίζοντας τις εξεγέρσεις του 1848 στην Ευρώπη ως ένα ενιαίο, αν και βαθιά ανομοιογενές, φαινόμενο, που αναδιαμόρφωσε τη σχέση κοινωνίας, κράτους και πολιτικής εξουσίας.
ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΚΗΣ
«Αδερφές», αρρενωποί και «τραβεστί» στη «Χαβάη» του 1960: Η κουίρ Αθήνα μιας άλλης εποχής

Ιστορία μιας πόλης / Αδερφές και τραβεστί στη «Χαβάη» του 1960: Η κουίρ Αθήνα μιας άλλης εποχής

Ποια ήταν η τρανς και κουίρ Αθήνα των δεκαετιών του 1960 και του 1970, πολύ πριν μάθουμε τους όρους; Με τον Κώστα Γιαννακόπουλο, καθηγητή Κοινωνικής και Ιστορικής Ανθρωπολογίας του Φύλου, συζητάμε το πώς αλλάζουν μέσα στον χρόνο οι έννοιες του φύλου και της ορατότητας.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ

σχόλια

8 σχόλια
Ενδιαφέρον έχει η σύγκριση των δυο ταξικών τυμβων : αυτού που περιγράφεται σε αυτο το άρθρο κα αυτού της Βεργινας. Κτερισματα και χρονική απόσταση . Μιας και φαίνεται οτι οι κάτοικοι τους είχαν ανάλογο αξίωμα .Μου προκαλεί εντύπωση το οτι έβαλαν ¨μεταχειρισμένο¨ καράβι και όχι ένα νέο για το ¨μεγάλο¨ ταξίδι . Αντίθετα οι έλληνες - Μακεδόνες πήγαιναν με τα πόδια . Οι ταφικες συνήθειες δίνουν πολλές πληροφορίες για τους ζωντανούς
Κι όμως θεωρείται, αφού υπάρχει κλάδος μεσαιωνικής και βυζαντινής αρχαιολογίας. Για τα ελληνικά πράγματα σας θυμίζω τον ορισμό που δίνει ο Νόμος για την Προστασία των Αρχαιοτήτων και εν γένει της Πολιτιστικής Κληρονομιάς (Ν. 3028/2002, ΦΕΚ 153/Α΄/28-6-2002): "ως αρχαία μνημεία ή αρχαία νοούνται όλα τα πολιτιστικά αγαθά που ανάγονται στους προϊστορικούς, αρχαίους, βυζαντινούς και μεταβυζαντινούς χρόνους και χρονολογούνται ως το 1830".Υπάρχει βεβαίως διάκριση ανάμεσα στην αρχαιότητα (που είθισται να την τοποθετούμε χρονικά ως το τέλος της ρωμαϊκής εποχής) και αρχαιολογία.
Ευχαριστούμε για την επιστροφή και για την επιλογή του άρθρου. Πραγματικά εντυπωσιακό. Δεν μπορώ να μην σκέφτομαι τον ρόλο που έχει παίξει σε όλο αυτό η ...βαρεμάρα. Τον μεν Βίκινγκ τον έκανε να χαράξει το περίγραμμα του ποδιού του στην σανίδα, τα δε πιο σύγχρονα παιδιά, να σκάψουν στην φάρμα τους για να περάσει η ώρα.:-)