O Γκογκέν κοιμόταν με ανήλικα κορίτσια. Κάποιοι δεν είναι πια ok με αυτό. Facebook Twitter
Πολ Γκογκέν, «Η Τεχαμάνα έχει πολλούς γονείς» (ή «Οι πρόγονοι της Τεχαμάνα»),1893.

O Γκογκέν κοιμόταν με ανήλικα κορίτσια. Κάποιοι δεν είναι πια ok με αυτό.

26

«Μήπως έφτασε η ώρα να σταματήσουμε να βλέπουμε τα έργα του Γκογκέν;». Δεν πρόκειται για ρητορικό ερώτημα αλλά για την εισαγωγική ατάκα του audio guide που ακούνε έκπληκτοι στα ακουστικά τους οι επισκέπτες της έκθεσης «Πορτραίτα του Γκογκέν» που θα διαρκέσει μέχρι τις 26 Ιουνίου στην Εθνική Πινακοθήκη του Λονδίνου και περιλαμβάνει πολλούς από τους πίνακες του που απεικονίζουν τις ανήλικες ερωμένες του στην Ταϊτή, όπως το πορτραίτο «Η Τεχαμάνα έχει πολλούς γονείς» (ή «Οι πρόγονοι της Τεχαμάνα») του 1893.

Όσοι επισκέπτες δεν προμηθεύονται audio guide, μπορούν απλά να διαβάσουν το κείμενο που δεσπόζει στην είσοδο της έκθεσης και αναφέρει μεταξύ άλλων ότι ο διάσημος καλλιτέχνης «σύναψε κατ' επανάληψη σεξουαλικές σχέσεις με νεαρά κορίτσια, "παντρεύτηκε" μάλιστα δύο από αυτά ενώ έκανε και διάφορα παιδιά κατά την παραμονή του στην Ταϊτή, εκμεταλλευόμενος αναμφίβολα την θέση του για να απολαύσει τις σεξουαλικές ελευθερίες που του διατέθηκαν...».



O Γκογκέν κοιμόταν με ανήλικα κορίτσια. Κάποιοι δεν είναι πια ok με αυτό. Facebook Twitter
Ο Γκογκέν γύρω στα 1890

Σύναψε κατ' επανάληψη σεξουαλικές σχέσεις με νεαρά κορίτσια, "παντρεύτηκε" μάλιστα δύο από αυτά ενώ έκανε και διάφορα παιδιά κατά την παραμονή του στην Ταϊτή, εκμεταλλευόμενος αναμφίβολα την θέση του για να απολαύσει τις σεξουαλικές ελευθερίες που του διατέθηκαν...

Γιος ριζοσπάστη δημοσιογράφου, ο Πολ Γκογκέν γεννήθηκε στο Παρίσι αλλά πέρασε τα πρώτα χρόνια του στο Περού πριν επιστρέψει γύρω στα είκοσι του στη Γαλλία, όπου ξεκίνησε να αφοσιώνεται στη ζωγραφική ενώ παράλληλα εργαζόταν ως χρηματιστής, εργασία που σύντομα εγκατέλειψε μαζί με την σύζυγο και τα παιδιά του. Ήταν ήδη 43 ετών όταν έβαλε πλώρη για την Ταϊτή το 1891, αναζητώντας εξωτικά σκηνικά αντίστοιχα με αυτά που είχε γνωρίσει παιδί στη Λατινική Αμερική. Εκεί, στο νησί Χίβα Όε της Γαλλικής Πολυνησίας, πέρασε τα δώδεκα τελευταία χρόνια της ζωής του, συζώντας με διάφορα κορίτσια στην (πρώιμη συχνά) εφηβεία και ζωγραφίζοντας τα πιο γνωστά έργα του.

O Γκογκέν κοιμόταν με ανήλικα κορίτσια. Κάποιοι δεν είναι πια ok με αυτό. Facebook Twitter
“Contes Barbares” («Ιστορίες βαρβάρων»), 1902
O Γκογκέν κοιμόταν με ανήλικα κορίτσια. Κάποιοι δεν είναι πια ok με αυτό. Facebook Twitter
«Εξωτική Εύα», 1890

Σε μια εποχή όμως υψηλής δημόσιας ευαισθησίας σε ζητήματα φύλου, φυλής και αποικιοκρατίας, αυτά εισέρχονται αναπόφευκτα σε μια διαδικασία αναθεώρησης (ή και ακύρωσης ακόμα) ενώ τα μεγάλα μουσεία υποχρεώνονται να επαναξιολογήσουν την κληρονομιά του.

Η έκθεση αποτελεί μια συμπαραγωγή με την Εθνική Πινακοθήκη του Καναδά στην Οτάβα, όπου έγιναν τα εγκαίνια στα τέλη του περασμένου Μαΐου, με κάποιες καίριες επεμβάσεις και υποσημειώσεις στους τίτλους και την περιγραφή των έργων. Κάτω από τον τίτλο του έργου «Κεφάλι αγρίου, μάσκα» υπήρχε μια εκτεταμένη ταμπέλα που εξηγούσε ότι λέξεις όπως 'άγριος' και 'βάρβαρος' που θεωρούνται προσβλητικές σήμερα, αντανακλούν κοινές αντιλήψεις στην εποχή του Γκογκέν». Αλλού, η φράση «η σχέση του με μια νεαρή Ταϊτινή γυναίκα» άλλαξε σε «η σχέση του με ένα Ταϊτινό κορίτσι 13 ή 14 χρονών».

O Γκογκέν κοιμόταν με ανήλικα κορίτσια. Κάποιοι δεν είναι πια ok με αυτό. Facebook Twitter
«Το βασιλικό τέλος», 1892

Σύμφωνα με άλλους επιμελητές ή στελέχη μουσείων πάντως, η επανεξέταση της ζωής καλλιτεχνών του παρελθόντος υπό το πρίσμα του 21ου αιώνα, εμπεριέχει κινδύνους και ενδέχεται να οδηγήσει σε μποϊκοτάρισμα, λογοκρισία ή και ακύρωση σημαντικών έργων τέχνης.

«Μπορώ να αντιπαθώ και να καταδικάζω το άτομο, αλλά το έργο είναι έργο», δηλώνει στους New York Times ο Vicente Todoli, ο οποίος ήταν διευθυντής της Tate Modern όταν φιλοξενήθηκε εκεί μια μεγάλη έκθεση του Γκογκέν το 2010 και τώρα είναι ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Pirelli HangarBicocca art foundation στο Μιλάνο. «Από τη στιγμή που ένας καλλιτέχνης δημιουργήσει ένα έργο, αυτό δεν ανήκει πλέον στον ίδιο, αλλά σε όλο τον κόσμο».

O Γκογκέν κοιμόταν με ανήλικα κορίτσια. Κάποιοι δεν είναι πια ok με αυτό. Facebook Twitter
Αυτοπροσωπογραφία του Γκογκέν

Με στοιχεία από τους New York Times

Εικαστικά
26

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Για πρώτη φορά η Art Athina στο Onassis Ready

Εικαστικά / Art Athina 2026 στο Onassis Ready: Ήρθε κι έδεσε

Ξεκίνησε η μεγάλη διεθνής φουάρ σύγχρονης τέχνης Art Athina, ανανεωμένη και για πρώτη φορά στο Onassis Ready, με τη συμμετοχή 65 ελληνικών και διεθνών γκαλερί, έργα design και παράλληλα προγράμματα. Οι βασικοί συντελεστές της διοργάνωσης μιλούν στη LiFO.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Takis: Η νύχτα που η Αθήνα ανακάλυψε το σπουδαίο έργο του

Εικαστικά / Takis: Η νύχτα που η Αθήνα ανακάλυψε το ιδιοφυές του έργο

Στις 17 Οκτωβρίου 1974, ο Takis παρουσίασε για πρώτη φορά στην Αθήνα 105 μαγνητικά γλυπτά του. Η γκαλερίστα Πέγκυ Ζουμπουλάκη θυμάται την ιστορική εκείνη νύχτα και τα απίθανα περιστατικά πίσω από την πραγματοποίησή της.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Πίτερ Κατσίχτης: Έκρηξη χρωμάτων και συνάντηση πολιτισμών

Εικαστικά / Πίτερ Κατσίχτης: Έκρηξη χρωμάτων και συνάντηση πολιτισμών

Βρεθήκαμε στην έδρα της Ουνέσκο στο Παρίσι, στα εγκαίνια της έκθεσης ζωγραφικής του 85χρονου Ελληνοαμερικανού ζωγράφου, συλλέκτη και επιχειρηματία από τη Νέα Υόρκη, με καταγωγή από τον Ταΰγετο.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Φθινοπώριασε, λίγη Τέχνη ακόμη παρακαλώ: 12 εκθέσεις που ξεχωρίζουν

Εικαστικά / Φθινοπώριασε, λίγη Τέχνη ακόμη παρακαλώ: 14 εκθέσεις που ξεχωρίζουν

Το Παρίσι της Μπελ Επόκ, ο μύθος του Ορφέα και της Ευρυδίκης μέσα από την οπτική του Ουίλιαμ Κέντριτζ, τα ιστορικά πορτρέτα του Platon, τα πορτρέτα του Χρήστου Τσιμάρη και άλλες οκτώ εκθέσεις που αξίζει να δεις αυτόν τον Νοέμβριο στην Αθήνα.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Γυμνό, ούρα και ακροβατικά στην Μπιενάλε της Βενετίας

Εικαστικά / Γυμνό, ούρα και ακροβατικά στην Μπιενάλε της Βενετίας

Η Βενετία το φθινόπωρο είναι απολαυστική, η φετινή Μπιενάλε, ωστόσο, δεν στάθηκε το ίδιο συναρπαστική. Με εξαίρεση ορισμένα περίπτερα και, κυρίως, την προκλητική περφόρμανς της Φλορεντίνα Χόλτσινγκερ, η διοργάνωση άφησε την εντύπωση μιας έκθεσης που έχει πολλά να δείξει αλλά λίγα να πει.
M. HULOT
«Η ΔΕΗ Συναντά την Τέχνη Vol.2»: 55 έργα σύγχρονης τέχνης σε έναν ιστορικό χώρο της πόλης

Εικαστικά / «Η ΔΕΗ Συναντά την Τέχνη Vol.2»: 55 έργα σύγχρονης τέχνης σε έναν ιστορικό χώρο της πόλης

Στις εγκαταστάσεις του Ατμοηλεκτρικού Σταθμού της ΔΕΗ στο Νέο Φάληρο, που το κοινό έχει σπάνια την ευκαιρία να επισκεφθεί, η τέχνη συναντά την ιστορία της ηλεκτρικής ενέργειας σε μια εντυπωσιακή έκθεση.
ΙΩΑΝΝΑ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΥ
«Cahiers d’Art»: Μια ιστορία 100 ετών ξαναζωντανεύει στο Μουσείο Μπενάκη

Εικαστικά / «Cahiers d’Art»: 100 χρόνια τέχνης και πρωτοπορίας στο Μουσείο Μπενάκη

Με αφορμή τη συμπλήρωση 100 ετών από την κυκλοφορία του περιοδικού που επηρέασε καταλυτικά τη μοντέρνα τέχνη, μια νέα έκθεση στην οδό Κουμπάρη παντρεύει το πνεύμα του Ελληνογάλλου τεχνοκριτικού Κριστιάν Ζερβός με τη συλλεκτική ευφυΐα του Αντώνη Μπενάκη. Η έκθεση επικεντρώνεται στον οικουμενικό και διαπολιτισμικό χαρακτήρα του περιοδικού, παρουσιάζοντας αντικείμενα από τις μόνιμες συλλογές του Μουσείου σε αντιπαραβολή με τις σελίδες του.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Ένα μεσημέρι με τον εικαστικό Αλέκο Λεβίδη, στο σπίτι του στην Πλάκα

Εικαστικά / Αλέκος Λεβίδης: «Είμαστε σαν όλους τους λαούς, αλλά ζούμε σε έναν ιδιαίτερο τόπο»

Με αφορμή την έκθεση «Αλέκος Λεβίδης. Ζωγραφική 1961-2026. Δια βίου παιχνίδι» στο Μουσείο Μπενάκη, ανασύραμε μια παλιότερη συνέντευξη με τον ακαδημαϊκό και ζωγράφο.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Η Belle Époque ήταν το Instagram των αρχών του 20ού αιώνα

Εικαστικά / Η Belle Époque ήταν το Instagram των αρχών του 20ού αιώνα

Το Ίδρυμα Βασίλη & Ελίζας Γουλανδρή αναβιώνει φέτος το φθινόπωρο μια εποχή ομορφιάς, ελευθερίας και αισιοδοξίας, με μια μεγάλη έκθεση αφιερωμένη στην Belle Époque. Ενενήντα περίπου έργα, αφίσες και λιθογραφίες, καθώς και αποσπάσματα από ταινίες της εποχής, συνθέτουν το πανόραμα μιας λαμπρής περιόδου για την Ευρώπη.
ΜΑΤΟΥΛΑ ΚΟΥΣΤΕΝΗ
Φραντς Μαρκ: Τα ζώα ως ένας άλλος τρόπος να δεις τον κόσμο

Εικαστικά / Φραντς Μαρκ: Ο ζωγράφος που είδε την ψυχή των ζώων

Μια μεγάλη έκθεση στο μουσείο K20 του Ντίσελντορφ, με περισσότερα από 120 έργα, παρακολουθεί την εξαιρετικά σύντομη αλλά ριζοσπαστική πορεία του σπουδαίου Γερμανού εξπρεσιονιστή, από τις πρώιμες ζωγραφιές ζώων μέχρι την κυβιστική αφαίρεση και τα δραματικά έργα των τελευταίων χρόνων του.
M. HULOT
88 πίνακες του Βαν Γκογκ σε ένα μουσείο μέσα στο δάσος

Εικαστικά / 88 έργα του Βαν Γκογκ σε ένα μουσείο μέσα στο δάσος

Η έκθεση «Van Gogh, all our paintings», στο μουσείο Kröller-Müller, στην ολλανδική επαρχία, συγκεντρώνει 88 αριστουργηματικούς πίνακες του μεγάλου ζωγράφου και αποτελει μια σπάνια ευκαιρία να δει κανείς ολόκληρη σχεδόν την πορεία του.
M. HULOT